Konflikty zbrojne XX i XXI wieku 2751-SM-S1-1-KZ

Pierwsze wykłady zostaną poświęcone konfliktom związanym z formowaniem się środowiska międzynarodowego pod wpływem zmian wywołanych II wojną światową, rozpadem sytemu kolonialnego oraz rywalizacją między Stanami Zjednoczonymi i Związkiem Radzieckim. Szczegółowo zostaną omówione: wojna koreańska w l. 1950-1954 konflikt indochiński (faza francuska i amerykańska), konflikty towarzyszące dekolonizacji Afryki, konflikty indyjsko-pakistańskie, konflikt bliskowschodnii oraz radziecka interwencja polityczna i zbrojna w Afganistanie. We wszystkich wykładach znajdzie się miejsce na analizę znaczenia konfliktów dla bezpieczeństwa współczesnego środowiska międzynarodowego. W drugiej części wykładów zostaną przedstawione konflikty zbrojne mające miejsce po 1991 r.: wojna domowa na terenie Bałkan Zachodnich w l. 1991 - 1999 i interwencja NATO w 1999 r., konflikty na terenie postsowieckim w l. 1991-2008 (Tadżykistan, Kaukaz), wojny w Zatoce Perskiej, interwencja USA i NATO w Afganistanie, nterwencja USA i koalicji chętnych w Iraku w 2003 r. oraz interwencja NATO i niektórych państw arabskich (m. in. Kataru) w Libii w 2011 r. W tej części wykładów szczególne miejsce znajdzie analiza aktywności (i ostatecznych skutków) środowiska miedzynarodowego i jego najsilniejszych podmiotów na rzecz zachowania bezpieczeństwa. Wykłady zakończy przegląd najważniejszych bieżacych konfliktów z komponentami militarnym w 2011 - 2012 r. (Bliski Wschód, państwa środkowej Afryki, Afganistan, sytuacja na granicy pakistańsko-indyjskiej). Cykl wykładów kończą analizy przebiegu walk z ISIS, problemu Strefy Gazy oraz działń militarnych na południowym-wschodzie Ukrainy od 2014 r.

Całkowity nakład pracy studenta

I. Godziny z udziałem nauczyciela (1 ects) a) udział w wykładzie 30 godzin II. Godziny pracy samodzielnej studenta (1 ects) a) zapoznanie się z literaturą 26 godzin b) przygotowanie się do egazaminu 5 godzin Łącznie 60 godzin

Efekty uczenia się - wiedza

a) Zna i rozumie relacje i zaleznosci pomiędzy przeszłoscią a aktualnymi wydarzeniami, takze w aspekcie upowszechniania wiedzy (K_WO2). b) Opanował fachowa terminologię z zakresu studiowanego kierunku ( w tym wypadku wojen i wojskowości), jak też podstawową terminologię nauk humanistycznych i społecznych (K_WO1). c) Wykazuje pogłebioną znajomość historii porównawczej Europy w obszarach polityki, gospodarki, wojskowości, dziedzictwa kulturowego (K_WO5).

Efekty uczenia się - umiejętności

- Samodzielnie pozyskuje i utrwala wiedzę w sposób uporządkowany i systematyczny przy zastosowaniu nowoczesnych technik klasyfikowania i analizowania informacji zgodnie ze wskazówkami opiekuna naukowego (K_UO1, K_OU2). - Posiada umiejętność gromadzenia warsztatu badań, dobierając i metody i narzedzia właściwe dla wybranego problemu (K_UO7, K_UO8) - Wyszukuje i systematyzuje informacje dotyczące nauk historycznych i politycznych oraz pokrewnych, korzystając z bibliografii, baz danych, mediów, itp (K_UO2).

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Uznaje i szanuje różne punkty widzenia determinowane różnym położeniem narodowym i kulturowym; dąży do obiektywizmu w podejściu do przekazu historycznego,wykazuje odpowiedzialność i odwagę cywilną w sprzeciwstawianiu się instrumentalizacji wiedzy w zakresie studiowanej spocjalności przez grupy narodowe, społeczne i polityczne (K_UO3). Podejmuje próby uczestnictwa w dyskusjach i przekazywania informacji osobom zainteresowanym spoza grona fachowców (K_UO1, K_UO4). Rozwija swoje zainteresowania zawodowe, społeczne i kulturalne (K_UO1, K_UO5. K_UO6).

Koordynatorzy przedmiotu

Michał Klimecki

Metody dydaktyczne

Wykład jest wspomagany prezentacją z komputera. Każdemu wykładowi towarzyszy prezentacja na ekranie, zawierająca najważniejsze wątki wykładu, z datami, nazwiskami i opisami miejsc geograficznych. W trakcie wykładu podkreślam znaczenie omawianego konfliktu dla miedzynarodowego środowiska politycznego i ekonomicznego. Wyświetlany tekst wspomagany jest ikonografią. W zależności od konfliktu są to mapy i szkice kartograficzne, zdjęcia postaci (polityków, żołnierzy, ludności cywilnej) oraz z samej walki. Studenci są zachęcani do zadawania pytań, także przerywajac wykład.

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy

Wymagania wstępne

Znajomość historii oraz wiedzy o współczesnym świecie na poziomie szkoły średniej.

Kryteria oceniania

Egzamin pisemny - podczas sesji, pisermny lub ustny trzy, problemy do analizy, każdy po 5 punktów
14 - 15 punktów bardzo dobry
12 - 13 punktów dobry plus
10 - 11 punktów dobry
8 - 9 punktów dostateczy plus
7 punktów dostateczny
Zaliczenie od 7 punktów. W sesji poprawkowej egzamin wyłącznie ustny, od trzech do pięciu pytań problemowych. Taki sam system ocen.

Literatura

Bartov O., Izrael, Co poszło nie tak?, Kraków 2026
Beckley M., Brands H., The Battle Lines in the War for the Next Global Order, Foreign Affairs, vol. 105, n. 4, July/August 2026
Benjamin M., Davies, War in Ukraine, Making Sense of a Senseless Conflikt, New York - London 2025
Bezpieczeństwo międzynarodowe w XXI wieku, pod red. R. Zięby, Warszawa 2018
Bezpieczeństwo w XXI wieku. Asymetryczny świat, red. K. Liedl, P. Piasecka, T. R. Aleksandrowicz, Warszawa 2011
Klimecki M., Karpus Z., Niewypowiedziane wojny i konflikty Związku Radzieckiego i Rosji w latach1945 - 1922, Toruń 2023
Konflikty kolonialne i postkolonialne w Afryce i Azji 1869-2006, red. P. Ostaszewski, Warszawa 2006, s. 305 - 961
O'Brein P. P., War and Power. Who Wins War - and Why, London 2025
Kuczyński M., Krwawiąca Europa. Konflikty zbrojne, punkty zapalne 1990-2000, Warszawa 2001
Kuźniar R., Polityka i siła. Studia strategiczne-zarys problematyki, Warszawa 2006
Lorenz W., The Evolution of Deterrence: From Cold War to Hybrid War, The Polish Quarterly International Affairs, v. 26, Warszawa 2017, no2/2017
Lyubka A., Has the war really changed Ukrainians, New Eastern Europe, September-October No 5 (XXVIII) 2017
Łoś R., Regina-Zacharski J., Współczesne konflikty zbrojne, Warszawa 2010
Oblicza współczesnych konfliktów zbrojnych, red. T. Okraska, Katowice 2014
Pappe I., A Very Short History if the Israel - Palestine Conflikt, London 2025
Petraeus D., Roberts A., Konflikt. Militarna historia wojen po 1945, Kraków 2024,
Rayn M., War Transformed, Annapolis 2022, s. 209 - 231

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2751-SM-S1-1-KZ w USOSweb