Bezpieczeństwo energetyczne 2751-SM-S1-3-BEG-BEN
Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z problematyką bezpieczeństwa energetycznego jako istotnego elementu współczesnych stosunków międzynarodowych. W trakcie zajęć analizowane będą zależności pomiędzy dostępem do surowców energetycznych, polityką energetyczną państw, ich bezpieczeństwem narodowym oraz pozycją w środowisku międzynarodowym. Szczególna uwaga zostanie poświęcona znaczeniu energii jako instrumentu polityki zagranicznej, rywalizacji geopolitycznej oraz budowania przewagi gospodarczej i strategicznej.
Studenci poznają mechanizmy międzynarodowej rywalizacji o dostęp do surowców energetycznych, szlaków transportowych, infrastruktury przesyłowej i rynków zbytu. Omówione zostaną relacje pomiędzy państwami eksporterami, importerami i tranzytowymi, a także znaczenie organizacji międzynarodowych, ugrupowań integracyjnych i przedsiębiorstw energetycznych w kształtowaniu globalnego ładu energetycznego.
Ważnym elementem zajęć będzie analiza wykorzystywania surowców energetycznych i infrastruktury jako narzędzi nacisku politycznego, sankcji, presji gospodarczej i oddziaływania geopolitycznego. Studenci będą analizować wpływ konfliktów zbrojnych, kryzysów politycznych, zmian układu sił oraz napięć międzynarodowych na bezpieczeństwo dostaw energii i funkcjonowanie światowych rynków energetycznych.
Przedmiot obejmuje również problematykę dywersyfikacji kierunków i źródeł dostaw, zależności energetycznych między państwami, bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej oraz znaczenia nowych szlaków transportowych. Uwzględnione zostaną także konsekwencje transformacji energetycznej, rozwoju odnawialnych źródeł energii, energetyki jądrowej, wodoru i surowców krytycznych dla współczesnych stosunków międzynarodowych i rywalizacji mocarstw.
Celem zajęć jest przygotowanie studentów do samodzielnej analizy bezpieczeństwa energetycznego z perspektywy stosunków międzynarodowych, w szczególności do oceny wpływu polityki energetycznej na relacje między państwami, identyfikowania zależności i konfliktów interesów oraz interpretowania znaczenia energii dla współczesnej geopolityki, bezpieczeństwa międzynarodowego i zmieniającego się układu sił.
|
W cyklu 2024/25L:
Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z pojęciem i istotą bezpieczeństwa energetycznego we współczesnym świecie. W obecnych czasach bezpieczeństwo energetyczne państwa jest jednym z najistotniejszych elementów jego bezpieczeństwa narodowego. Niezależność energetyczna państwa jest jednym z ważniejszych kryteriów służących określeniu jego pozycji międzynarodowej. We współczesnym świecie państwa wykorzystują politykę energetyczną, jako jeden z elementów prowadzenia polityki międzynarodowej. Problemem każdego państwa jest zabezpieczenie odpowiedniego poziomu dostaw surowców energetycznych. Dostęp do surowców energetycznych i kontrola nad nimi stanowi podstawę siły/potęgi państwa. Nasila się również rywalizacja międzynarodowa o dostęp do surowców energetycznych i szlaków ich transportu. Prawdopodobny wydaje się scenariusz przyszłych konfliktów militarnych o surowce energetyczne. Rośnie również rola surowców energetycznych w geopolityce. |
W cyklu 2025/26L:
Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z pojęciem i istotą bezpieczeństwa energetycznego we współczesnym świecie. W obecnych czasach bezpieczeństwo energetyczne państwa jest jednym z najistotniejszych elementów jego bezpieczeństwa narodowego. Niezależność energetyczna państwa jest jednym z ważniejszych kryteriów służących określeniu jego pozycji międzynarodowej. We współczesnym świecie państwa wykorzystują politykę energetyczną, jako jeden z elementów prowadzenia polityki międzynarodowej. Problemem każdego państwa jest zabezpieczenie odpowiedniego poziomu dostaw surowców energetycznych. Dostęp do surowców energetycznych i kontrola nad nimi stanowi podstawę siły/potęgi państwa. Nasila się również rywalizacja międzynarodowa o dostęp do surowców energetycznych i szlaków ich transportu. Prawdopodobny wydaje się scenariusz przyszłych konfliktów militarnych o surowce energetyczne. Rośnie również rola surowców energetycznych w geopolityce. |
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Koordynatorzy przedmiotu
Metody dydaktyczne
Metody dydaktyczne poszukujące
- ćwiczeniowa
- studium przypadku
- klasyczna metoda problemowa
Rodzaj przedmiotu
Wymagania wstępne
Kryteria oceniania
Dwa warunki spełnione łącznie:
a) Test zaliczeniowy z pytaniami zamkniętymi. Kryteria ocen:
dostateczna (3,0): 60–67%
dostateczna plus (3,5): 68–75%
dobra (4,0): 76–83%
dobra plus (4,5): 84–91%
bardzo dobra (5,0): 92–100%
b) Aktywności na zajęciach, przynajmniej 6
Praktyki zawodowe
Brak
Literatura
Literatura podstawowa:
Bodio M., Polityka energetyczna w stosunkach między Unią Europejską a Federacją Rosyjską w latach 2000–2008, Warszawa 2009.
Dziewulska A., Krogulec E. (red.), Bezpieczeństwo energetyczne Polski – uwarunkowania, zasoby, perspektywy, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2024.
Gacek Ł., Azja Centralna w polityce energetycznej Chin, Kraków 2013.
Gacek Ł., Bezpieczeństwo energetyczne Chin: aktywność państwowych przedsiębiorstw na rynkach
zagranicznych, Kraków 2012.
Kaczmarski M., Bezpieczeństwo energetyczne Unii Europejskiej, Warszawa 2010.
Kong B., Ku J., Energy Security Cooperation in Northeast Asia, Routledge Explorations in Environmental Studies, London 2017.
Kuzemko C., Goldthau A., The Global Energy Challenge: Environment, Development and Security, Palgrave 2015.
Kuzemko C., Goldthau A., Keating M., The South Caucasus – Security, Energy and Europeanization, BASEES/Routledge Series on Russian and East European Studies, London 2019.
Kwiatkiewicz P. (red.), Bezpieczeństwo energetyczne, Poznań 2014–2016.
Młynarski T., Energetyka jądrowa wobec globalnych wyzwań bezpieczeństwa energetycznego i reżimu nieproliferacji w erze zmiany klimatu, Kraków 2016.
Młynarski T., Francja w procesie uwspólnotowienia bezpieczeństwa energetycznego i polityki klimatycznej Unii Europejskiej, Kraków 2013.
Nuclear Energy Agency, International Atomic Energy Agency, Uranium 2024: Resources, Production and Demand, OECD Publishing, Paris 2025.
Nyga-Łukaszewska H., Economics of Energy Security: Perspectives of Natural Gas Exporters, Routledge, London–New York 2024.
Organization of the Petroleum Exporting Countries, World Oil Outlook 2025, Vienna 2025.
Rewizorski M., Rosicki R., Ostant W., Wybrane aspekty bezpieczeństwa energetycznego Unii Europejskiej, Warszawa 2013.
Ruszel M., Witkowska A. (eds.), Polish-Hungarian Cooperation for Energy Security in the Context of Energy Transition and Economy Competitiveness, Ignacy Łukasiewicz Institute for Energy Policy, Rzeszów 2022.
Sadowska E., „The Impact of the Russian-Ukrainian War on the European Union’s Energy Security”, Energy Policy Studies, nr 2(10), 2022.
Soroka P., Bezpieczeństwo energetyczne. Między teorią a praktyką, Warszawa 2015.
Szulecki K., Energy Security in Europe: Divergent Perceptions and Policy Challenges, Palgrave 2018.
U.S. Energy Information Administration, Annual Energy Outlook 2026, Washington 2026.
World Nuclear Association, World Nuclear Fuel Report 2025, London 2025.
World Nuclear Association, World Nuclear Performance Report 2025, London 2025.
Literatura uzupełniająca:
bp, Energy Outlook 2025, London 2025.
Energy Institute, Statistical Review of World Energy 2025, 74th Edition, London 2025.
European Commission, State of the Energy Union Report 2025, Brussels 2025.
International Atomic Energy Agency, Energy, Electricity and Nuclear Power Estimates for the Period up to 2050, Vienna 2024.
International Energy Agency, Gas Market Report, najnowsze wydania kwartalne.
International Energy Agency, Global Critical Minerals Outlook 2025, Paris 2025.
International Energy Agency, Global Energy Review 2026, Paris 2026.
International Energy Agency, Oil 2025: Analysis and Forecast to 2030, Paris 2025.
International Energy Agency, World Energy Investment 2025, Paris 2025.
International Energy Agency, World Energy Outlook 2025, Paris 2025.
International Renewable Energy Agency, Renewable Capacity Statistics 2026, Abu Dhabi 2026.
International Renewable Energy Agency, Renewable Energy Statistics 2025, Abu Dhabi 2025.
International Renewable Energy Agency, World Energy Transitions Outlook 2024: 1.5°C Pathway, Abu Dhabi
|
W cyklu 2024/25L:
C. Kuzemko, A. Goldthau, The Global Energy Challenge: Environment, Development and Security, Palgrave 2015. |
W cyklu 2025/26L:
C. Kuzemko, A. Goldthau, The Global Energy Challenge: Environment, Development and Security, Palgrave 2015. |
Uwagi
|
W cyklu 2024/25L:
Brak |
W cyklu 2025/26L:
Brak |
W cyklu 2026/27L:
Brak |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: