Toksykologia
7100-TKS-4-SJ
Celem prowadzonych zajęć jest omówienie najważniejszych aspektów dotyczących zatruć u zwierząt domowych, gospodarskich i wolno żyjących wraz z przebiegiem klinicznym i możliwościami terapeutycznymi, a także podanie metod badań toksykologicznych oraz diagnostyki zatruć u zwierząt, w szczególności w praktyce lekarsko-weterynaryjnej.
Wykłady. Omówienie zadań toksykologii weterynaryjnej. Podstawowe definicje właściwe dla toksykologii. Działanie trucizn w organizmie i ich przemiany. Czynniki warunkujące toksyczność substancji i przebieg zatrucia. Różnice w toksyczności ostrej, podostrej, przewlekłej. Metody stosowane w badaniach toksykologicznych, w tym in vitro. Opisanie mechanizmów obronnych na poziomie komórki i układu odpornościowego. Epidemiologia zatruć u zwierząt. Zarządzanie ryzykiem – zbieranie informacji toksykologicznych, ich przetwarzanie i interpretacja. Zatrucia zwierząt wybranymi metalami ciężkimi, pestycydami i lekami. Omówienie mykotoksyn i substancji chemicznych stanowiących najczęstsze przyczyny zatruć.
Laboratorium - Laboratoryjne metody diagnostyczne umożliwiające stwierdzenie obecności substancji toksycznych (metali ciężkich, pestycydów, azotanów) w materiale biologicznym. Zatrucia pokarmowe, w tym zatrucia wywołane przez spożycie zanieczyszczonej wody i paszy. Toksyny i jady zwierzęce. Toksykologia środowiska. Regulacje prawne dotyczące badania toksyczności substancji, określania pozostałości substancji w tkankach jadalnych i produktach pochodzenia zwierzęcego.
|
W cyklu 2024/25L:
Wykłady:
Wstęp. Budowa ksenobiotyku a toksyczność. Dawki, rodzaje i mechanizmy toksyczności (Hanna Piotrowska-Kempisty, 3 h)
ADME w toksykologii (Hanna Piotrowska-Kempisty, 3 h)
Badania toksykologiczne: in vivo vs in vitro (Hanna Piotrowska-Kempisty, 3 h)
Mykotoksyny (Małgorzata Olejnik, 4 h)
Metale toksyczne (Hanna Piotrowska-Kempisty, 3 h)
Pestycydy (Hanna Piotrowska-Kempisty, 3 h)
Rośliny toksyczne (Hanna Piotrowska-Kempisty, 2 h)
Gazy toksyczne: amoniak, tlenek węgla, siarkowodór (Hanna Piotrowska-Kempisty, 2 h)
Leczenie zatruć (Mariusz Skowroński, 3 h)
Zanieczyszczenia środowiskowe: dioksyny i PCB. (Małgorzata Olejnik, 2 h)
Pozostałości leków weterynaryjnych w żywności pochodzenia zwierzęcego i środowisku (Małgorzata Olejnik, 2 h)
Zajęcia laboratoryjne:
Postępowanie w podejrzeniu zatruć (Agnieszka Chłodowska, 4 h)
Mocznik, cyjanki (Magdalena Buszewska-Forajta, 2 h)
Chlorki – miareczkowanie (Magdalena Buszewska-Forajta, 2 h)
Kumaryny (Magdalena Buszewska-Forajta, 2 h)
Badanie cytotoksyczności (test MTT) (Hanna Piotrowska-Kempisty, 2 h)
Azotany/ azotyny (Hanna Piotrowska-Kempisty, 2 h)
Inhibitory acetylocholinoesterazy (Hanna Piotrowska-Kempisty, 4 h)
Kokcydiostatyki jonoforowe (Agnieszka Chłodowska/ Małgorzata Olejnik, 4 h)
Zatrucia lekami (Agnieszka Chłodowska, 2 h)
Zatrucia małych zwierząt substancjami obecnymi w domu (Agnieszka Chłodowska, 2 h)
Diagnostyka i leczenie zatruć - repetytorium (Agnieszka Chłodowska, 2 h)
Ocena ryzyka (Małgorzata Olejnik, 2 h)
|
W cyklu 2025/26L:
Wykłady:
Wstęp. Budowa ksenobiotyku a toksyczność. Dawki, rodzaje i mechanizmy toksyczności (Hanna Piotrowska-Kempisty, 3 h)
ADME w toksykologii (Hanna Piotrowska-Kempisty, 3 h)
Badania toksykologiczne: in vivo vs in vitro (Hanna Piotrowska-Kempisty, 3 h)
Mykotoksyny (Małgorzata Olejnik, 4 h)
Metale toksyczne (Hanna Piotrowska-Kempisty, 3 h)
Pestycydy (Hanna Piotrowska-Kempisty, 3 h)
Rośliny toksyczne (Hanna Piotrowska-Kempisty, 2 h)
Gazy toksyczne: amoniak, tlenek węgla, siarkowodór (Hanna Piotrowska-Kempisty, 2 h)
Leczenie zatruć (Mariusz Skowroński, 3 h)
Zanieczyszczenia środowiskowe: dioksyny i PCB. (Małgorzata Olejnik, 2 h)
Pozostałości leków weterynaryjnych w żywności pochodzenia zwierzęcego i środowisku (Małgorzata Olejnik, 2 h)
Zajęcia laboratoryjne:
Postępowanie w podejrzeniu zatruć (Agnieszka Chłodowska, 4 h)
Mocznik, cyjanki (Magdalena Buszewska-Forajta, 2 h)
Chlorki – miareczkowanie (Magdalena Buszewska-Forajta, 2 h)
Kumaryny (Magdalena Buszewska-Forajta, 2 h)
Badanie cytotoksyczności (test MTT) (Hanna Piotrowska-Kempisty, 2 h)
Azotany/ azotyny (Hanna Piotrowska-Kempisty, 2 h)
Inhibitory acetylocholinoesterazy (Hanna Piotrowska-Kempisty, 4 h)
Kokcydiostatyki jonoforowe (Agnieszka Chłodowska/ Małgorzata Olejnik, 4 h)
Zatrucia lekami (Agnieszka Chłodowska, 2 h)
Zatrucia małych zwierząt substancjami obecnymi w domu (Agnieszka Chłodowska, 2 h)
Diagnostyka i leczenie zatruć - repetytorium (Agnieszka Chłodowska, 2 h)
Ocena ryzyka (Małgorzata Olejnik, 2 h)
|
Całkowity nakład pracy studenta
Godziny realizowane z udziałem nauczycieli 60 godz. (2,4 ECTS), w tym 30 godz. wykładów i 30 godz. laboratorium.
Czas poświęcony na indywidualną pracę studenta 40 godz (1,6 ECTS)(przygotowanie do zaliczenia, zajęć praktycznych i egzaminu).
Łącznie 100 godz (4 pkt ECTS).
Efekty uczenia się - wiedza
W1: student zna najczęściej rozpoznawane substancje trujące i mechanizmy zatruć;K_W21
W2: student zna właściwy tryb postępowania w przypadku podejrzenia lub stwierdzenia zatrucia; K_W21
Efekty uczenia się - umiejętności
U1: student potrafi zebrać wywiad, zaplanować przebieg badania klinicznego lub sekcyjnego, wdrożyć procedury diagnostyczne w przypadku podejrzenia lub stwierdzenia zatrucia oraz zinterpretować uzyskane informacje; K_U15, K_U17, K_U25, K_U26
U2: student samodzielnie dobiera i stosuje właściwą terapię w przypadku objawów zagrażających życiu, niezależnie od substancji chemicznej będącej przyczyną zatrucia; K_U36
U3: student potrafi zastosować specyficzne leczenie w przypadku rozpoznanej przyczyny zatrucia. K_U36
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
K1: student posiada nawyk ustawicznego pogłębiania wiedzy i doskonalenia umiejętności oraz posiada świadomość własnych ograniczeń K_K08
K2: student potrafi weryfikować skuteczność własnego postępowania diagnostycznego i terapeutycznego K_K07
Metody dydaktyczne
Wykłady: metoda dydaktyczna podająca (wykład informacyjny z wykorzystaniem środków audiowizualnych).
Zajęcia laboratoryjne (pobieranie materiału, procedury badań toksykologicznych).
Metody dydaktyczne podające
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
Metody dydaktyczne poszukujące
- laboratoryjna
- ćwiczeniowa
- studium przypadku
Rodzaj przedmiotu
przedmiot obligatoryjny
Wymagania wstępne
Przedmiot jest realizowany na semestrze VIII, IV rok studiów. Wymagania wstępne zaliczenie przedmiotów: Anatomia zwierząt, Fizjologia zwierząt, Biochemia, Farmakologia weterynaryjna, Patofizjologia, Patomorfologia, Diagnostyka kliniczna i laboratoryjna.
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2024/25L: | W cyklu 2022/23L: | W cyklu 2025/26L: | W cyklu 2023/24L: |
Kryteria oceniania
Podstawową metodą sprawdzania wiedzy studentów są pisemne kolokwia cząstkowe (test jednokrotnego wyboru. Ocena na zaliczeniu z zajęć laboratoryjnych – średnia arytmetyczna ocen cząstkowych.
Warunkiem przystąpienia do egzaminu jest pozytywna ocena na zaliczeniu. Przedmiot kończy się egzaminem pisemnym.
Kryteria oceniania:
ocena dostateczna: 60-70% maksymalnej liczby punktów,
ocena dostateczna plus: 71-80% maksymalnej liczby punktów
ocena dobra: 81-87% maksymalnej liczby punktów
ocena dobry plus: 88-94% maksymalnej liczby punktów
ocena bardzo dobra: powyżej 94% maksymalnej liczby punktów.
Kryteria oceniania w terminie poprawkowym identyczne jak powyżej.
Praktyki zawodowe
Literatura
Literatura podstawowa
1. D. Barski, A. Spodniewska: Toksykologia weterynaryjna. Wybrane zagadnienia. Wyd. UWM, Olsztyn 2014.
2. R. C. Gupta (red.) Veterinary Toxicology. Wyd. Academic Press, 2012.
Literatura uzupełniająca
1. W. Seńczuk (red.) Toksykologia współczesna. Wyd. PZWL, W-wa 2012.
2 J. Szajewski, R. Feldman, M. Glińska-Serwin. Leksykon ostrych zatruć. Wyd. PZWL, W-wa 2000.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: