Mikrobiologia - część II 7100-MK2-2-SJ

Tematy wykładów (1-5 Wirusologia; 6-13 Bakteriologia; 14-15 Mykologia):

1. Struktura wirusów; Budowa genomu wirusowego; Aktualna klasyfikacja wirusów.
2. Replikacja genomu wirusowego; Zmienność wirusów. Cykl replikacyjny wirusów i ich wpływ na diagnostykę zakażeń wirusowych.
3. Epidemiologia zakażeń wirusowych; Drogi rozprzestrzeniania i patogenność wirusów; Wpływ wirusów na komórki.
4. Diagnostyka laboratoryjna zakażeń wirusowych. Zwalczanie i monitoring nowo pojawiających się chorób zakaźnych.
5. Wirusowe choroby ośrodkowego układu nerwowego, górnych dróg oddechowych, przewodu pokarmowego i dróg moczowych.
6. Antybiotyki stosowane w medycynie weterynaryjnej. Podział, spektrum, mechanizm działania, drogi podania, metabolizm, wydalanie, działania niepożądane.
7. Antybiotykooporność w praktyce weterynaryjnej – mechanizmy, problem MRSA/MRSP i zasady racjonalnej antybiotykoterapii. Wykrywanie mechanizmów oporności wśród bakterii. Metody oznaczania antybiotykowrażliwości metodami MIC i krążkowo-dyfuzyjną. Wytyczne CLSI i EUCAST.
8. Zakażenia układu oddechowego u zwierząt domowych i gospodarskich – najczęstsze patogeny bakteryjne, diagnostyka i terapia
(Pasteurella, Bordetella, Mannheimia, Actinobacillus, Trueperella)
9. Enteropatogenne bakterie u psów, kotów i zwierząt gospodarskich – Salmonella, Escherichia coli, Campylobacter, Yersinia, Helicobacter, Clostridiales w praktyce klinicznej.
10. Ropnie, zapalenia skóry i tkanek miękkich w ujęciu praktycznym (Staphylococcus, Streptococcus, Enterococcus, Pseudomonas, Aeromonas, Proteus)
11. Zoonozy bakteryjne w praktyce weterynaryjnej – ryzyko dla lekarzy i właścicieli zwierząt
(Listeria, Leptospira, Mycobacterium, Brucella)
12. Zakażenia układu moczowo-płciowego u psów, kotów i zwierząt gospodarskich – najczęstsze czynniki bakteryjne, diagnostyka i racjonalna antybiotykoterapia
13. Zakażenia bakteryjne tkanki kostnej oraz ośrodkowego układu nerwowego - diagnostyka i racjonalna antybiotykoterapia
14. Grzybicze choroby skóry u psów, kotów, zajęczaków, gryzoni, przeżuwaczy oraz koni – dermatofity i drożdżaki (diagnostyka, terapia, zapobieganie)
(Microsporum, Trichophyton, Malassezia)
15. Aspergiloza i inne grzybice narządowe u zwierząt domowych i gospodarskich – rozpoznawanie, różnicowanie i wyzwania terapeutyczne.

Tematyka ćwiczeń z Bakteriologii i Mykologii:
1. Pałeczki z rzędu Enterobacterales - cechy biochemiczne, morfologia, wykonanie zminiaturyzowanego szeregu (Remel rapID ONE), znaczenie w weterynarii.
2. Ziarniaki z rodzaju Staphylococcus i Streptococcus - morfologia, rodzaje beta hemolizy, znaczenie w weterynarii.
3. Bakterie chorobotwórcze dla układu oddechowego zwierząt - Mycoplasma oraz oksydazo-dodatnie pałeczki z rodzajów Pasteurella, Bordetella, Mannheimia, Riemerella, Ornithobacterium - wykrywanie oksydazy cytochromowej i produkcji katalazy.
4. Antybiogram - technika wykonania, odczyt wyników, zasady interpretacji - metoda dyfuzyjno-krążkowa. Zalety i wady.
5. Antybiogram - technika wykonania, odczyt wyników, zasady interpretacji. Metoda E-test oraz MIC. Zalety i wady.
6. Diagnostyka mastitis u zwierząt - omówienie najczęstszych patogenów chorobotwórczych, technika posiewu, odczyt i interpretacja wyników.
7. Diagnostyka zakażeń układu moczowego u zwierząt - omówienie najczęstszych patogenów chorobotwórczych, technika posiewu, odczyt i interpretacja wyników.
8. Sanitarno-weterynaryjne badanie wody - znaczenie jakości mikrobiologicznej wody dla zwierząt. Metoda filtracji membranowej, technika wykonania, odczyt i interpretacja. Normy jakości mikrobiologicznej wody przeznaczonej do spożycia.
9. Grzyby drożdżopodobne u zwierząt - identyfikacja morfologiczna, znaczenie w weterynarii.
10. Grzyby strzępkowe u zwierząt- identyfikacja morfologiczna, znaczenie w weterynarii.
11. Charakterystyka materiału badawczego do badań wirusologicznych, techniki poboru i transport materiału do badań.
12. Badanie materiału klinicznego w kierunku obecności cząstek wirusowych lub antygenów wirusowych. (izolacja kwasów nukleinowych)
13. Izolacja i identyfikacja wirusów w materiale diagnostycznym. (zakażenie doomoczniowe)
14. Identyfikacja genomów wirusowych w materiale klinicznym – metody biologii molekularnej. (metody PCR i Real-Time)
15. Nowoczesne metody i techniki diagnostyczne.

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny kontaktowe - 60 godzin (2.4 ECTS) wykłady - 30 godzin zajęcia laboratoryjne - 30 godzin Praca własna studenta: (2,6 ECTS) - Przygotowanie do zajęć - 20 godzin - Przygotowanie do kolokwiów - 45 godzin Razem: 125 godz. (5 ECTS) , w tym: liczba punktów ECTS, które student uzyskuje realizując zajęcia kształtujące umiejętności praktyczne: 2,4 ECTS (60 godz.)

Efekty uczenia się - wiedza

W1: charakteryzuje budowę, biologię i ekologię chorobotwórczych wirusów, bakterii i grzybów istotnych w medycynie weterynaryjnej, z uwzględnieniem ich znaczenia klinicznego i epizootiologicznego – K_W13 W2: opisuje drogi szerzenia się drobnoustrojów chorobotwórczych, ich czynniki wirulencji, mechanizmy patogenności oraz molekularne podstawy lekooporności – K_W13 W3: omawia klasyczne metody mikrobiologiczne stosowane w diagnostyce zakażeń wirusowych, bakteryjnych i grzybiczych u zwierząt, w tym zasady pobierania, transportu i opracowania materiału do badań – K_W15 W4: opisuje techniki serologiczne i molekularne wykorzystywane w diagnostyce zakażeń wirusowych, bakteryjnych i grzybiczych u zwierząt oraz wskazuje ich zastosowanie i ograniczenia – K_W15 W5: charakteryzuje zasady racjonalnej chemioterapii przeciwdrobnoustrojowej, metody oznaczania lekowrażliwości drobnoustrojów oraz znaczenie monitorowania oporności w praktyce weterynaryjnej – K_W17

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: dobiera i stosuje właściwe techniki pobierania, transportu, przygotowania, izolacji i identyfikacji patogennych wirusów, bakterii i grzybów z różnych materiałów biologicznych – K_U10 U2: posługuje się podstawowymi technikami mikrobiologicznymi stosowanymi w diagnostyce laboratoryjnej, w tym wykonuje posiewy, ocenia wzrost drobnoustrojów oraz dobiera właściwe podłoża i warunki hodowli – K_U10 U3: identyfikuje drobnoustroje na podstawie morfologii kolonii, cech komórek bakteryjnych, wyników barwień, testów biochemicznych oraz wstępnej interpretacji profilu lekooporności – K_U10 U4: wykonuje i interpretuje podstawowe badania mikrobiologiczne stosowane w diagnostyce zakażeń u zwierząt, w tym badanie mikrobiologiczne mleka oraz innych materiałów klinicznych – K_U10 U5: wykonuje, odczytuje i interpretuje badanie lekowrażliwości drobnoustrojów oraz formułuje wnioski przydatne w racjonalnej antybiotykoterapii – K_U10

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: rozumie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz zwierząt, a także dla środowiska, wynikające z nieprzestrzegania zasad aseptyki, sterylności i bezpieczeństwa biologicznego – K_K01, K_K02 K2: ma świadomość odpowiedzialności zawodowej związanej z racjonalnym stosowaniem leków przeciwdrobnoustrojowych oraz ograniczaniem narastania lekooporności drobnoustrojów chorobotwórczych dla zwierząt i ludzi – K_K01, K_K11 K3: systematycznie pogłębia wiedzę i umiejętności z zakresu mikrobiologii weterynaryjnej, korzystając z aktualnych źródeł naukowych i obiektywnych źródeł informacji – K_K04, K_K07, K_K08

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025/26Z:

Dawid Jańczak
Grzegorz Woźniakowski

W cyklu 2024/25Z:

Jarosław Sobolewski

Metody dydaktyczne

Wykłady: -Metody dydaktyczne podające: wykład informacyjny (konwencjonalny) Zajęcia laboratoryjne: -Metody dydaktyczne podające: wykład informacyjny (konwencjonalny) -Metody dydaktyczne poszukujące: ćwiczeniowa, laboratoryjna

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące

- ćwiczeniowa
- laboratoryjna
- doświadczeń

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody oparte na współpracy

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Zaliczenie z przedmiotów: mikrobiologia cz. 1, biochemia cz. 1 Zajęcia prowadzone na roku II w semestrze III.

Kryteria oceniania

Wykład:
Egzamin pisemny w formie pytań testowych oraz pytań opisowych krótkiej odpowiedzi. Egzamin weryfikuje efekty uczenia się w zakresie wiedzy (W1–W5) oraz wybrane kompetencje społeczne (K1–K3). Warunkiem uzyskania oceny pozytywnej jest zdobycie co najmniej 60% punktów. Kryteria oceniania: 60–70% – dst, 71–79% – dst plus, 80–87% – db, 88–94% – db plus, 95–100% – bdb.

Laboratorium:
Zaliczenie na ocenę. Podstawą zaliczenia jest obecność i aktywne uczestnictwo w zajęciach, uzyskanie pozytywnych ocen z kolokwiów cząstkowych oraz pozytywna ocena umiejętności praktycznych. Kolokwia obejmują materiał realizowany w blokach tematycznych podczas zajęć laboratoryjnych i mogą mieć formę testową, pisemną lub ustną. Warunkiem uzyskania oceny pozytywnej jest zdobycie co najmniej 60% punktów.

Ocena umiejętności praktycznych obejmuje w szczególności: prawidłowe pobranie, przygotowanie i opracowanie materiału do badań mikrobiologicznych, wykonanie podstawowych procedur laboratoryjnych, dobór podłoży i warunków hodowli, ocenę wzrostu drobnoustrojów, rozpoznawanie cech morfologicznych kolonii i komórek, interpretację podstawowych testów identyfikacyjnych, wykonanie i odczyt badania lekowrażliwości oraz przestrzeganie zasad aseptyki, bezpieczeństwa biologicznego i organizacji pracy w laboratorium. Kompetencje społeczne są oceniane na podstawie obserwacji pracy studenta podczas zajęć.

Ocena końcowa z laboratorium ustalana jest na podstawie wyników kolokwiów cząstkowych oraz oceny umiejętności praktycznych uzyskanej w toku zajęć. Kryteria oceniania: 60–70% – dst, 71–79% – dst plus, 80–87% – db, 88–94% – db plus, 95–100% – bdb. Kryteria zaliczenia poprawkowego są identyczne jak dla terminu podstawowego.

Literatura

Literatura obowiązkowa:
1. Wytyczne ICTV - International Committee Taxonomy Virus - aktualna
2. Larski Z., Truszczyński M. 1992. Zarys mikrobiologii weterynaryjnej. Wyd. ART Olsztyn
3. Malicki K., Binek M. (red.) 2004. Zarys klinicznej bakteriologii weterynaryjnej, t. 1 i 2. Wyd. SGGW Warszawa
4. Buczek J., Buczek K. 2000. Zarys mikrobiologii ogólnej. Białystok-Lublin
5. Szewczyk E. 2019. Diagnostyka bakteriologiczna. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.
6. Kurnatowska A., Kurnatowski P. 2018. Mykologia medyczna. Wrocław, Edra Urban & Partner.

Literatura uzupełniająca :
1. Czasopisma zalecane min.: Post. Mikrobiol, Acta Biochem. Pol., Post. Biochemii, Post. Epidemiol., Roczniki PZH, Post. Hig. Med. Dośw., Świat Nauki, Laboratorium, Medycyna Wet., Życie Wet., Viruses, Front. in Microbiol.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 7100-MK2-2-SJ w USOSweb