Świat komunikacji i mediów 2751-PL-S1-1-SK

I. Część wykładowa

1. Wprowadzenie do komunikacji społecznej i medioznawstwa
Omówienie podstawowych modeli wyjaśniających proces komunikowania oraz miejsce mediów w życiu społecznym oraz funkcji, jakie media pełnią wobec jednostki i społeczeństwa. Wprowadzenie podstawowej terminologii medioznawczej i pokazanie, jak zmieniało się rozumienie procesu komunikowania na przestrzeni XX i XXI wieku.
- Omawiane pojęcia: komunikacja, kod, nadawca, odbiorca, sprzężenie zwrotne, szum informacyjny, funkcje mediów (informacyjna, edukacyjna, rozrywkowa, kontrolna).
- Omawiani myśliciele i teoretycy: Claude Shannon i Warren Weaver, Harold Lasswell, Roman Jakobson, Marshall McLuhan.

2. Rodzaje mediów i ich ewolucja
Charakterystyka prasy, radia, telewizji i internetu oraz procesów przemian technologicznych prowadzących do konwergencji mediów tradycyjnych i cyfrowych. Omówienie kluczowych momentów w historii poszczególnych mediów oraz wpływu nowych technologii na produkcję i odbiór treści, ze szczególnym uwzględnieniem łączenia się różnych form przekazu na wspólnych platformach cyfrowych.
- Omawiane pojęcia: konwergencja mediów, remediacja, media tradycyjne / nowe media, cyfryzacja, media masowe.
- Omawiani myśliciele i teoretycy: Marshall McLuhan (koncepcja "przekaźnik jest przekazem"), Denis McQuail, Jay David Bolter i Richard Grusin.

3. Dziennikarstwo i gatunki dziennikarskie
Charakterystyka podziału gatunków dziennikarskich na informacyjne i publicystyczne. Omówienie organizacji pracy redakcji oraz zasad rzetelności i obiektywizmu w dziennikarstwie. Zapoznanie studentów z różnicami między relacjonowaniem faktów a komentowaniem rzeczywistości oraz podstawowymi standardami warsztatu dziennikarskiego, obowiązującymi w mediach tradycyjnych i cyfrowych.
- Omawiane pojęcia: gatunek dziennikarski, news, wywiad, reportaż, obiektywizm, rzetelność dziennikarska, piramida odwrócona.
- Omawiani myśliciele i teoretycy: Walter Lippmann, Melvin Mencher.

4. Media społecznościowe i komunikacja cyfrowa
Omówienie mechanizmów funkcjonowania platform społecznościowych, roli algorytmów w kształtowaniu widoczności treści oraz budowania społeczności online. Pokazanie, jak decyzje platform wpływają na to, jakie treści docierają do użytkowników, oraz jakie strategie sprzyjają budowaniu zaangażowanej społeczności wokół marki lub twórcy.
- Omawiane pojęcia: algorytm, viralowość, influencer, community management, bańka filtrująca, treści generowane przez użytkowników (UGC).
- Omawiani myśliciele i teoretycy: Eli Pariser (kategoria "bańki filtrującej"), Danah Boyd, Clay Shirky, Sherry Turkle.

5. Perswazja, reklama i public relations
Omówienie technik perswazji stosowanych w reklamie i PR, narzędzi budowania wizerunku marki oraz struktury kampanii komunikacyjnej. Zapoznanie studentów z mechanizmami psychologicznymi, na których opiera się skuteczna perswazja, oraz etapami planowania kampanii reklamowej i działań PR, łącząc perspektywę teoretyczną z przykładami z praktyki rynkowej.
- Omawiane pojęcia: perswazja, retoryka, techniki wpływu społecznego, marka (brand), kampania reklamowa, public relations.
- Omawiani myśliciele i teoretycy: Robert Cialdini, Edward Bernays, Arystoteles.

6. Fake news i dezinformacja
Charakterystyka mechanizmów powstawania i rozprzestrzeniania dezinformacji, funkcjonowania baniek informacyjnych oraz zjawiska postprawdy we współczesnych mediach. Omówienie fałszywych i wprowadzających w błąd treści oraz czynników społecznych i technologicznych sprzyjających ich rozprzestrzenianiu. Teoretyczne przygotowanie do praktycznego warsztatu fact-checkingu.
- Omawiane pojęcia: dezinformacja, misinformacja, fake news, bańka informacyjna, postprawda, fact-checking.
- Omawiani myśliciele i teoretycy: Hannah Arendt, Claire Wardle, Yochai Benkler.

7. Etyka i prawo mediów
Omówienie norm etycznych obowiązujących dziennikarzy, podstaw prawa prasowego oraz nowych wyzwań regulacyjnych związanych z ochroną danych i sztuczną inteligencją w mediach. Zapoznanie studentów z granicami wolności słowa oraz odpowiedzialnością prawną i etyczną osób tworzących i publikujących treści medialne, wraz z aktualnymi dyskusjami wokół regulacji sztucznej inteligencji w sektorze medialnym.
- Omawiane pojęcia: etyka dziennikarska, prawo prasowe, ochrona danych osobowych (RODO), wolność słowa, odpowiedzialność prawna.
- Omawiani myśliciele i teoretycy: John Stuart Mill.

8. Przyszłość komunikacji i mediów
Charakterystyka najważniejszych trendów, problemów i wyzwań, jakie w pierwszych dekadach XXI w. dotykają komunikacji społecznej, mediów oraz - przede wszystkim - ich użytkowników. Rozważenie różnych perspektyw na przyszłość mediosfery. Omówienie najciekawszej argumentacji poświęconej roli i miejscu sztucznej inteligencji w świecie medialnym i codzienności człowieka współczesnego.
- Omawiane pojęcia: post-prawda, bańka filtrująca, post-humanizm medialny, deep fake.
- Omawiani myśliciele i teoretycy: Shoshana Zuboff, Nick Bostrom, Yuval Noah Harari, Byung-Chul Han, Kate Crawford.

II. Część ćwiczeniowa

1. Analiza aktów komunikacyjnych
Praca w grupach nad rozpoznawaniem elementów schematu komunikacyjnego na konkretnych przekazach medialnych - reklamach, newsach i postach w mediach społecznościowych. Studenci samodzielnie dobierają przykłady i identyfikują w nich nadawcę, odbiorcę, kod oraz kontekst komunikacyjny, utrwalając pojęcia wprowadzone na wykładzie.
- Stosowane pojęcia i metody: schemat komunikacyjny, kontekst, kanał, kod, analiza przekazu medialnego.
- Bezpośrednie odniesienia do treści wykładu: modele Shannona-Weavera i Jakobsona.

2. Analiza porównawcza przekazu medialnego
Porównanie sposobu relacjonowania tego samego wydarzenia w prasie, telewizji i internecie oraz dyskusja o różnicach w narracji i doborze faktów. Studenci pracują na autentycznych materiałach prasowych i wskazują różnice w doborze faktów, języku i punkcie widzenia poszczególnych redakcji, rozwijając umiejętność krytycznej lektury przekazów medialnych.
- Stosowane pojęcia i metody: framing (ramowanie), selekcja informacji, agenda setting, narracja medialna.
- Bezpośrednie odniesienia do myślicieli: Maxwell McCombs i Donald Shaw (teoria agenda-setting), Erving Goffman (koncepcja framingu).

3. Warsztat pisania dziennikarskiego
Samodzielne napisanie newsa i notatki prasowej na zadany temat oraz wzajemna redakcja tekstów w parach. Ćwiczenie uczy stosowania zasady odwróconej piramidy i zwięzłego stylu dziennikarskiego, a wzajemna redakcja pozwala przećwiczyć konstruktywną krytykę i pracę nad cudzym tekstem.
- Stosowane pojęcia i metody: lead, piramida odwrócona, zasada 5W+H, redakcja tekstu, styl dziennikarski.

4. Projektowanie komunikacji w social media
Praca zespołowa nad strategią komunikacji w mediach społecznościowych dla wybranej marki lub organizacji. Zespoły określają grupę docelową, ton komunikacji oraz proponują formaty treści i harmonogram publikacji, a efektem pracy jest gotowy do prezentacji szkic planu komunikacji.
- Stosowane pojęcia i metody: content plan, tone of voice, insighty odbiorcy, wskaźniki KPI w social media, harmonogram publikacji.

5. Projekt mini-kampanii reklamowej lub PR-owej
Zespołowe zaprojektowanie krótkiej kampanii reklamowej lub akcji PR wraz z materiałami wizualnymi. Studenci przygotowują brief kreatywny i kluczowy przekaz kampanii oraz przykładowe materiały wizualne, stosując w praktyce techniki perswazji omówione na wykładzie.
- Stosowane pojęcia i metody: brief kreatywny, grupa docelowa, key message, plan medialny, key visual.
- Bezpośrednie odniesienia do treści wykładów: techniki perswazji i zasady PR (Cialdini, Bernays).

6. Warsztat fact-checkingu
Praktyczna weryfikacja wybranych treści - zdjęć, cytatów i newsów - z użyciem narzędzi fact-checkingowych. Studenci uczą się rozpoznawać sygnały wskazujące na możliwą dezinformację i stosować metody weryfikacji źródeł krok po kroku, a warsztat kończy się wspólnym omówieniem wyników poszczególnych grup.
- Stosowane pojęcia i metody: weryfikacja źródeł, reverse image search, lateral reading, narzędzia fact-checkingowe (np. Google Fact Check Explorer)
- Bezpośrednie odniesienia do myślicieli i źródeł: Mike Caulfield (metoda SIFT), International Fact-Checking Network.

7/8. Prezentacje projektów końcowych
Prezentacja i dyskusja nad projektami wykonanymi w trakcie semestru oraz podsumowanie zajęć. Każda grupa krótko prezentuje swój projekt i otrzymuje informację zwrotną od prowadzącego oraz pozostałych uczestników, a spotkanie kończy się podsumowaniem najważniejszych zagadnień poruszonych w trakcie kursu.
- Stosowane pojęcia i metody: pitch, informacja zwrotna (feedback), ewaluacja projektu.