Toksykologia
7100-TKS-4-SJ
Głównym celem prowadzonych zajęć jest przygotowanie studenta do rozpoznawania najważniejszych zatruć u zwierząt gospodarskich, towarzyszących człowiekowi i wolno żyjących identyfikacji możliwych źródeł narażenia, planowania podstawowego postępowania toksykologicznego, doboru materiału do badań toksykologicznych, interpretacji wyników oraz oceny ryzyka wynikających z obecności substancji toksycznych w w żywności pochodzenia zwierzęcego, paszy i środowisku.
|
W cyklu 2024/25L:
Wykłady:
Wstęp. Budowa ksenobiotyku a toksyczność. Dawki, rodzaje i mechanizmy toksyczności (Hanna Piotrowska-Kempisty, 3 h)
ADME w toksykologii (Hanna Piotrowska-Kempisty, 3 h)
Badania toksykologiczne: in vivo vs in vitro (Hanna Piotrowska-Kempisty, 3 h)
Mykotoksyny (Małgorzata Olejnik, 4 h)
Metale toksyczne (Hanna Piotrowska-Kempisty, 3 h)
Pestycydy (Hanna Piotrowska-Kempisty, 3 h)
Rośliny toksyczne (Hanna Piotrowska-Kempisty, 2 h)
Gazy toksyczne: amoniak, tlenek węgla, siarkowodór (Hanna Piotrowska-Kempisty, 2 h)
Leczenie zatruć (Mariusz Skowroński, 3 h)
Zanieczyszczenia środowiskowe: dioksyny i PCB. (Małgorzata Olejnik, 2 h)
Pozostałości leków weterynaryjnych w żywności pochodzenia zwierzęcego i środowisku (Małgorzata Olejnik, 2 h)
Zajęcia laboratoryjne:
Postępowanie w podejrzeniu zatruć (Agnieszka Chłodowska, 4 h)
Mocznik, cyjanki (Magdalena Buszewska-Forajta, 2 h)
Chlorki – miareczkowanie (Magdalena Buszewska-Forajta, 2 h)
Kumaryny (Magdalena Buszewska-Forajta, 2 h)
Badanie cytotoksyczności (test MTT) (Hanna Piotrowska-Kempisty, 2 h)
Azotany/ azotyny (Hanna Piotrowska-Kempisty, 2 h)
Inhibitory acetylocholinoesterazy (Hanna Piotrowska-Kempisty, 4 h)
Kokcydiostatyki jonoforowe (Agnieszka Chłodowska/ Małgorzata Olejnik, 4 h)
Zatrucia lekami (Agnieszka Chłodowska, 2 h)
Zatrucia małych zwierząt substancjami obecnymi w domu (Agnieszka Chłodowska, 2 h)
Diagnostyka i leczenie zatruć - repetytorium (Agnieszka Chłodowska, 2 h)
Ocena ryzyka (Małgorzata Olejnik, 2 h)
|
W cyklu 2025/26L:
Wykłady:
Wstęp. Budowa ksenobiotyku a toksyczność. Dawki, rodzaje i mechanizmy toksyczności (Hanna Piotrowska-Kempisty, 3 h)
ADME w toksykologii (Hanna Piotrowska-Kempisty, 3 h)
Badania toksykologiczne: in vivo vs in vitro (Hanna Piotrowska-Kempisty, 3 h)
Mykotoksyny (Jose Luis Valverde Piedra, 4 h)
Metale toksyczne (Hanna Piotrowska-Kempisty, 3 h)
Pestycydy (Jose Luis Valverde Piedra, 4 h)
Rośliny toksyczne (Hanna Piotrowska-Kempisty, 2 h)
Gazy toksyczne: amoniak, tlenek węgla, siarkowodór (Hanna Piotrowska-Kempisty, 2 h)
Leczenie zatruć (Jose Luis Valverde Piedra, 3 h)
Zanieczyszczenia środowiskowe: dioksyny i PCB. (Małgorzata Olejnik, 2 h)
Pozostałości leków weterynaryjnych w żywności pochodzenia zwierzęcego i środowisku (Małgorzata Olejnik, 2 h)
Zajęcia laboratoryjne:
Postępowanie w podejrzeniu zatruć: wstępne czynności lekarsko-weterynaryjne w przypadku zatruć zwierząt gospodarskich., zebranie pełnego wywiadu toksykologicznego i przygotowanie pisma przewodniego do pracowni toksykologicznej, zasady pobierania i wysyłania prób do badań laboratoryjnych Agnieszka Chłodowska, 4 h)
Mocznik, cyjanki (Agnieszka Chłodowska, 2 h)
Zatrucia zwierząt solą. Oznaczanie chlorków w paszy metodą Mohra (Agnieszka Chłodowska, 2 h)
Rodentycydy antykoagulacyjne (Agnieszka Chłodowska, 2 h)
Badanie cytotoksyczności (test MTT) (Hanna Piotrowska-Kempisty, 2 h)
Azotany/ azotyny (Hanna Piotrowska-Kempisty, 2 h)
Inhibitory acetylocholinoesterazy (Hanna Piotrowska-Kempisty, 4 h)
Kokcydiostatyki jonoforowe - postępowanie diagnostyczne i analizy laboratoryjne (oznaczanie kokcydiostatyków w paszy)(Agnieszka Chłodowska/ Małgorzata Olejnik, 4 h)
Zatrucia lekami (Agnieszka Chłodowska, 2 h)
Zatrucia małych zwierząt substancjami obecnymi w domu - seminarium (Agnieszka Chłodowska, 2 h)
Diagnostyka i leczenie zatruć - repetytorium (Agnieszka Chłodowska, 2 h)
Ocena ryzyka (Małgorzata Olejnik, 2 h) |
Całkowity nakład pracy studenta
Godziny realizowane z udziałem nauczycieli 60 godz. (2,4 ECTS), w tym 30 godz. wykładów i 30 godz. laboratorium.
Czas poświęcony na indywidualną pracę studenta 40 godz (1,6 ECTS)(przygotowanie do zaliczenia, zajęć praktycznych i egzaminu).
Razem: 100 godz. (4 ECTS) , w tym: liczba punktów ECTS, które student uzyskuje realizując zajęcia kształtujące umiejętności praktyczne: 2 ECTS (50 godz.)
Efekty uczenia się - wiedza
W1: Student charakteryzuje mechanizmy działania substancji toksycznych istotnych w praktyce weterynaryjnej oraz zależność między drogą narażenia, dawką i czasem ekspozycji a obrazem klinicznym zatrucia. K_W10, K_W21
W2: Student opisuje zasady postępowania diagnostycznego i terapeutycznego w przypadku podejrzenia lub stwierdzenia zatrucia u zwierząt. K_W21
W3: Student opisuje źródła narażenia zwierząt na substancje toksyczne oraz wyjaśnia znaczenie skażeń chemicznych dla zdrowia zwierząt i bezpieczeństwa żywności pochodzenia zwierzęcego. K_W21, K_W40
Efekty uczenia się - umiejętności
U1: Student potrafi przeprowadzić wywiad w przypadku podejrzenia zatrucia, uwzględniając gatunek zwierzęcia, możliwe źródło narażenia, czas ekspozycji oraz charakter objawów. K_U17, K_U25, K_U43
U2: Student potrafi zaplanować podstawowe postępowanie diagnostyczne w przypadku podejrzenia zatrucia, z uwzględnieniem doboru materiału do badań toksykologicznych oraz interpretacji danych z wywiadu i objawów klinicznych. K_U29, K_U50, K_U51
U3: Student potrafi pobrać, zabezpieczyć, opisać i skierować materiał biologiczny lub środowiskowy do badań toksykologicznych oraz sporządzić podstawową dokumentację towarzyszącą. K_U14, K_U29, K_U51
U4: Student potrafi interpretować podstawowe wyniki badań toksykologicznych oraz powiązać je z wywiadem, obrazem klinicznym i przebiegiem zatrucia. K_U29, K_U50, K_U51
U5: Student potrafi zaproponować podstawowe postępowanie terapeutyczne w zatruciach, obejmujące stabilizację pacjenta, ograniczenie dalszego narażenia oraz leczenie objawowe i swoiste, odpowiednie do stanu zwierzęcia. K_U27, K_U36
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
K1: Student jest gotów do podejmowania odpowiedzialnych decyzji w sytuacji podejrzenia zatrucia, z uwzględnieniem dobra zwierzęcia, bezpieczeństwa ludzi oraz ochrony środowiska. K_K01, K_K10, K_K11
K2: Student jest gotów do krytycznej oceny własnego postępowania diagnostycznego i terapeutycznego, rozpoznawania granic własnych kompetencji oraz korzystania z wiarygodnych źródeł wiedzy i konsultacji specjalistycznych. K_K04, K_K07, K_K08
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025/26L: | W cyklu 2024/25L: |
Metody dydaktyczne
Wykłady: metoda dydaktyczna podająca (wykład informacyjny z wykorzystaniem środków audiowizualnych).
Zajęcia laboratoryjne (pobieranie materiału, procedury badań toksykologicznych).
Metody dydaktyczne podające
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
Metody dydaktyczne poszukujące
- laboratoryjna
- ćwiczeniowa
- studium przypadku
Rodzaj przedmiotu
przedmiot obligatoryjny
Wymagania wstępne
Przedmiot jest realizowany na semestrze VIII, IV rok studiów. Wymagania wstępne zaliczenie przedmiotów: Anatomia zwierząt, Fizjologia zwierząt cz. I i II, Biochemia, Farmakologia weterynaryjna cz. I i II, Patofizjologia cz. I i II, Patomorfologia cz. I i II, Diagnostyka kliniczna i laboratoryjna.
Kryteria oceniania
Podstawową metodą sprawdzania wiedzy studentów są pisemne kolokwia cząstkowe. Warunkiem przystąpienia do egzaminu jest pozytywna ocena na zaliczeniu. Przedmiot kończy się egzaminem pisemnym.
Kryteria oceniania:
ocena dostateczna: 60-70% maksymalnej liczby punktów,
ocena dostateczna plus: 71-80% maksymalnej liczby punktów
ocena dobra: 81-87% maksymalnej liczby punktów
ocena dobry plus: 88-94% maksymalnej liczby punktów
ocena bardzo dobra: powyżej 94% maksymalnej liczby punktów.
Kryteria oceniania w terminie poprawkowym identyczne jak powyżej.
Praktyki zawodowe
Literatura
Literatura podstawowa
1. D. Barski, A. Spodniewska: Toksykologia weterynaryjna. Wybrane zagadnienia. Wyd. UWM, Olsztyn 2014.
2. R. C. Gupta (red.) Veterinary Toxicology. Wyd. Academic Press, 2012.
Literatura uzupełniająca
1. W. Seńczuk (red.) Toksykologia współczesna. Wyd. PZWL, W-wa 2012.
2 J. Szajewski, R. Feldman, M. Glińska-Serwin. Leksykon ostrych zatruć. Wyd. PZWL, W-wa 2000.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: