Podstawy geografii człowieka 2800-PGCZ-GiKS-1-S1

Celem kursu jest zapoznanie jego uczestników z szeroko rozumianą problematyką geografii człowieka. Zagadnienia szczegółowe realizowane w ramach kursu będą obejmować:
- zagadnienia wprowadzające do geografii człowieka, człowiek i zbiorowości ludzkie jako przedmiot badań geograficznych;
- podstawy geografii ludności:
Liczba i rozmieszczenie ludności. Ruch naturalny ludności. Migracje ludności. Demograficzne struktury ludności. Społeczne struktury ludności.
- podstawy geografii osadnictwa:
główne determinanty kształtujące osadnictwo, rozwój osadnictwa i jego przekształcenia: uwarunkowania wynikające ze środowiska geograficznego; czynniki społeczno-gospodarcze, historyczne i polityczno-administracyjne;
wieś i osadnictwo wiejskie: osadnictwo pierwotne; geneza, typy i formy osadnictwa wiejskiego; typy i formy (kształty) osiedli wiejskich i podstawy ich klasyfikacji; rozłogi wiejskie - ich typy i geneza; przemiany społeczno-gospodarcze wsi współczesnej i koncepcje jej rozwoju;
miasto i osadnictwo miejskie: definicja miasta, powstanie miast i ich rozwój; ; główne koncepcje i metody badania funkcji miast; teoria miejsc centralnych; koncepcja bazy ekonomicznej, rodzaje funkcji miejskich; funkcje i typologia funkcjonalna miast; miasto i jego region; rozwój wielkich skupisk miejskich; aglomeracje i konurbacje; ważniejsze megalopolis świata; metropolizacja i metropolie; miasta światowe. Koncepcja smart city.
- podstawy geografii politycznej:
cel, zakres i metody badawcze geografii politycznej; przestrzeń geopolityczna (państwo, naród, terytorium, granice, stolice), podział polityczny świata; zmiany historyczne na mapie politycznej świata i Polski; proces globalizacji, czynniki globalizacji, skutki globalizacji; układ sił we współczesnym świecie: zmiany historyczne po II wojnie światowej, trójbiegunowy podział świata, perspektywy; polityczne aspekty współczesnych tendencji w gospodarce światowej: integracja międzynarodowa; ekonomiczne i polityczne organizacje międzynarodowe; regionalne różnice w poziomie życia; problem wyżywienia ludności (produkcja i podział żywności, głód, brak wody); globalne problemy surowcowo-energetyczne; terroryzm międzynarodowy; konflikty etniczne; geografia elektoralna.

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli ( godz.): - udział w wykładach – 30 - udział w ćwiczeniach – 30 - konsultacje - 2 Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta ( godz.): - przygotowanie do ćwiczeń – 20 - przygotowywanie prac, projektów – 20 - przygotowanie do egzaminu – 30 - przygotowanie do kolokwium – 10 Łącznie: 142 godz. (5 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

W1: Zna teoretyczne podstawy badań z zakresu geografii człowieka i rozumie ich związki z innymi dyscyplinami (K_W01, K_W04, K_W05) W2: Ma wiedzę z zakresu prawidłowości w obrębie zjawisk i procesów społecznych, demograficznych i politycznych (K_W01, K_W03, K_W12) W3: Zna podstawowe narzędzia służące do badania zjawisk społecznych, demograficznych i politycznych (K_W02, K_W08)

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: Potrafi wykorzystać wiedzę teoretyczną do interpretacji i wyjaśniania procesów i zjawisk zachodzących we współczesnym świecie (K_U02, K_U07) U2: Samodzielnie analizuje wybrane problemy z zakresu geografii człowieka, umie wskazywać na ich podłoże i możliwe konsekwencje (K_U01, K_U03, K_U04, K_U05, K_U07, K_U08, K_U09) U3: Potrafi wykorzystywać różne źródła danych do rozwiązywania problemów związanych z funkcjonowaniem człowieka w przestrzeni (K_U01, K_U03, K_U05) U4: Potrafi posługiwać się literaturą przedmiotu w języku polskim i angielskim podczas wykonywania zleconych analiz (K_U02) U5: Organizuje lub podejmuje pracę w grupie aby w sposób efektywny realizować powierzone zadania (K_U12)

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: Rozumie potrzebę systematycznego studiowania publikacji w celu pogłębiania i aktualizacji wiedzy z zakresu geografii człowieka (K_K01, K_K05) K2: Rozumie potrzebę dyskusji w oparciu o stale aktualizowaną wiedzę i umiejętności (K_K01, K_K05) K3: Potrafi działać w sposób kreatywny i innowacyjny (K_K03, K_K06) K4: Rozstrzyga napotkane dylematy w sposób odpowiedzialny, z poszanowaniem zasad etycznych (K_K06)

Koordynatorzy przedmiotu

Anna Dubownik

Metody dydaktyczne

Wykład: - wykład problemowy, - wykład konwersatoryjny. Ćwiczenia: - metoda projektu, - studium przypadku.

Metody dydaktyczne podające

- pogadanka
- wykład problemowy
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- obserwacji
- ćwiczeniowa
- klasyczna metoda problemowa
- studium przypadku

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody wymiany i dyskusji
- metody służące prezentacji treści
- metody ewaluacyjne

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Ogólna wiedza o społeczeństwie.

Kryteria oceniania

Metody i kryteria oceniania:
Wykład: Egzamin (W1, W2, W3, U2, K1)
ndst - < 51%
dst- 51 – 60%
dst plus – 61 – 70%
db- 71 – 80%
db plus – 81 – 90%
bdb- 91 – 100%

Ćwiczenia: zaliczenie na ocenę na podstawie wykonywanych prac (W2, W3, U1, U2, U3, U4, K1, K2, K3, K4, K5)
ndst - < 51%
dst- 51 – 60%
dst plus – 61 – 70%
db- 71 – 80%
db plus – 81 – 90%
bdb- 91 – 100%

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

Baczwarow, M. Suliborski A. Kompendium Wiedzy Geografii Politycznej Terminologia, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2003
Beaujeu-Garnier J., Chabot G., 1971, Zarys geografii miast, PWE, Warszawa;
Cesarz Z., Stadtmüller E., Problemy polityczne współczesnego świata, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Wrocław 2000;
Del Casino, 2009, Social Geography, Critical introduction to Geography, Wiley-Blackwell
Del Casino, Thomas, Cloke, Panelli, 2011, A companion to Social Geography, Wiley-Blackwell
Holzer J., 2002, Demografia, PWE;
Jelonek A., Soja M., 2013, Podstawy geografii ludności, IGiGP UJ, Kraków;
Kiełczewska - Zaleska M., 1972, 1976. Geografia osadnictwa, PWN, Warszawa
Knoxa, Pinch, 2010, Urban Social Geography, Sixth edition, Pearson
Lisowski A., 1990, Wstęp do geografii społecznej, Warszawa
Liszewski S., Maik W., 2000, Osadnictwo, Wielka Encyklopedia Geografii Świata, t. 19, Wyd. Kurpisz S.A., Poznań;
Maik W., 1997, Podstawy geografii miast, Wyd. UMK, Toruń;
Meadows D i in., 1973: Granice wzrostu, Warszawa: PWE;
Otok S., Geografia polityczna, PWN Warszawa 2003
Rykiel Z. Podstawy geografii politycznej, PWN Warszawa 2006
Szymańska D., 2013, Geografia osadnictwa, PWN, Warszawa;
Węcławowicz, 2018 Geografia społeczna Polski, PWN, Warszawa
Jałowiecki B., Szczepański M.S., 2002. Miasto i przestrzeń w perspektywie socjologicznej, Wyd. Nauk. Scholar, Warszawa
Zdrojewski E. Z., 1994, Zarys geografii osadnictwa. Przewodnik do ćwiczeń, WSP, Słupsk
Artykuły zalecane przez wykładowcę.
www.fao.org
www.pah.org.pl/uchodźcy
www.unhcr.pl
www.unic.onz.org.pl
www.unstats.un.org
www.who.dk

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2800-PGCZ-GiKS-1-S1 w USOSweb