Cyberbezpieczeństwo 2751-SM-S2-1-BG-CB
Spotkanie 1 i 2
Bezpieczeństwo informacyjne, bezpieczeństwo teleinformacyjne, bezpieczeństwo teleinformatyczne. Cyberbezpieczeństwo. Człowiek w świecie informacji. Czynniki które wpłynęły na znaczenie informacji w życiu człowieka.
Atrybuty ochrony informacji: tajność, integralność, dostępność, rozliczalność, niezaprzeczalność, autentyczność. Znaczenie podpisu elektronicznego oraz szyfrowania danych dla ochrony informacji.
Zagrożenia dla bezpieczeństwa informacji: klęski żywiołowe, działania przestępne, błędy personelu, zła organizacja pracy, awarie sprzętu i wady oprogramowania.
Zagrożenia systemów teleinformatycznych
- I podział: software'owe i hardware'owe.
- II podział: zewnętrzne i wewnętrzne.
Poziomy komputerowego bezpieczeństwa systemów.
Spotkanie 3 i 4
Zarządzanie bezpieczeństwem informacji w systemach teleinformatycznych. Zagrożone właściwości informacji na etapie eksploatacji systemu teleinformatycznego: poufność, dokładność, dostępność. Analiza ryzyka w systemach teleinformatycznych.Czynności przy analizie ryzyka. Analiza ryzyka - wady i zalety. Do jakiego poziomu można zniwelować ryzyko w systemach teleinformatycznych.
Ataki na system teleinformatyczny: lokalne, wewnętrzne i zewnętrzne. Przeciwdziałanie zagrożeniom dla bezpieczeństwa informacji. Metody ochrony informacji w systemach teleinformatycznych: fizyczne, organizacyjne, programowo-sprzętowe, kadrowe. Projektowanie drzewa zdarzeń.
Raporty z bezpieczeństwa dotyczące bezpieczeństwa internetu. Raporty CERT. Raporty Najwyższej Izby Kontroli.
Bezpieczeństwo teleinformatyczne państwa. Przykłady zagrożeń bezpieczeństwa teleinformatycznego państwa. Przykłady ataków cybernetycznych. Typologie zagrożeń teleinformatycznych. Hacking; haktywizm; "haktywizm patriotyczny"; cyberprzestępczość; cyberterroryzm, cyberwojna.
Spotkanie 5 i 6
Bezpieczeństwo teleinformatyczne jako podstawa funkcjonowania współczesnego państwa. Przykłady ataków cybernetycznych. Cyberterroryzm. Możliwe cele ataków cyberterrorystycznych. Metody ataków cyberterrorystycznych. Jakie czynniki mogą wpływać na zagrożenia cyberterrorystyczne dla Polski?
Doktryny i strategie cyberbezpieczeństwa RP (informacyjnie od 2015 roku - do czasów współczesnych)
Raporty CSIRT GOV o bezpieczeństwie cyberprzestrzeni RP.
Przestępczość komputerowa - skala i rozwiązania prawne w Polsce. Metody socjotechniczne stosowane przez przestępców. Ataki socjotechniczne.
Spotkanie 7
Bezpieczeństwo cybernetyczne jest priorytetem dla: Rady Europy, Unii Europejskiej, Organizacji Narodów Zjednoczonych, NATO. ENISA. Europejskie Centrum ds. Walki z Cyberprzestępczością. Europejska Agencja Obrony. Europol. Eurojust. Centrum NATO ds. Obrony Cybernetycznej.
Walka informacyjna, formy walki informacyjnej. Dezinformacja.
Spotkanie 8. (45 minut)
Podsumowanie zajęć, omówienie aktualnej sytuacji pod względem cyberbezpieczeństwa.
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Koordynatorzy przedmiotu
Metody dydaktyczne podające
Metody dydaktyczne poszukujące
- projektu
- ćwiczeniowa
Rodzaj przedmiotu
Wymagania wstępne
Kryteria oceniania
Przedmiot Cyberbezpieczeństwo kończy się zaliczeniem na ocenę, jego wymiar wynosi 15 godzin. Liczba dopuszczalnych nieobecności dla studenta to jedna nieobecność, w przypadku większej liczby nieobecności należy je wyjaśnić.
Studenci rozwiązują trzy zadania problemowe, ich treść jest publikowana na moodle.umk.pl. Za każde zadanie można dostać maksymalnie 20 punktów.
Zadanie 1: Zaprojektowanie drzewa zdarzeń - Zaprojektować drzewo zdarzeń, ma ono dotyczyć np. zabezpieczenia materiałów firmowych, redakcyjnych, urzędowych w postaci cyfrowej. W tworzeniu drzewa zdarzeń i tzw. węzłów wykorzystać zróżnicowane metody ochrony (fizyczne, kadrowe itp.). Za każdy tzw. węzeł 2 pkt, maksymalna liczba punktów 20.
Zadanie 2: Wybór jednej z dwóch wersji. Wersja A: Recenzję książki tematycznie związanej z bezpieczeństwem informacyjnym. Objętość tekstu co najmniej 2 strony formatu A4. Wersja B: Prezentacja wybranej przez siebie teorii spiskowej - aspekty dezinformacji oraz manipulacji odbiorcami. Czas prezentacji 10-15 minut.
Zadanie 3: Zaprojektowanie działań socjotechnicznych (plan/scenariusz ataku) możliwe do zastosowania aktualnie tj. maj-czerwiec roku akademickiego, w którym są zajęcia w celu pozyskania materiałów w wersji cyfrowej lub dostępu do zasobów cyfrowych osoby prywatnej/instytucji/urzędu/firmy/organizacji lub innych działań np. wybuchu niepokojów społecznych. Scenariusz ma zawierać następujące punkty: obiekt(y)/ działań socjotechnicznych; cel działań socjotechnicznych; opis działań przygotowawczych i działań właściwych; czas (okres) działań socjotechnicznych; narzędzia wykorzystywane w działaniach socjotechnicznych; okoliczności dodatkowe; możliwe zachowanie się ofiary ataku socjotechnicznego; inne.
Punktacja:
(50;60> dostateczna
(60;70> dostateczna plus
(70;80> dobra
(80;90> dobra plus
(90;100> bardzo dobra
Praktyki zawodowe
Nie dotyczy.
Literatura
Aktualne i historyczne Doktryny i strategie cyberbezpieczeństwa RP - materiały dostępne na stronach GOV.PL
Raporty CSIRT GOV o bezpieczeństwie cyberprzestrzeni RP
Raporty CERT, Raporty NIK
- Cyberbezpieczeństwo – zagrożenia i wyzwania, Akademia Sztuki Wojennej, 2023
- Cyberbezpieczeństwo wyzwaniem XXI wieku, red. R. Dębowski, Wrocław 2018
- Syta J. Zarządzanie cyberbezpieczeństwem. Pracownicy, Procesy, Technologie, PWN 2025
- Olejnik Ł., Kurasiński A., Filozofia cyberbezpieczeństwa, PWN 2022
- Terlikowski T., Bezpieczeństwo cyberprzestrzeni wyzwaniem naszych czasów. System cyberbezpieczeństwa w Polsce (w świetle obowiązującego prawa)
Cyberbezpieczeństwo. Zarys wykładu, Zeszytach Naukowych SGSP 2019
dla kursu są przygotowane materiały na platformie moodle.umk.pl - zalogowanie po podaniu hasła
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: