Genetyka ogólna i weterynaryjna 7100-GEN-2-SJ

https://moodle.umk.pl/course/view.php?id=2985

Wykłady: Wprowadzenie do genetyki, krótka historia i obecny rozwój; DNA, RNA, białko – struktura, funkcja, replikacja, ekspresja; Budowa Genu; Genom jądrowy, plastydowy i wirusowy; Cytogenetyka – cykl komórkowy, kariotypy, FISH; Mechanizmy naprawcze DNA i mutageneza; Genetyczna determinacja płci zwierząt – imprinting genomowy; Technologie analiz genomowych – sekwencjonowanie, macierze SNP; Podstawowe mechanizmy dziedziczenia cech – epistaza; Cechy kodowane poligenicznie – QTL, GWAS, selekcja genomowa; Choroby genetyczne i wady wrodzone zwierząt gospodarskich (podłoże genetyczne chorób) – baza OMIA; Choroby genetyczne i wady wrodzone zwierząt towarzyszących (podłoże genetyczne chorób) – baza OMIA; Elementy genetyki populacji – równowaga genetyczna, efektywny rozmiar populacji, bottleneck; Wpływ środowiska na ekspresję DNA – epigenetyka i epigenomika; Genetyka prokariontów – plazmidowe DNA, metagenomika; Immunogenetyka – MHC, rearanżacja genów; Wybrane technologie „omiczne” na przykładach – transkryptomika, proteomika, metabolomika, nutrigenomika.
Ćwiczenia: Organizmy modelowe – wstęp do genetyki; DNA jako substancja dziedziczna – izolacja DNA plazmidowego; Transformacja bakterii metodą szoku cieplnego; Mutageneza - mutanty muszki owocowej (Drosphila melanogaster Meig.); Test Amesa – ocena mutagenności czynników chemicznych i fizycznych; Identyfikacja płci człowieka techniką PCR na przykładzie genu amylogeniny; Chromosomy i podstawy cytogenetyki; Analiza kariotypów prawidłowych i zmutowanych; Dziedziczenie cech w typie pisum (z pełną dominacją), Dziedziczenie cech w typie zea (niepełna dominacja), dziedziczenie kilku cech niezależnych; Współdziałanie genów – komplementarność i epistaza; Cechy ssaków sprzężone z płcią i cechy związane z płcią. Dziedziczenie cech sprzężonych z płcią, cech ograniczonych płcią i pozostających pod jej wpływem (kontrolowanych przez płeć). Dziedziczenie cech sprzężonych. Mapowanie genów w chromosomie; Genetyka populacyjna. Efektywny rozmiar populacji, równowaga Hardy’ego-Weinberga wraz z odstępstwami; Rodowody.

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli: 60 godz. (2,4 ECTS): - wykłady: 30 godz. - zajęcia laboratoryjne: 30 godz. Czas poświęcony na pracą indywidualną studenta: 65 godz. (2,6 ECTS) - przygotowanie do egzaminu: 20 godz. - przygotowanie do kolokwium: 20 godz. - wykonanie zadań domowych: 10 godz. - przygotowanie do zajęć: 8 godz. - udział w konsultacjach: 2 godz. - czytanie literatury: 5 godz. Łącznie: 125 godz. (5 ECTS), w tym 2 ECTS (50 godz.) kształtujące umiejętności praktyczne

Efekty uczenia się - wiedza

W1: zna i rozumie zasady i procesy dziedziczenia oraz zaburzenia genetyczne i podstawy inżynierii genetycznej – K_W14; W2: zna i rozumie zasady i mechanizmy genetyczne leżące u podstaw zdrowia zwierząt oraz powstawanie wad genetycznych – K_W10

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: potrafi posługiwać się podstawowymi technikami laboratoryjnymi, takimi jak izolacja i elektroforeza kwasów nukleinowych, PCR i mutageneza – K_U02; U2: potrafi analizować krzyżówki genetyczne i rodowody cech osobników z poszczególnych gatunków, w tym gatunku modelowego D. melanogaster – K_U09

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: jest gotów do korzystania z obiektywnych źródeł informacji, takich jak bazy danych (np. NCBI) – K_K04; K2: jest gotów do formułowania wniosków z własnych pomiarów, obliczeń lub obserwacji wykonanych na ćwiczeniach – K_K05.

Koordynatorzy przedmiotu

Anna Sławińska

Metody dydaktyczne

Wspomagana środkami audiowizualnymi prezentacja informacji z zakresu genetyki ogólnej i genetyki weterynaryjnej szczegółowej (wykłady, teoretyczne wprowadzenie w tematykę zająć laboratoryjnych) Zajęcia praktyczne w laboratorium w zakresie analizy kariotypu, izolacji RNA DNA, oceny zgodności zapisów rodowodowych z molekularnymi testami pochodzenia (zajęcia laboratoryjne i ćwiczenia komputerowe). Krzyżowanie modelowych linii Drosophila melanogaster i analiza efektów genotypowych i fenotypowych tych krzyżowań.

Metody dydaktyczne podające

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- pogadanka

Metody dydaktyczne poszukujące

- laboratoryjna
- ćwiczeniowa

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody służące prezentacji treści

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Przedmiot realizowany jest w III semestrze II roku studiów. Wymagania wstępne: pozytywna ocena z przedmiotów: Biologia (I semestr/1rok), Biologia komórki (1 semestr/1 rok), Biostatystyka i metody dokumentacji (2 semestr/1 rok).

Kryteria oceniania

Wykład:
Egzamin obejmuje całość zagadnień przedstawionych na wykładach.
1. Termin zerowy (przed sesją egzaminacyjną)
Studentom, którzy uzyskali zaliczenie ćwiczeń w pierwszym terminie na poziomie przynajmniej dobry plus przysługuje prawo do egzaminu
w terminie zerowym.
2. Termin pierwszy
Egzamin przygotowany jest w formie pisemnej. Obejmuje pytania otwarte i zamknięte. Osoby, które otrzymały 50-59% punktów na egzaminie pisemnym mogą uzupełnić swoją odpowiedź w formie ustnej.
3. Termin drugi - poprawkowy
Egzamin przygotowany jest w formie pisemnej. Obejmuje pytania otwarte i zamknięte.
Skala oceny egzaminu:
Niedostateczny < 60
dostateczny 60-70%
dostateczny plus 71-80%
dobry 81-87%
dobry plus 88-94%
bardzo dobry >94%
Zajęcia laboratoryjne:
Prowadzący ćwiczenia ma możliwość zapowiadania (z tygodniowym wyprzedzeniem) wejściówek oraz zadawania zadań domowych. Do zaliczenia ćwiczeń niezbędne jest dostarczenie wszystkich raportów i zadań domowych, oraz zaliczenie wszystkich kolokwiów. Podczas semestru student pisze trzy kolokwia, obejmujące
wiedzę teoretyczną z zajęć laboratoryjnych oraz zadania.
Skala oceny kolokwium (% maksymalnej liczby punktów):
Niedostateczny < 60%
dostateczny 60-70%
dostateczny plus 71-80%
dobry 81-87%
dobry plus 88-94%
bardzo dobry >94%
Kolokwium poprawkowe jest w formie pisemnej i składa się z pytań otwartych, Ocena zaliczeniowa z ćwiczeń jest średnią ważoną wszystkich ocen uzyskanych w trakcie semestru.

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

Literatura podstawowa:
Świtoński M. (2023) Genetyka ogólna i weterynaryjna, wydawnictwa Naukowe PWN; dostępne online: http://han3.uci.umk.pl/han/ibuk/https/libra.ibuk.pl/reader/genetyka-ogolna-i-weterynaryjna-marek-switonski-299821
A. Sadakierska-Chudy, G. Dąbrowska, A. Goc (2004) Genetyka ogólna, wydawnictwa UMK, Toruń;
A. Goc, B. Piątkowska, G. Dąbrowska (2021) Zbiór zadań i pytań z genetyki ogólnej, wydawnictwa UMK, Toruń;
B. Kosowska (2010) Genetyka ogólna i weterynaryjna. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Dostępna online: https://www.dbc.wroc.pl/dlibra/publication/21271;
Literatura uzupełniająca:
M. Świtoński, E. Słota, K. Jaszczak (2006) Diagnostyka cytogenetyczna zwierząt domowych, Wydawnictwo Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu.
P.C. Winter, G.I. Hickey, H.L. Fletcher (2021) Krótkie wykłady genetyka, Wydawnictwa Naukowe PWN, Warszawa, dostępne online: http://han3.uci.umk.pl/han/ibuk/https/libra.ibuk.pl/reader/krotkie-wyklady-genetyka-hugh-fletcher-ivor-hickey-250719;
K. Charon, M. Świtoński (2022) Genetyka ogólna i genomika zwierząt. Wydawnictwa Naukowe PWN, Warszawa;

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 7100-GEN-2-SJ w USOSweb