Koniec historii czy zderzenie cywilizacji? Świat na początku XXI wieku 2751-SM-S2-1-BG-KHZC

1-2. Koncepcja "końca historii" Francisa Fukuyamy i jej krytyka ze szczególnym uwzględnieniem rozumienia historii przez Fukuyamę i uniwersalnego charakteru koncepcji
3-4. Koncepcja "zderzenia cywilizacji" Samuela Huntingtona i jej krytyka ze szczególnym uwzględnieniem czynników cywilizacyjnych i kulturowych
5-8. Krytyka cywilizacji Zachodu z pozycji liberalnych. Kapitalizm, neoliberalizm, imperializm polityczny, gospodarczy i kulturowy. Slavoj Żiżek, Naomi Klein i Caroline Elkins.
9-13. Kryzys cywilizacji Zachodu z pozycji konserwatywnych. Kryzys instytucji, kryzys wartości, kryzys elit. Robert Conquest, Nial Ferguson, David Murray, Ryszard Legutko.
14-15 Ciąg dalszy nastąpi. Koncepcja świata współczesnego Panajotisa Kondylisa. Rywalizacja czy współistnienie cywilizacji?

Całkowity nakład pracy studenta

4 pkt. ECTS x 30 h = minimum 120 h całkowitego nakładu pracy studenta, w tym: I. Godziny realizowane z udziałem nauczyciela (2 pkt. ECTS) a. obecność na zajęciach i aktywny udział (30 godzin) b. egzamin, omówienie egzaminu (15 godzin) c. konsultacje z wykładowcą (5 godzin) II. Godziny poświęcone na indywidualną pracę studenta (2 pkt. ECTS) a. praca indywidualna studenta: przygotowanie i uzupełnianie notatek, zebranie i wybór odpowiednich materiałów do zajęć, czytanie literatury (45 godzin) b. przygotowanie do pisemnego zaliczenia końcowego (15 godzin)

Efekty uczenia się - wiedza

Student nabywa wiedzę na temat wydarzeń historycznych, które doprowadziły do obecnej sytuacji politycznej, społecznej i ekonomicznej w skali całego świata(K_WO2) Student nabywa wiedzę na temat dróg rozwoju politycznego, gospodarczego i społecznego państw świata, student potrafi wskazać na najważniejsze różnice między tymi drogami (K_WO3) Student nabywa wiedzę na temat najważniejszych koncepcji, które w uniwersalny sposób opisują i analizują rozwój różnych cywilizacji w skali świata, ze szczególnym uwzględnieniem cywilizacji zachodniej K_WO4).

Efekty uczenia się - umiejętności

Student potrafi wyszukiwać, analizować i interpretować teksty dotyczące procesów politycznych, gospodarczych i społecznych w długim przedziale czasu.(K_UO1) Student potrafi wyszukiwać i analizować informacje pochodzące ze źródeł internetowych (K_UO3) Student potrafi formułować, argumentować i bronić własne tezy w języku polskim i w języku angielskim (K_UO5) Student samodzielnie wytycza i realizuje swój plan kształcenia. (K_UO7) Student posiada umiejętność dostrzegania i rozumienia związków przyczynowo-skutkowych między wydarzeniami politycznymi i ekonomicznymi (K_U010)

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Student rozumie znaczenie samokształcenia dla rozwoju intelektualnego (K_KO5) Student dostrzega wyzwania odpowiedzialność polityczną i moralną związaną z udziałem w życiu publicznym, od poziomu studenta po poziom przywódców państw (K_KO2) Student dostrzega braki we własnej wiedzy i niedoskonałość interpretacji wydarzeń, w tym własnych interpretacji, rozumiejąc konieczność poszerzania wiedzy i doskonalenia interpretacji (K_KO5)

Koordynatorzy przedmiotu

Paweł Hanczewski

Metody dydaktyczne

Wykład informacyjny połączony z wykładem problemowym.

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy
- wykład informacyjny (konwencjonalny)

Wymagania wstępne

Znajomość podstawowych wspólczesnych wydarzeń politycznych, społecznych i kulturowych w skali globalnej.

Kryteria oceniania

Egzamin pisemny. Studenci wybierają jedno z trzech pytań problemowych, ich zadaniem jest odniesienie się do tezy zawartej w wybranym pytaniu, przy czym dla oceny nie ma znaczenia, czy studenci zgadzają się z tezą, czy nie. Studenci piszą pracę o objętości od dwóch do czterech stron papieru kancelaryjnego dostarczonego przez wykładowcę. Egzamin trwa dwie godziny zegarowe.

Szczegółowe kryteria oceny:

dst - odtworzenie podstawowych elementów wiedzy związanych z wybranym tematem, np. przy pytaniu: "Cywilizacja Zachodu znajduje się w głębokim kryzysie", opis najważniejszych wydarzeń, które doprowadziły do kryzysu cywilizacji Zachodu.

dst plus - odtworzenie przedstawionych powyżej podstawowych elementów wiedz i, pozostając przy przykładowym pytaniu, ogólnych przyczyn kryzysu cywilizacji Zachodu.

dobry - wspomniane poprzednio elementy oraz szczegółowe przyczyny kryzysu cywilizacji Zachodu.

dobry plus - wspomniane poprzednio elementy oraz krytyczne odniesienie się do tezy o kryzysie cywilizacji Zachodu.

bardzo dobry - praca, która porównuje obecną sytuację cywilizacji Zachodu, bez względu czy ocena wypada pozytywnie czy negatywnie, z sytuacją innych cywilizacji w przeszłości i we współczesnym świecie.

Ocena może zostać podniesiona w zależności od aktywności studenta w trakcie zajęć.

Ocena może zostać obniżona w sytuacji, gdy w pracy egzaminacyjnej pojawią się błędy ortograficzne bądź rażące błędy gramatyczne.

Literatura

Conquest R., Uwagi o spustoszonym stuleciu, Poznań 2002
Elkins C., Dziedzictwo przemocy. Historia imperium brytyjskiego, Kraków 2025
Ferguson N., Wielka degeneracja: jak psują się instytucje i umierają gospodarki, Kraków 2017
Friedman G., Następne 100 lat: prognoza na XXI wiek, Warszawa 2009
Fukuyama F., Identity: The Demand for Dignity and the Politics of Resentment, New York 2018.
Fukuyama F., Koniec historii i ostatni człowiek, wiele wydań
Fukuyama F., Political Order and Political Decay: From the Industrial Revolution to the Present Day, New York 2015.
Huntington S., Zderzenie cywilizacji i nowy kształt ładu światowego, wiele wydań
Klein N., Doktryna szoku: jak współczesny kapitalizm wykorzystuje klęski żywiołowe i kryzysy społeczne, wiele wydań
Klein N., No logo: bez przestrzeni, bez wyboru, bez pracy, Warszawa 2016
Kondylis P., Współczesny świat w wymiarze politycznym. Od utopii do globalizacji, Toruń 2024
Legutko R., Triumf człowieka pospolitego, Poznań 2012
Murray D., Wojna z Zachodem, Poznań 2022
Pinker S., Nowe Oświecenie: argumenty za rozumem, nauką, humanizmem i postępem, Poznań 2018
Scruton R., Zachód i cała reszta: globalizacja a zagrożenie terrorystyczne, Poznań 2003
Todd E., Klęska Zachodu, Kraków 2025
Weaver R.M., Idee mają konsekwencje, Kraków 1996
Żiżek S., Kłopoty w raju: od końca historii do końca kapitalizmu, Warszawa 2021

Strony www:

https://geopoliticalfutures.com/

https://ptsp.pl/stan-przyszlosci/

https://raportostanieswiata.pl/

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2751-SM-S2-1-BG-KHZC w USOSweb