Prowadzony w cyklach: 2024/25Z, 2025/26Z, 2026/27Z

Kod ISCED: 0312

Punkty ECTS: 2

Język: polski

Organizowany przez: Wydział Nauk o Polityce i Bezpieczeństwie

Międzynarodowe stosunki kulturalne 2751-SM-S1-1-MSK

Poruszana w trakcie zajęć problematyka jest prezentowana w kilku blokach tematycznych. W pierwszym omawiane są podstawowe pojęcia, miejsce kultury w różnych aspektach życia międzynarodowego, czynniki wpływające na MSK (polityczny, ekonomiczny, społeczny, naukowo-techniczny), rozwój instytucjonalizacji międzynarodowej współpracy kulturalnej.
Drugi blok tematyczny obejmuje zagadnienia ochrony dóbr kultury, w tym w kontekście konfliktów zbrojnych, obrotu dzieł sztuki oraz ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego.
Trzeci blok dotyczy regionalnego wymiaru współpracy kulturalnej w Europie. Szczególna uwaga jest zwrócona na znaczenie kultury w procesie integracji europejskiej, główne kierunki i programy współpracy w ramach Rady Europy i Unii Europejskiej.
Czwarty blok skupia się wokół teorii i praktyki dyplomacji kulturalnej na wybranych przykładach, w tym Polski. Omawiane są różne modele, formy i narzędzia dyplomacji kulturalnej jako instrumentu 'soft power' w budowaniu pozytywnego wizerunku państwa.
Ostatni blok dotyczy współczesnego kontekstu rozwoju kultury, w tym globalizacji, a także dialogu oraz komunikacji międzykulturowej.
Zajęcia służą zrozumieniu potrzeby rozwoju międzynarodowej wymiany kulturalnej, która sprzyja zbliżeniu narodów, tworzy korzystny klimat między uczestnikami stosunków międzynarodowych, jak też przestrzeń dialogu w społeczeństwach wielokulturowych i pokonfliktowych. Z tego powodu istotne znaczenie ma wiedza i umiejętności z zakresu komunikacji międzykulturowej: jej form, głównych barier i sposobów ich pokonywania.

W cyklu 2024/25Z:

Lista szczegółowych tematów:
1. Miejsce kultury w stosunkach międzynarodowych
2. Definicja i czynniki rozwoju MSK
3. Instytucjonalizacja MSK
4. Współpraca kulturalna w skali globalnej – UNESCO
5. Międzynarodowa ochrona dóbr kultury w czasie konfliktów zbrojnych
6. Problemy przenoszenia dóbr kultury ponad granicami państw
7. Ochrona światowego dziedzictwa kulturalnego
8. Regionalny wymiar współpracy kulturalnej w Europie
9. Wymiana kulturalna w Unii Europejskiej
10. Dyplomacja kulturalna: pojęcie i praktyka wybranych państw
11. Udział Polski w międzynarodowych stosunkach kulturalnych
12. Kultura w warunkach globalizacji
13. Różnice kulturowe a komunikacja międzykulturowa

W cyklu 2025/26Z:

Lista szczegółowych tematów:
1. Pojęcie kultury i jej miejsce w stosunkach międzynarodowych
2. Definicja i czynniki rozwoju MSK
3. Instytucjonalizacja MSK
4. Współpraca kulturalna w skali globalnej – UNESCO
5. Międzynarodowa ochrona dóbr kultury w czasie konfliktów zbrojnych
6. Problemy przenoszenia dóbr kultury ponad granicami państw
7. Ochrona światowego dziedzictwa kulturalnego
8. Regionalny wymiar współpracy kulturalnej w Europie
9. Wymiana kulturalna w Unii Europejskiej
10. Dyplomacja kulturalna: pojęcie i praktyka wybranych państw
11. Udział Polski w międzynarodowych stosunkach kulturalnych
12. Kultura w warunkach globalizacji
13. Różnice kulturowe a komunikacja międzykulturowa

W cyklu 2026/27Z:

Całkowity nakład pracy studenta

Łącznie 2 ECTS: - 1 ECTS (30 godzin) – udział w zajęciach z udziałem nauczyciela - 1 ECTS (łącznie 30 godzin) – przygotowanie do zajęć, w tym praca z literaturą, przygotowanie prezentacji, konsultacje (15 godzin), przygotowanie do kolokwium (15 godzin). Łącznie 30 + 30 = 60 godzin

Efekty uczenia się - wiedza

- Student zna kluczowe wydarzenia historyczne, które wpłynęły na proces instytucjonalizacji międzynarodowej współpracy kulturalnej, w tym na powstanie UNESCO (K_W02) - posiada wiedzę o uczestnikach międzynarodowych stosunków kulturalnych i ich powiązaniach, formach i narzędziach dyplomacji kulturalnej (K_W05) - zna najważniejsze akty prawa międzynarodowego w zakresie ochrony dóbr kultury, dziedzictwa światowego i różnorodności kulturowej oraz współpracy kulturalnej (K_W05).

Efekty uczenia się - umiejętności

- Student wyszukuje, dobiera i dokonuje krytycznej oceny materiałów ze źródeł pisanych i elektronicznych z zakresu międzynarodowych stosunków kulturalnych (K_U01; K_U02) - zabiera głos w dyskusji, formułuje własne opinie i wnioski, potrafi je uzasadnić oraz polemizować z poglądami innych (K_K04) - korzysta ze źródeł i literatury naukowej w języku polskim i angielskim (K_U04) - owocnie współpracuje w małych zespołach przy przygotowaniu prezentacji i dyskusji, oraz przy realizacji zadań szczegółowych w trakcie zajęć (K_U06).

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

- Student rozumie konieczność znajomości kontekstu kulturowego, jest gotów do pogłębiania wiedzy o różnorodności kulturowej, mechanizmach współpracy międzynarodowej oraz rozwijania kompetencji w zakresie sprawnej komunikacji międzykulturowej (K_K01) - uświadamia odpowiedzialność za zachowanie światowego i narodowego dziedzictwa kulturalnego oraz konieczność współpracy międzynarodowej w tym celu (K_K03).

Koordynatorzy przedmiotu

Antonina Kozyrska

Metody dydaktyczne

- Pogadanka - dyskusja - prezentacja multimedialna - studium przypadku - analiza tekstów.

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- pogadanka

Metody dydaktyczne poszukujące

- SWOT
- studium przypadku
- referatu

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody wymiany i dyskusji
- metody służące prezentacji treści

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Podstawowa znajomość procesów kulturowych zachodzących we współczesnym świecie

Kryteria oceniania

Zaliczenie na ocenę na podstawie następujących elementów:
- obecność na zajęciach
- aktywność na zajęciach (udział w dyskusji, realizacja bieżących zadań)
- przygotowanie ustnej prezentacji tematu wraz z dyskusją (w zależności od cyklu dydaktycznego)
- końcowe kolokwium pisemne.
Szczegółowe kryteria oceny wraz z punktacją są opisane w poszczególnych cyklach dydaktycznych.

Praktyki zawodowe

Nie dotyczy

Literatura

Podstawowa literatura
- Cebul K., Krycki M., Zenderowski R., Międzynarodowe stosunki kulturalne, Warszawa 2010.
- Międzynarodowe stosunki kulturalne: podręcznik akademicki, red. A. W. Ziętek, Warszawa 2010.
- Kultura w stosunkach międzynarodowych, t. 1-2, Warszawa 2013-2014.
- Międzynarodowe stosunki kulturalne. Wybór dokumentów, red. I. Głuszyńska, K. Lankosz, Bielsko-Biała 2007.
- Międzynarodowe stosunki kulturalne. Teksty źródłowe, opr. Leszczenko Ł., Wrocław 2004.
- Culture(s) in International Relations, ed. G. Michałowska, H. Schreiber, Peter Lang, 2017.
- Culture as Soft Power: Bridging Cultural Relations, Intellectual Cooperation, and Cultural Diplomacy, ed. E. Carbó-Catalan, D. Roig Sanz, Berlin – Boston 2022.
- Cultural Diplomacy: Issues and Perspectives, ed. S. Lingenfelter, Cognella, Incorporated, 2023.
- Drewniacki D., Międzynarodowa ochrona dóbr kultury w razie konfliktów zbrojnych: materiały i komentarze, Warszawa 2000.
- Europejskie modele polityki kulturalnej, cz. 1-2, red. Gierat-Bieroń B., Kowalski K., Kraków 2005–2006.
- Korzeniowska-Marciniak M., Międzynarodowy rynek dzieł sztuki, Kraków 2001.
- Kowalski W., Wydobywanie zabytków z morza w świetle Konwencji UNESCO o ochronie podwodnego dziedzictwa kulturowego z 2001 roku, „Santander Art and Culture Law Review” 2022, nr 8(1), s. 17-40.
- Pieterse J. N., Globalization and culture, Rowman & Littlefield 2019.
- Wyzwania dla ochrony dóbr kultury w czasie konfliktu zbrojnego – 70-lecie konwencji haskiej, red. Marta Szuniewicz-Stępień, Gdynia 2025.

Literatura uzupełniająca
-Appadurai A., Modernity at Large. Cultural Dimensions of Globalization, Minnesota – London 1996 / Nowoczesność bez granic. Kulturowe wymiary globalizacji, Kraków 2005.
- Cultures and/ of Globalization, ed. B. Axford, R. Huggins, Cambridge 2011.
- Gesteland R. Cross-cultural Business Behavior: A Guide for Global Management, Copenhagen 2012.
- Danielewska-Socha J., Ochrona irackich dóbr kultury w spektrum działań operacyjnych Wielonarodowej Dywizji Centralno-Południowej w latach 2003-2008, „Europa Orientalis” 13 (2022), s. 127-162.
- Gracz L., Ostrowska I., Słupińska K., et al., Komunikacja międzykulturowa w biznesie, Legionowo 2018.
- Handbook of public diplomacy, 2. ed., Routledge 2020.
- Histories of public diplomacy and nation branding in the Nordic and Baltic countries: representing the periphery, ed. L. Clerc, N. Glover, P. Jordan, Leiden 2015.
- Kultura a rozwój, red. J. Hausner, A. Karwińska, J. Purchla, Kraków 2017.
- Culture matters: how values shape human progress, ed. L.E. Harrison, S.P. Huntington, 2000/ Kultura ma znaczenie. Jak wartości wpływają na rozwój społeczeństw?, Poznań 2003.
- Polifonia, dialog i zderzenia kulturalne. Antologia tekstów z komunikacji międzykulturowej, red. U. Kusin, Toruń 2007.
- Ritzer G., The McDonaldization of Society, 1993/ Macdonaldyzacja społeczeństwa, Warszawa 1997.
- Soft-power internationalism: competing for cultural influence in the 21st-century global order, ed. B. Baykurt, V. De Gracia, New York 2021.
- Strategic Influence. Public Diplomacy, Counterpropagand, and Political Warfare, ed. by J. M. Waller, Institute of World Politics Press 2009.

Strony internetowe
www.unesco.org – United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization
www.unesco.pl – Polski Komitet ds. UNESCO
http://www.culturalpolicies.net – The Compendium of Cultural Policies & Trends
https://culture.ec.europa.eu – European Commision – Culture and Creativity
www.mkidn.gov.pl – Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP
https://iam.pl/pl – Instytut Adama Mickiewicza

Materiały uzupełniające do poszczególnych tematów udostępniane są w trakcie zajęć.

W cyklu 2024/25Z:

www.unesco.org
www.europanostra.org
www.ec.europa.eu/programmes/creative-europe
www.unesco.pl
https://massculturalcouncil.org
www.mkidn.gov.pl
www.culture.pl
https://mck.krakow.pl

Szczegółowa literatura do każdego tematu jest podawana w trakcie zajęć.

Literatura przedmiotu dostępna w rubryce: Podstawowe informacje o przedmiocie. Szczegółowa literatura do tematów będzie podawana w trakcie zajęć.

W cyklu 2025/26Z:

Wybrane akty prawa międzynarodowego
1. Konwencja w sprawie ochrony dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego, Haga 1954.
2. Drugi protokół do konwencji haskiej z 1954 r. o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego, Haga 1999.
3. Konwencja dotycząca środków zmierzających do zakazu i zapobiegania nielegalnemu przywozowi, wywozowi i przenoszeniu prawa własności, Paryż 1970.
4. Konwencja w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego, Paryż 1972.
5. Konwencja o skradzionych lub nielegalnie wywiezionych dobrach kultury, Rzym 1995.
6. Konwencja dotycząca ochrony podwodnego dziedzictwa kulturalnego, Paryż 2001.
7. Konwencja w sprawie ochrony światowego dziedzictwa niematerialnego, Paryż 2003.
8. Konwencja w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego, Paryż, 2005.
9. Europejska konwencja kulturalna, Paryż 1954.
10. Europejska konwencja o ochronie dziedzictwa archeologicznego, Londyn 1969.
11. Konwencja o ochronie dziedzictwa architektonicznego w Europie, Grenada, 1985.
12. Europejska konwencja o przestępstwach przeciwko własności kulturalnej, Delphy 1985.
13. Europejska konwencja o telewizji ponadgranicznej, Strasburg 1989.
14. Europejska Karta Języków Regionalnych lub Mniejszościowych, Strasburg 1992.
15. Europejska konwencja o ochronie dziedzictwa archeologicznego (poprawiona), La Valetta 1992.
16. Ramowa Konwencja o ochronie mniejszości narodowych, Strasburg 1995.
18. Europejska konwencja krajobrazowa, Florencja 2000.
www.unesco.org
www.europanostra.org
www.ec.europa.eu/programmes/creative-europe
www.unesco.pl
https://massculturalcouncil.org
www.mkidn.gov.pl
www.culture.pl
https://mck.krakow.pl

Szczegółowa literatura do każdego tematu jest podawana w trakcie zajęć. Wybrane materiały są dostępne w kursie na platformie MOODLE.

W cyklu 2026/27Z:

Szczegółowa literatura do każdego tematu jest podawana w trakcie zajęć. Wybrane materiały są dostępne w kursie na platformie MOODLE.

Uwagi

W cyklu 2024/25Z:

Zaliczenie przedmiotu odbywa się na podstawie trzech elementów:
- obecność i aktywność - 10 pkt (7+3)
- prezentacja - 10 pkt
- pisemne kolokwium końcowe - 20 pkt
Łącznie - 40 pkt.
Do zaliczenia należy uzyskać co najmniej 60% punktów.
Ocena końcowa obliczana według następującej kalkulacji:
26-28 pkt = 3
29-31 pkt = 3,5
32-34 pkt = 4
35-37 pkt = 4,5
38-40 pkt = 5
Przy czym minimum 13 punktów należy uzyskać z kolokwium.

W cyklu 2025/26Z:

Zaliczenie przedmiotu odbywa się na podstawie trzech elementów:
- obecność i aktywność - 10 pkt (7 obecność + 3 aktywność)
- prezentacja - 10 pkt
- pisemne kolokwium końcowe - 20 pkt
Łącznie - 40 pkt, przy czym minimum 13 punktów należy uzyskać z kolokwium.
Do zaliczenia należy uzyskać co najmniej 60% punktów.
Ocena końcowa obliczana według następującej kalkulacji:
26-28 pkt = 3 (dst)
29-31 pkt = 3,5 (dst+)
32-34 pkt = 4 (db)
35-37 pkt = 4,5 (db+)
38-40 pkt = 5 (bdb)

W cyklu 2026/27Z:

Zaliczenie na ocenę, którą kształtuje się na podstawie takich elementów:
1) Obecność na zajęciach – 13 punktów
2) Aktywność w trakcie zajęć (udział w dyskusji) – 7 punktów
3) Pisemne kolokwium końcowe – 20 punktów (konieczne jest jego zaliczenie, uzyskując co najmniej 13 punktów).
Łączna maksymalna liczba to 40 punktów. W celu uzyskania zaliczenia przedmiotu należy zdobyć przynajmniej 24 punktów (60%).
Punktacja ocen jest następująca:
24-26 punktów = 3 (dst)
27-29 punktów = 3,5 (dst +)
30-33 punktów = 4 (db)
34-36 punktów = 4,5 (db +)
37-40 punktów = 5 (bdb)

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2751-SM-S1-1-MSK w USOSweb