Problemy gospodarcze państw regionu 2751-SM-S1-2-EW-PG

Tematy:
1.Transformacja i rozwój. Transformacja gospodarcza państw byłego ZSRR po 1991 roku: między liberalizacją, oligarchizacją a trwałością struktur postsowieckich. Analiza różnic między drogami reform w Rosji, państwach bałtyckich, Ukrainie, Gruzji, Mołdawii i Azji Centralnej.
2.Dziedzictwo gospodarki centralnie planowanej jako bariera rozwoju państw postsowieckich. Rola nieefektywnych przedsiębiorstw państwowych, monopoli sektorowych, centralizacji administracyjnej i zależności od przemysłu ciężkiego.
3.Państwo, oligarchowie i wielki biznes w gospodarkach postsowieckich. Wpływ prywatyzacji lat 90., koncentracji majątku oraz powiązań polityczno-biznesowych na konkurencję, inwestycje i jakość instytucji.
4.Korupcja i słabość państwa prawa w państwach byłego ZSRR. Skala szarej strefy, klientelizmu i korupcji oraz ich konsekwencje dla dochodów publicznych, przedsiębiorczości i zaufania społecznego.
5.Zależność surowcowa jako model rozwoju i źródło niestabilności gospodarczej. Porównanie Rosji, Kazachstanu, Azerbejdżanu i Turkmenistanu: ropa, gaz, renty surowcowe, „choroba holenderska” oraz ograniczona dywersyfikacja gospodarki.
6.Gaz ziemny jako narzędzie polityki gospodarczej i zagranicznej Rosji wobec państw postsowieckich. Znaczenie cen gazu, infrastruktury przesyłowej, zadłużenia energetycznego oraz zależności importowej dla relacji Rosji z Ukrainą, Białorusią, Mołdawią i państwami Kaukazu.
7.Bezpieczeństwo energetyczne Ukrainy po 2014 roku: odejście od zależności od Rosji i integracja z rynkiem europejskim. Reformy sektora gazowego, rozwój połączeń z UE, znaczenie infrastruktury krytycznej oraz gospodarcze skutki pełnoskalowej wojny.
8.Transformacja energetyczna państw postsowieckich: między paliwami kopalnymi, energią jądrową i odnawialnymi źródłami energii. Możliwości oraz bariery dekarbonizacji w regionie o silnej zależności od gazu, ropy, węgla i energetyki wielkoskalowej.
9.Gospodarcze skutki sankcji międzynarodowych wobec Rosji po 2014 i 2022 roku. Wpływ ograniczeń handlowych, finansowych, technologicznych i energetycznych na rosyjski wzrost gospodarczy, przemysł, kurs walutowy i relacje handlowe.
10.Reorientacja szlaków handlowych i transportowych w przestrzeni postsowieckiej. Znaczenie Korytarza Środkowego, regionu Morza Kaspijskiego, Kaukazu Południowego oraz nowych połączeń z Chinami, Turcją, UE i Azją Centralną.
11.Ekonomiczne skutki rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie dla Ukrainy, Rosji i państw sąsiednich. Zniszczenia infrastruktury, migracje, spadek produkcji, wydatki wojenne, odbudowa, zmiany w handlu oraz presja na budżety państw regionu.
12.Odbudowa Ukrainy jako wyzwanie gospodarcze, instytucjonalne i międzynarodowe. Finansowanie rekonstrukcji, reforma państwa, walka z korupcją, odbudowa infrastruktury, integracja z UE oraz rola inwestorów zagranicznych.
13.Integracja gospodarcza z Unią Europejską jako czynnik modernizacji państw postsowieckich. Studium porównawcze Ukrainy, Mołdawii i Gruzji: umowy stowarzyszeniowe, dostosowanie regulacyjne, handel z UE i ograniczenia reform.
14.Migracje zarobkowe, depopulacja i „drenaż mózgów” w państwach Europy Wschodniej byłego ZSRR. Skutki odpływu ludności dla rynku pracy, systemów emerytalnych, rozwoju regionalnego i długofalowej konkurencyjności gospodarek.
15.Białoruś między zależnością gospodarczą od Rosji a ograniczonymi możliwościami modernizacji. Charakter modelu państwowego kapitalizmu, dominacja sektora publicznego, wsparcie finansowe z Rosji, sankcje oraz perspektywy zmian gospodarczych.