Międzynarodowa ochrona praw człowieka 2751-SM-S2-1-MOPC

Szczegółowe zagadnienia prezentowane podczas wykładu obejmują:

1. Koncepcja i pojęcie praw człowieka
2. Pojęcie i rodzaje systemów ochrony praw człowieka (system uniwersalny, systemy regionalne)
3. Geneza międzynarodowej ochrony praw człowieka
4. Ochrona praw człowieka w systemie Narodów Zjednoczonych. (prawa człowieka w Karcie Narodów Zjednoczonych, Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, Pakty Praw Człowieka i pozostałe instrumenty tzw. traktatowego systemu ochrony praw człowieka, organy i procedury tzw. politycznego systemu ochrony praw człowieka - Komisja Praw Człowieka, Rada Praw Człowieka)
5. Europejskie systemy ochrony praw człowieka (system Rady Europy ze szczególnym uwzględnieniem Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z protokołami dodatkowymi oraz międzynarodowych procedur kontroli jej implementacji, system KBWE/OBWE, system Unii Europejskiej ze szczególnym uwzględnieniem znaczenia Karty Praw Podstawowych)
6. Pozaeuropejskie systemy ochrony praw człowieka (system międzyamerykański, system afrykański, kształtowanie się systemu arabskiego)
7. Rola organizacji pozarządowych dla ochrony praw człowieka
8. Miejsce Polski w międzynarodowych systemach ochrony praw człowieka, zobowiązania międzynarodowe Polski w dziedzinie ochrony praw człowieka.
9. Współczesne wyzwania i zagrożenia dla praw człowieka

Ćwiczenia poświęcone są następującym zagadnieniom:

1. Analiza treści wybranych praw człowieka (prawo do życia i problem stosowania kary śmierci, wolność od tortur, wolność od niewolnictwa i poddaństwa, wolność pokojowych zgromadzeń, wolność myśli, sumienia i wyznania, prawo do pracy oraz sprawiedliwych warunków pracy, prawo do nauki)
2. Dopuszczalne ograniczenia możliwości korzystania z praw człowieka, prawa niederogowalne
3. Ochrona praw grup osób szczególnie narażonych na naruszenia (na przykładzie praw dzieci)
4. Skarga indywidualna jako środek międzynarodowej kontroli nad realizacją praw człowieka na przykładzie procedury skargi indywidualnej do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu (kryteria dopuszczalności, procedura rozpatrywania, rezultaty, potrzeba i propozycje reform).

Całkowity nakład pracy studenta

Łącznie 7 ECTS, w tym 1. W bezpośrednim kontakcie z nauczycielem - 3,5 ECTS a. zajęcia dydaktyczne - 60 godz. b. przeprowadzenie egzaminu i kolokwium, omówienie rezultatów, ewentualne poprawy - 10 godz. c. przeprowadzenie konsultacji bezpośrednich lub online i korespondencja mailowa z uczestnikami zajęć - 17 godz. 2. Praca własna - 3,5 ECTS a. przygotowania się do ćwiczeń: wyszukanie potrzebnych informacji i materiałów; przeczytanie tekstów (aktów prawnych, orzeczeń) wskazanych przed poszczególnymi zajęciami) - 45 godz. b. przygotowanie się do egzaminu oraz do kolokwium zaliczeniowego - 42 godz.

Efekty uczenia się - wiedza

W1: student zna na poziomie rozszerzonym terminologię z dziedziny prawa międzynarodowego praw człowieka – K_W01 W2: student zna normy i zasady międzynarodowego prawa praw człowieka oraz podmioty zajmujące się ochroną tych praw – K_W03

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: student czyta międzynarodowe dokumenty praw człowieka i interpretuje zawarte w nich normy prawne - K_U01 U2: student prawidłowo stosuje normy międzynarodowego prawa praw człowieka w celu rozwiązania problemów związanych z realizacją podstawowych praw i wolności, w oparciu o konkretne stany faktyczne - K_U08 U3: student sprawnie korzysta z baz traktatów i orzecznictwa międzynarodowego dostępnych cyfrowo - K_U03

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: student dostrzega dylematy etyczne związane z konfliktami, które mogą występować pomiędzy prawami i wolnościami poszczególnych jednostek, a także pomiędzy prawami jednostki i interesem państwowym/społecznym - K_K02 K2: student jest otwarty na modyfikację swoich poglądów na temat treści podstawowych praw i wolności człowieka oraz dopuszczalnych ograniczeń w korzystaniu z tych praw - K_K01 K3: student odpowiedzialnie przygotowuje wskazany materiał do bieżących zajęć - wyszukuje i czyta wymagane akty prawne i orzecznictwo - K_K03

Koordynatorzy przedmiotu

Joanna Rezmer

Metody dydaktyczne podające

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- studium przypadku
- ćwiczeniowa

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Przedmiot powiązany jest z przedmiotami: prawo międzynarodowe publiczne i organizacje międzynarodowe. Wskazane jest ich wcześniejsze zaliczenie.

Kryteria oceniania

Wykład:
Egzamin pisemny (test jednokrotnego wyboru i pytania otwarte), warunek dopuszczenia do egzaminu – zaliczenie ćwiczeń.
Próg zaliczenia egzaminu - 17 pkt - ocena dst, od 20,5 pkt - ocena dst+, od 23 pkt - ocena db, od 25,5 pkt - ocena db+, od 28 pkt - ocena bdb; przy czym do pkt z samego tekstu może zostać doliczone 5 lub 10% z uwzg. aktywności i zaangażowania wykazywanych podczas zajęć

Ćwiczenia:
Końcowe zaliczenie pisemne (pytania otwarte) - próg zaliczenia kolokwium - 6,25 pkt (na 12 pkt możliwych do uzyskania).; ocena ciągła (bieżące przygotowanie do zajęć, aktywność) - podwyższa o 0,5 stopnia ocenę wynikającą z kolokwium.

Egzamin pisemny - W1, W2, U1
Kolokwium - W1, W2, U1, U2
Ocena ciągła - K1, K2, K3, U3

Praktyki zawodowe

Nie dotyczy

Literatura

Literatura podstawowa:

1. Materiały źródłowe:
Karta Narodów Zjednoczonych z 1945 r.
Powszechna Deklaracja Praw Człowieka z 1948 r.
Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych z 1966 r. z pierwszym i drugim Protokołem Fakultatywnym (1966 r. i 1989 r.).
Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych z 1966 r. z Protokołem Fakultatywnym (2008 r.)
(Europejska) Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 1950 r.
Karta Praw Podstawowych UE z 2000 r.
Konwencja w spr. zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania z 1984 r.
Uzupełniająca konwencja w spr. zniesienia niewolnictwa, handlu niewolnikami oraz instytucji i praktyk zbliżonych do niewolnictwa z 1956 r.
Konwencja o prawach dziecka z 1989 r.

2. Opracowania:
Balcerzak M., Międzynarodowa ochrona praw człowieka. Przed egzaminem, Warszawa 2025.
Łopatka A., Międzynarodowe prawo praw człowieka, Warszawa 2006.
Prawa człowieka i ich ochrona: podręcznik dla studentów prawa i administracji, B. Gronowska et al., Toruń 2010.
The United Nations Human Rights Treaty System, Fact Sheet No. 30/Rev, 1, Geneva 2012, dostępne na:
https://www.ohchr.org/en/publications/fact-sheets/fact-sheet-no-30-rev-1-united-nations-human-rights-treaty-system.
The ECHR in 50 Questions, Strasbourg 2021, dostępne na: https://echr.coe.int/Documents/50Questions_ENG.pdf.

3. Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (dostępne na: https://hudoc.echr.coe.int)
Vo v. France (skarga 53924/00)
Evans v. UK (skarga 6339/05)
McCann and Others v. UK (skarga 18984/91)
Siliadin v. France (skarga 73316/01)
Lautsi v. Italy (skarga 30814/06)

Literatura uzupełniająca:

Jabłoński M., Jarosz-Żukowska S., Prawa człowieka i systemy ich ochrony: zarys wykładu, Wrocław 2004.
Kędzia Z., Współczesne wyzwania wobec praw człowieka, Sprawy Międzynarodowe 2003/3, s. 5-35.
Kuźniar R., Prawa człowieka: prawo, instytucje, stosunki międzynarodowe, Warszawa 2004.
Leksykon praw człowieka. 100 podstawowych pojęć, M. Balcerzak et al., Warszawa 2010.
Symonides J., Polska w europejskich systemach ochrony praw człowieka, Rocznik Polskiej Polityki Zagranicznej 2002, s. 191-212.
Symonides J., Międzyamerykański Trybunał Praw Człowieka [w:] Historia, stosunki międzynarodowe, amerykanistyka: Księga Jubileuszowa na 65-lecie Profesora Wiesława Dobrzyckiego, red. E. Haliżak, S. Bieleń , Warszawa 2001, 537-552.
Symonides M., Symonides J., Wkład organizacji pozarządowych w promocję i ochronę praw człowieka, Stosunki Międzynarodowe 2004/1-2, s. 9-24.
System ochrony praw człowieka, B. Banaszak t al., Kraków 2005.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2751-SM-S2-1-MOPC w USOSweb