Organizacje międzynarodowe 2751-SM-S1-3-OM
Szczegółowe zagadnienia prezentowane podczas wykładu:
1. Pojęcie i geneza organizacji międzynarodowych. Podziały organizacji międzynarodowych;
2. Pojęcie statutu, siedziby oraz statutu siedziby organizacji międzynarodowej;
3. Podmiotowość prawna organizacji międzynarodowej i jej atrybuty;
4. Struktura organizacji międzynarodowych: organy organizacji międzynarodowych (podział), pojęcie funkcjonariuszy międzynarodowych;
5. Proces decyzyjny w organizacjach międzynarodowych; charakter prawny uchwał organów organizacji międzynarodowych;
6. Funkcje organizacji międzynarodowych;
7. Organizacje międzynarodowe a państwa: członkostwo w organizacjach międzynarodowych (nabycie i utrata członkostwa, sankcje organizacyjne, rodzaje członkostwa), przedstawicielstwa państw przy organizacjach i przedstawicielstwa organizacji przy państwach;
8. Liga Narodów.
9. Pojęcie i elementy systemu Narodów Zjednoczonych; organizacje wyspecjalizowane NZ (pojęcie, cechy, nazwy i siedziby poszczególnych organizacji wyspecjalizowanych, specyfika struktury ILO); wybrane programy, fundusze i instytuty systemu NZ (nazwy i siedziby);
10. Pozaeuropejskie organizacje regionalne (geneza, podstawy prawne działania, siedziba, członkostwo, struktura, cele): Unia Afrykańska, Organizacja Państw Amerykańskich, Liga Państw Arabskich, Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN);
11. Rada Europy, OBWE, OECD (geneza, podstawy prawne działania, członkostwo, siedziba, struktura, cele);
12. Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego - NATO (geneza, podstawy prawne działania, członkostwo, struktura, system bezpieczeństwa zbiorowego).
Konwersatorium poświęcone jest następującym zagadnieniom:
1. Geneza ONZ;
2. Charakterystyka Karty NZ i Statutu Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (charakter prawny, relacja Karty i Statutu, szczególna pozycja norm Karty, poprawki i rewizja, teksty autentyczne);
2. Cele i zasady ONZ;
3. Członkostwo w ONZ (nabycie i utrata członkostwa pełnego, obserwatorzy, zawieszenie w prawach członka, historyczny rozwój członkostwa);
4. Skład, tryb pracy, zasady głosowania, funkcje i kompetencje organów głównych ONZ (Zgromadzenie Ogólne, Rada Bezpieczeństwa, Rada Gospodarczo-Społeczna, Rada Powiernicza, Sekretarz Generalny i Sekretariat, Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości);
5. Wybrane organy pomocnicze działające w strukturze ONZ (komitety główne Zgromadzenia Ogólnego, Rada Praw Człowieka, Wojskowy Komitet Sztabowy, trybunały karne ad hoc, komisje regionalne Rady Gospodarczo-Społecznej);
6. Reforma ONZ;
7. Międzynarodowe organizacje pozarządowe: pojęcie, cechy, rola we współczesnych stosunkach międzynarodowych. Analiza wybranych organizacji pozarządowych.
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Koordynatorzy przedmiotu
Metody dydaktyczne podające
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
Metody dydaktyczne poszukujące
- studium przypadku
Rodzaj przedmiotu
Wymagania wstępne
Kryteria oceniania
Wykład:
Egzamin pisemny w formie testu z pytaniami zamkniętymi (jednokrotnego wyboru) i pytaniami otwartymi;
warunek dopuszczenia do egzaminu - zaliczenie ćwiczeń
Próg zaliczenia - 17,5 pkt (na 34 pkt możliwych do uzyskania) - ocena dst, od 21,25 pkt - ocena dst+, od 24 pkt - ocena db, od 27 pkt - ocena db+, od 29,25 pkt - ocena bdb; przy czym do pkt z samego tekstu może zostać doliczone 5 lub 10% z uwzg. aktywności i zaangażowania wykazywanych podczas zajęć
Ćwiczenia:
Warunek konieczny zaliczenia: przygotowanie i wygłoszenie prezentacji na wybrany temat oraz realizacja innych zadań zleconych w trakcie semestru.
Warunek umożliwiający podniesienie oceny: aktywny udział w dyskusji podczas zajęć.
Samo wygłoszenie prezentacji - podstawa do wystawienia maksymalnie oceny dobrej, po spełnieniu kryteriów:
dst - przedstawienie materiału w sposób merytorycznie poprawny, zawierający najważniejsze fakty,
db - przedstawienie materiału w sposób merytoryczny, przystępny, zawierający wszystkie kluczowe informacje, stawiający istotne pytania oraz inspirujący do dyskusji.
Ocena bardzo dobra może zostać wystawiona po zaliczeniu wymagań na ocenę dobrą, a także wykazaniu się aktywnością w trakcie semestru.
Oceny połówkowe (dst+, db+) mogą zostać wystawione w przypadku częściowego spełnienia wskazanych kryteriów.
Egzamin pisemny - W1, W2, W3, U1
Prezentacja - W1, W2, W3, U1, U3, U4, U5
Ocena ciągła - U2, K1, K2
Praktyki zawodowe
Nie dotyczy
Literatura
Literatura:
I. Podstawowa:
1) Materiały źródłowe:
Karta Narodów Zjednoczonych z 1945 r. ze Statutem Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości.
Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ 377 (V) "Uniting for Peace" z 1950 r.
2) Opracowania:
B. Kuźniak, M. Marcinko, Milena Ingelevič-Citak, Organizacje międzynarodowe, Warszawa 2017.
The International Court of Justice: Handbook, The Hague 2019, dostępne na: ttps://www.icj-cij.org/sites/default/files/documents/handbook-of-the-court-en.pdf.
United Nations Handbook 2026-27, Wellington 2026, dostępne na: ttps://www.mfat.govt.nz/assets/Peace-Rights-and-Security/Our-work-with-the-UN/United-Nations-Handbook-2026-27.pdf.
Portal ONZ: https://www.un.org/en/about-un/index.html.
Portal Rady Europy: https://www.coe.int/en/web/about-us/who-we-are.
II. Uzupełniająca:
E. Latoszek, M. Proczek, Organizacje międzynarodowe: we współczesnym świecie, Warszawa 2006.
J. Menkes, A. Wasilkowski, Organizacje międzynarodowe: prawo instytucjonalne, Warszawa 2017.
Organizacje w stosunkach międzynarodowych: istota, mechanizmy działania, zasięg, red. T. Łoś-Nowak, Wrocław 2004.
M. Polaczek-Bigaj, Rola ONZ w budowaniu podstaw ładu międzynarodowego : żandarm czy platforma do wypracowywania wspólnych rozwiązań? [w:] Podmioty pozapaństwowe jako determinanta współczesnych stosunków międzynarodowych, red. Y. Portnyi, B. Stachura, K. Sypień, Kraków 2023.
J. Rydzkowski, Słownik Organizacji Narodów Zjednoczonych, Warszawa 2000.
S. Sengupta, What Is the United Nations? Its History, Its Goals and Its Relevance, New York Times, 24.09.2019, dostępne na: https://www.nytimes.com/2019/09/24/world/americas/what-is-the-united-nations.html,
Wielka encyklopedia prawa, t. IV: Prawo międzynarodowe publiczne, red. J. Symonides, Warszawa 2014.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: