Bezpieczeństwo międzynarodowe 2751-SM-S2-1-BM

Kurs wyjaśnia, jak powstają zagrożenia w systemie międzynarodowym oraz dlaczego państwa często wzmacniają bezpieczeństwo kosztem innych (dylemat bezpieczeństwa). Zaczynamy od „twardego kręgosłupa” analizy: interesy, potęga, geografia, technologia, instytucje i percepcje przywódców. Realizm pomaga uchwycić logikę rywalizacji wielkich mocarstw, liberalizm tłumaczy rolę instytucji i współzależności, a konstruktywizm pokazuje wagę norm i tożsamości. Zderzamy teorię z praktyką na studiach przypadków, bo w bezpieczeństwie „ładne modele” przegrywają z brutalną empirią. USA omawiamy jako gwaranta odstraszania w NATO i filar bezpieczeństwa euroatlantyckiego, z jednoczesnym przesunięciem priorytetów na Indo-Pacyfik. Analizujemy amerykańskie instrumenty: sojusze, projekcję siły, kontrolę technologii, sankcje i przewagę w domenie kosmicznej. Chiny przedstawiamy jako aktora, który łączy presję wojskową z ekonomią polityczną (inwestycje, uzależnienia, standardy technologiczne). Omawiamy rywalizację USA–Chiny jako oś systemową: Tajwan, Morze Południowochińskie, przewagi technologiczne (AI, półprzewodniki) i bezpieczeństwo morskich szlaków handlowych. Rosję analizujemy jako państwo rewizjonistyczne operujące w logice eskalacji i „zarządzania ryzykiem” poprzez groźby nuklearne oraz masę konwencjonalną. Wojna przeciw Ukrainie jest kluczowym laboratorium współczesnej wojny wyniszczającej: artyleria, logistyka, obrona powietrzna, drony, rozpoznanie i adaptacja. Omawiamy też wnioski strategiczne dla Europy: odporność przemysłowa, zapasy amunicji, mobilizacja i gotowość do długotrwałego konfliktu. UE przedstawiamy realistycznie: ma ograniczenia wojskowe, ale ogromną siłę w regulacjach, finansowaniu i narzędziach gospodarczych. W praktyce badamy WPBiO, PESCO, Europejski Fundusz Obronny, współpracę UE–NATO oraz debatę o „strategicznej autonomii” (co to znaczy i czego nie znaczy). Łączymy bezpieczeństwo z ekonomią: energia, infrastruktura krytyczna, surowce strategiczne i kontrola łańcuchów dostaw. Wprowadzamy bezpieczeństwo hybrydowe: cyberataki, sabotaż, operacje wpływu, manipulacja informacją, presja migracyjna i szantaż ekonomiczny. Pokazujemy, jak mierzyć skuteczność odstraszania i kiedy przymus (coercion) działa, a kiedy prowadzi do eskalacji. Uczymy analizy eskalacyjnej: progi, sygnały, „drabina eskalacyjna” i rola niepewności w kalkulacjach strategicznych. Zrktyka jest omawiana jako region, w którym zmiana klimatu redukuje bariery geograficzne, a to podnosi znaczenie militarnych zdolności, rozpoznania i logistyki. Analizujemy Arktykę w czterech wymiarach: rywalizacja NATO–Rosja, ambicje Chin jako „near-Arctic state”, bezpieczeństwo szlaków i zasobów oraz governance po osłabieniu współpracy.
Omawiamy bezpieczeństwo morskie i powietrzne w Północnym Atlantyku i rejonie GIUK jako kluczowe dla wsparcia Europy przez USA. Wprowadzamy domenę kosmiczną: satelity rozpoznawcze, łączność, nawigacja i konsekwencje ich utraty dla prowadzenia wojny. Porządkujemy pojęcia „wojny informacyjnej” i propagandy, pokazując metody analizy narracji i weryfikacji faktów. Kurs stawia na warsztat: mapowanie interesów, analiza zdolności, tworzenie scenariuszy i ocena polityk publicznych w warunkach niepewności. Studenci nauczą się budować krótkie noty analityczne (policy briefs) i argumentować na podstawie danych, a nie intuicji.
Efektem końcowym jest zdolność do oceny ryzyk i szans w kluczowych teatrach strategicznych: Europa–Ukraina, Indo-Pacyfik, Arktyka oraz przestrzeń techno-gospodarcza.