Współpraca państw Europy Wschodniej w obszarze bezpieczeństwa energetycznego 2751-KON-WPEW

Zagadnienia:
1. Mapa energetyczna państw Europy Wschodniej - Zajęcia koncentrują się na analizie przestrzennego rozmieszczenia surowców i źródeł energii w państwach Europy Wschodniej. Studenci zapoznają się z głównymi zasobami ropy, gazu, węgla, potencjałem odnawialnych źródeł energii oraz lokalizacją elektrowni jądrowych. Praca warsztatowa polega na przygotowaniu własnych map energetycznych i infografik, które pozwalają zobaczyć powiązania między geograficznymi uwarunkowaniami a polityką energetyczną państw. Celem jest zrozumienie, które kraje są zależne od importu, a które mogą pełnić rolę eksporterów lub hubów energetycznych w regionie.
2. Mapa energetyczna państw Europy Wschodniej cz. 2. - Zajęcia skupiają się na porównaniach między poszczególnymi państwami. Studenci analizują podobieństwa i różnice w miksie energetycznym, a także ryzyka związane z uzależnieniem od jednego dostawcy lub surowca. Uczestnicy pracują w grupach nad zestawieniem dwóch wybranych krajów, wskazując ich mocne i słabe strony pod względem bezpieczeństwa energetycznego.
3. Historia współpracy energetycznej w regionie - Zajęcia poświęcone są przeglądowi historycznemu – od czasów RWPG i scentralizowanego radzieckiego systemu energetycznego po współczesne projekty, takie jak Nord Stream czy Baltic Pipe. Analizowane są etapy integracji energetycznej w bloku wschodnim, okres transformacji ustrojowej lat 90., a także rola nowych inwestycji po rozszerzeniu Unii Europejskiej.
4. Formaty współpracy - Podczas tych zajęć omawiane są różne mechanizmy i instytucje współpracy energetycznej: Inicjatywa Trójmorza, Wspólnota Energetyczna, Partnerstwo Wschodnie, Grupa Wyszehradzka, Baltic Assemby, Nordic-Baltic cooperation. Studenci analizują ich cele, skuteczność i ograniczenia.
5. Gazociągi i Ropociągi – infrastruktura strategiczna - Zajęcia koncentrują się na infrastrukturze przesyłowej – gazociągach i ropociągach, które odgrywają kluczową rolę w bezpieczeństwie energetycznym Europy Wschodniej. Analizowane są przykłady: Drużba, Nord Stream, TurkStream, Baltic Pipe czy system gazociągów przez Ukrainę. Ćwiczenia obejmują przygotowanie analiz SWOT dla poszczególnych projektów.
6. Energia jądrowa w Europie Wschodniej - Omawiane są zagadnienia związane z rozwojem energetyki jądrowej. Studenci analizują sytuację istniejących elektrowni w Ukrainie, Czechach, na Węgrzech, w Białorusi czy Armenii oraz plany budowy nowych bloków w Polsce i innych krajach regionu.
7. Transformacja energetyczna i OZE - Tematem zajęć jest transformacja energetyczna i rola odnawialnych źródeł energii w Europie Wschodniej. Studenci porównują potencjał energetyki wiatrowej, solarnej, wodnej czy biogazowej w wybranych państwach regionu, identyfikując możliwości oraz bariery rozwoju.
8. Infrastruktura krytyczna i bezpieczeństwo energetyczne - Zajęcia poświęcone są bezpieczeństwu infrastruktury krytycznej – gazociągów, ropociągów, elektrowni, terminali LNG i sieci elektroenergetycznych. Studenci pracują nad case studies, np. elektrowni w Zaporożu, terminalu LNG w Kłajpedzie czy gazociągu Drużba.
9. Wpływ wojny w Ukrainie na współpracę energetyczną - Zajęcia analizują konsekwencje wojny w Ukrainie dla bezpieczeństwa energetycznego regionu. Omawiane są sankcje wobec Rosji, zmiana szlaków dostaw, dywersyfikacja źródeł, a także działania solidarnościowe w ramach UE i NATO.
10. Rola Rosji w polityce energetycznej regionu - Podczas zajęć omawiana jest pozycja Rosji jako głównego dostawcy energii do państw Europy Wschodniej. Analizowane są mechanizmy wykorzystywania energii jako narzędzia politycznego nacisku, przykłady „wojen gazowych” z Ukrainą i Mołdawią, a także próby uniezależnienia się od rosyjskich dostaw.
11. Energia a integracja europejska - Tematem zajęć jest wspólna polityka energetyczna UE i jej wpływ na państwa Europy Wschodniej. Studenci analizują inicjatywy takie jak PArtnerstwo Wschodnie, wspólne zakupy gazu, integracja sieci elektroenergetycznych ENTSO-E, Europejski Zielony Ład oraz fundusze wspierające transformację energetyczną.
12. Rola aktorów zewnętrznych (USA, Chiny, Turcja) - Zajęcia dotyczą wpływu globalnych aktorów na politykę energetyczną Europy Wschodniej. Analizowana jest rola USA jako dostawcy LNG i sojusznika politycznego, Chin jako inwestora w infrastrukturę energetyczną i technologiczne innowacje, a także Turcji jako państwa tranzytowego i regionalnego mocarstwa energetycznego. Studenci przygotowują mapę interesów i narzędzi stosowanych przez te państwa w regionie.
13. Scenariusze przyszłości energetyki w Europie Wschodniej do 2050 r. - Zajęcia mają charakter warsztatowy i foresightowy. Studenci pracują nad trzema scenariuszami rozwoju energetyki w regionie: optymistycznym, realistycznym oraz pesymistycznym.