Ewolucja parlamentaryzmu 2751-MON-EP

Zajęcia mają na celu przedstawienie i omóweinie historycznej ewolucji instytucji parlamentarnych – od średniowiecznych zgromadzeń stanowych i pierwszych form reprezentacji politycznej po współczesne parlamenty demokratyczne. Studentom zostanie przekazana wiedza na temat najważniejszych etapów kształtowania się parlamentaryzmu.
Wykład koncentruje się zarówno na przemianach instytucjonalnych, jak i na zmianach dotyczących zasad reprezentacji, praw wyborczych, relacji między parlamentem a monarchą lub władzą wykonawczą oraz roli partii politycznych. Szczególna uwaga zostanie poświęcona przemianom parlamentaryzmu w XIX i XX wieku, doświadczeniom systemów autorytarnych i totalitarnych oraz współczesnym wyzwaniom stojącym przed parlamentaryzmem.
W trakcie zajęć przeanalizowane zostaną nprzede wszystkim najważniejsze modele i formy parlamentaryzmu w Europie, w tym polskie tradycje parlamentarne.

W cyklu 2026/27Z:

Celem zajęć jest przedstawienie historycznej ewolucji instytucji parlamentarnych – od średniowiecznych zgromadzeń stanowych i pierwszych form reprezentacji politycznej po współczesne parlamenty demokratyczne.
Wykład koncentruje się zarówno na przemianach instytucjonalnych, jak i na zmianach dotyczących zasad reprezentacji, praw wyborczych, relacji między parlamentem a monarchą lub władzą wykonawczą oraz roli partii politycznych. Szczególna uwaga zostanie poświęcona przemianom parlamentaryzmu w XIX i XX wieku, doświadczeniom systemów autorytarnych i totalitarnych oraz współczesnym wyzwaniom stojącym przed parlamentaryzmem.

Całkowity nakład pracy studenta

3 pkt. ECTS x 25 h = 75 h całkowitego nakładu pracy studenta, w tym: I. Godziny realizowane z udziałem nauczyciela (1.5 pkt. ECTS) a. obecność na zajęciach i aktywny udział (30 godzin), b. test zaliczeniowy, omówienie wyników testu (2.5 godziny), c. konsultacje z wykładowcą (5 godzin). II. Godziny poświęcone na indywidualną pracę studenta (1.5 pkt. ECTS) a. praca indywidualna studenta: przygotowanie i uzupełnianie notatek, zebranie i wybór odpowiednich materiałów do zajęć, czytanie literatury (25 godzin), b. przygotowanie do pisemnego zaliczenia końcowego (12.5 godzin).

Efekty uczenia się - wiedza

Student: - zna podstawowe pojęcia związane z parlamentaryzmem i demokracją przedstawicielską; - zna główne etapy historycznego rozwoju parlamentów; - rozumie zależności między przemianami społecznymi, politycznymi i instytucjonalnymi; - zna podstawowe modele systemów parlamentarnych.

Efekty uczenia się - umiejętności

Student: - potrafi analizować funkcjonowanie instytucji parlamentarnych; - potrafi porównywać systemy parlamentarne różnych państw; - potrafi interpretować podstawowe dokumenty konstytucyjne; - potrafi samodzielnie formułować argumenty dotyczące roli parlamentu we współczesnej demokracji.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Student: - rozumie znaczenie instytucji przedstawicielskich dla funkcjonowania demokracji; - potrafi krytycznie oceniać informacje dotyczące działalności parlamentów; - jest świadomy znaczenia pluralizmu politycznego i reprezentacji interesów społecznych; - potrafi uczestniczyć w merytorycznej debacie dotyczącej współczesnych problemów demokracji.

Koordynatorzy przedmiotu

Agata Domachowska

Metody dydaktyczne

wykład problemowy; wykład konwersatoryjny; analiza materiałów źródłowych; analiza fragmentów konstytucji i dokumentów politycznych; analiza przypadków (case studies); porównawcza analiza systemów parlamentarnych; dyskusja nad współczesnymi problemami parlamentaryzmu.

Metody dydaktyczne podające

- pogadanka
- wykład problemowy
- opis
- opowiadanie

Metody dydaktyczne poszukujące

- studium przypadku

Kryteria oceniania

Na ostateczną ocenę zaliczeniową składają się:
1) obecność na zajęciach,
2) test zaliczeniowy (20 pytań) jednokrotnego wyboru.
Łączna punktacja:
51-61% - 11-12 - 3
62-71% - 13-14 pkt - 3+
72-81% - 15-16 pkt - 4
82-91% - 17-18 pkt - 4+
92-100% - 19-20 pkt - 5
Dla osób aktywnych na zajęciach - pół oceny wyżej.

Literatura

Antoszewski, A. (2008). Wzorce rywalizacji politycznej we współczesnych demokracjach europejskich. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Birch, A. H. (2001). The concepts and theories of modern democracy (3rd ed.). Routledge.
Chmaj, M., & Skrzydło, W. (2008). System wyborczy w Rzeczypospolitej Polskiej. Wolters Kluwer Polska.
Dahl, R. A. (1989). Democracy and its critics. Yale University Press.
Hague, R., Harrop, M., & McCormick, J. (2022). Comparative government and politics: An introduction (12th ed.). Red Globe Press.
Lijphart, A. (2012). Patterns of democracy: Government forms and performance in thirty-six countries (2nd ed.). Yale University Press.
Manin, B. (1997). The principles of representative government. Cambridge University Press.
Müller, J.-W. (2013). Safeguarding democracy inside the EU: Brussels and the future of liberal order. Harvard University Press.
Przeworski, A. (2019). Crises of democracy. Cambridge University Press.
Rosanvallon, P. (2008). Counter-democracy: Politics in an age of distrust. Cambridge University Press.
Urbinati, N. (2019). Me the people: How populism transforms democracy. Harvard University Press.
Sartori, G. (1994). Comparative constitutional engineering: An inquiry into structures, incentives and outcomes. Macmillan.
Weber, M. (1994). Parliament and government in a reconstructed Germany: A contribution to the political criticism of officialdom and party politics. In P.
Zaleśny, J. (2011). Parlamentaryzm polski – próba charakterystyki. Studia Politologiczne, 20.

W cyklu 2026/27Z:

Antoszewski, A. (2008). Wzorce rywalizacji politycznej we współczesnych demokracjach europejskich. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Birch, A. H. (2001). The concepts and theories of modern democracy (3rd ed.). Routledge.
Chmaj, M., & Skrzydło, W. (2008). System wyborczy w Rzeczypospolitej Polskiej. Wolters Kluwer Polska.
Dahl, R. A. (1989). Democracy and its critics. Yale University Press.
Hague, R., Harrop, M., & McCormick, J. (2022). Comparative government and politics: An introduction (12th ed.). Red Globe Press.
Lijphart, A. (2012). Patterns of democracy: Government forms and performance in thirty-six countries (2nd ed.). Yale University Press.
Manin, B. (1997). The principles of representative government. Cambridge University Press.
Müller, J.-W. (2013). Safeguarding democracy inside the EU: Brussels and the future of liberal order. Harvard University Press.
Przeworski, A. (2019). Crises of democracy. Cambridge University Press.
Rosanvallon, P. (2008). Counter-democracy: Politics in an age of distrust. Cambridge University Press.
Urbinati, N. (2019). Me the people: How populism transforms democracy. Harvard University Press.
Sartori, G. (1994). Comparative constitutional engineering: An inquiry into structures, incentives and outcomes. Macmillan.
Weber, M. (1994). Parliament and government in a reconstructed Germany: A contribution to the political criticism of officialdom and party politics. In P.
aleśny, J. (2011). Parlamentaryzm polski – próba charakterystyki. Studia Politologiczne, 20.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2751-MON-EP w USOSweb