Medycyna i społeczeństwo 2400-OG-MIS
Zagadnienia:
1. Funkcjonalna teoria medycyny Talcotta Parsonsa. Rola chorego w systemie społecznym
2. Medyczny imperializm na przykładzie socjologii Ervinga Goffmana i prac antypsychiatrów. Szpital jako przykład instytucji totalnej, eksperyment Rosenhama i choroba psychiczna jako konstrukt kulturowy.
3. Dyskursywna analiza relacji lekarz-pacjent. Język diagnostyczny w perspektywie krytycznej analizy dyskursu.
4. Doświadczenie choroby - metaforyzacja języka medycznego na przykładzie immunologii i AIDS.
5. Medycyna w kontekście kulturowym i historycznym. Od teorii humorów do EBM. Globalizacja psychiatrii amerykańskiej.
6. Medykalizacja i biomedykalizacja w kontekście rozwoju technonauki. Medykalizacja dzieciństwa i zaburzeń seksualnych u kobiet.
7. Komercjalizacja medycyny - disease mongering i strategie marketingowe koncernów farmaceutycznych. Zespół niespokojnych nóg jako przykład disease mongering. Analiza praktyk przedstawicieli koncernów farmaceutycznych.
8. Macierzyństwo w dobie reprodukcji technologicznej. Zjawisko macierzyństwa zastępczego w świetle antropologicznym. Zdjęcia płodów jako przykład kultury wizualnej.
9. Medycyna i ruchy społeczne - działalność grup pacjenckich na przykładzie in vitro i ruchu antyszczepionkowego. Zagadnienie bioobywatelstwa.
10. Zdrowie jako obsesja współczesności - healthism jako ideologia. Ruch quantified self.
11. Medycyna i optymalizacja organizmu ludzkiego. Psychofarmakologia estetyczna i rola stymulantów we współczesnych działaniach wojennych.
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Metody dydaktyczne
Koordynatorzy przedmiotu
Kryteria oceniania
Ocena na podstawie testu jednokrotnego wyboru, który odbędzie się na ostatnich zajęciach.
Literatura
Borowiec A., I. Lignowska, Czy ideologia healthismu jest cechą dystynktywną klasy średniej w Polsce?, „Kultura i Społeczeństwo”, nr 3, 2012, s. 95-111.
Cohen E., Ciało warte obrony, „Avant”, vol. III, no. 1, 2012, s. 272-294; 298-308; .
Conrad P., The medicalization of society. On the transformation of human conditions into treatable disorders, The John Hopkins University Press, Baltimore 2007, s. 70-86.
Dworkin R., Nowa ewangelia zdrowia, w: P. Sztompka, M. Bogunia-Borowska (red.), Socjologia codzienności, Wydawnictwo Znak, Kraków 2008, s. 721-732.
Elliott C., Dlaczego mają nie być bogaci?, w: Zdrowie. Przewodnik Krytyki Politycznej, Wydawnictwo KP, Warszawa 2012, s. 251-277.
Fishman J.R., Produkcja pożądania. Utowarowienie zaburzeń seksualnych u kobiet, w: A. Kościańska (red.), Antropologia seksualności. Teoria, etnografia, zastosowanie, WUW, Warszawa 2012, s. 183-217.
Galasiński D., Dyskurs a nieznośna lekkość psychopatologii, w: A. Duszak, N. Fairclough, Krytyczna analiza dyskursu. Interdyscyplinarne podejście do komunikacji społecznej, Universitas, Kraków 2008, s. 149-182.
Goffman E., Charakterystyka instytucji totalnych, w: W. Derczyński, A. Jasińska-Kania, J. Szacki (red.), Elementy teorii socjologicznych, PWN, Warszawa 1975, s. 150-177.
Goldacre B., Złe leki. Jak firmy farmaceutyczne wprowadzają w błąd lekarzy i krzywdzą pacjentów, Sonia Draga, Katowice 2013, s. 259-294.
Jacyno M., Medykalizacja dzieciństwa i możliwość jego powtórnego zaczarowania, w: M. Dudzikowa, M. Czerepaniak-Walczak (red.), Wychowanie. Pojęcia, procesy, konteksty, t. 1, GWP, Gdańsk 2007, s. 155-172.
Kamieński Ł., Farmakologizacja wojny. Historia narkotyków na polu bitwy, WUJ, Kraków 2012, s. 29-33; 402-415.
Kamieński Ł., Kosmetyczna neurofarmakologia: smart drugs w społeczeństwach postindustrialnych, w: E. Anczyk (red.), Narkotyki, dopalacze, środki psychoaktywne. Studia socjologiczne i kulturoznawcze, Sacrum and Authors, Katowice 2012, s. 163-181.
Korolczuk E., Niepłodność, tożsamość, obywatelstwo. Analiza społecznej mobilizacji wokół dostępu do in vitro w Polsce, w: M. Radkowska-Walkowicz, H. Wierciński (red.), Etnografie biomedycyny, WUW, Warszawa 2014, s. 67-90.
Krawczyk E., Historia ruchu antyszczepionkowego w: Zdrowie. Przewodnik Krytyki Politycznej, Wydawnictwo KP, Warszawa 2012, s. 303-316.
Lupton D., Quantifying the body: monitoring and measuring health in the age of mHealth technologies, „Critical Public Health”, vol. 23, no. 3, 2013, s. 393-403.
Mazurek E., Zaradny pacjent jako „biologiczny obywatel”. Znaczenie aktywności grup pacjenckich w promocji zdrowia, „Edukacja Dorosłych”, nr 2, 2012, s. 179-186.
MoynihamR., D. Henry, The fight against disease mongering: generating knowledge for action, „PLOS Medicine”, vol. 4, issue 4, 2006; S. Woloshin, L.M. Schwartz, Giving legs to restless legs: a case study of how the media helps make people sick, PLOS Medicine”, vol. 4, issue 4, 2006.
Nowakowski M., Medykalizacja i demedykalizacja. Zdrowie i choroba w czasach kapitalizmu zdezorganizowanego, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2015, s. 15-22; 40-61.
Parsons T., System społeczny, tłum. M. Kaczmarczyk, Nomos, Kraków 2009, s. 319-355.
Petchesky R.P., The power of visual culture in the politics of reproduction, „Feminist Studies”, vol. 3, no. 2, 1997, s. 263-292.
Radkowska-Walkowicz M., Aaaby wynająć brzuch. Antropologiczne konteksty macierzyństwa zastępczego, w: R.E. Hryciuk, E. Korolczuk, Pożegnanie z Matką Polką?, WUW, Warszawa 2012, s. 331-353.
Rakowski T., Antropologia medyczna jako stosowana nauka humanistyczna. Założenie, cele praktyki, w: M. Ząbek (red.), Antropologia stosowana, WUD-WDR, Warszawa-Włocławek 2013, s. 355-374.
Rosenham D.L., O ludziach normalnych i nienormalnym otoczeniu, w: K. Jankowski, Przełom w psychologii, Czytelnik, Warszawa 1978, s. 49-82.
Sonntag S., Choroba jako metafora. AIDS i jego metafory, PIW, Warszawa 1999, s. 7-23; 54-75.
Stefaniak K., Władza i tożsamość w komunikacji lekarz-pacjent, Atut, Wrocław 2011, s. 129-137; 177-200.
Szacki J., Historia myśli socjologicznej, PWN, Warszawa 2006, s. 806-813;824-828.
Szasz T., Mit choroby psychicznej, w: K. Jankowski, Przełom w psychologii, Czytelnik, Warszawa 1978, s. 225-240.
Vigarello G., Historia zdrowia i choroby, Aletheia, Warszawa 2011, s. 99-134.
Watters E., Crazy like Us. Globalization of the American psyche, Free Press, New York 2012, s. 9-63.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: