Wojna kognitywna 2751-KON-WKO

1. Wojna kognitywna: pojęcie i teoria wojny poznawczej. Ewolucja pojęcia. Domena kognitywna bezpieczeństwa. Cele wojny kognitywnej. OODA (model szybkiego podejmowania decyzji Johna Boyda). Cechy wojny kognitywnej. Wojna kognitywna a wojna informacyjna, cyberwojna, wojna hybrydowa, FIMI.
2. Zarządzanie refleksyjne ZSRR/Federacji Rosyjskiej. Geneza, teoria i praktyka. Logika rosyjskich „środków aktywnych”.
3. Mechanizmy psychologiczne wojny kognitywnej. Emocje jako narzędzie oddziaływania w wojnie kognitywnej. Znaczenie strachu, gniewu, poczucia zagrożenia, upokorzenia i nieufności w konstruowaniu skutecznych przekazów perswazyjnych i manipulacyjnych. Tożsamość społeczna i polaryzacja afektywna jako czynniki zwiększające podatność na przekazy manipulacyjne.
4. FIMI jako instrument wojny kognitywnej. Rozróżnienie pojęć: dezinformacja, propaganda, misinformacja, mailinformation oraz FIMI/DIMI. Zależność między działaniem na poziomie komunikatów i platform a długofalowym oddziaływaniem na zaufanie, postawy i zachowania. Analiza celów: polaryzacja, delegitymizacja instytucji, osłabienie solidarności sojuszniczej, wzmacnianie postaw antysystemowych.
5. Platformy cyfrowe, algorytmy i architektura uwagi jako narzędzie wojny kognitywnej. Rola algorytmów, botów, fałszywych kont, mikrotargetowania oraz wiralowych przekazów w wpływaniu na emocje, postawy i decyzje polityczne odbiorców. Memy jako narzędzia wojny kognitywnej. Deepfake, generatywna sztuczna inteligencja i kryzys zaufania do informacji
6. Wojna kognitywna a polaryzacja społeczna w demokracjach liberalnych. Kampanie delegitymizacji rządów demokratycznych.
7. Studium przypadku: aneksja Krymu i wojna Rosji z Ukrainą i Zachodem.
8. Studium przypadku: wojny kognitywne Chin wobec Tajwanu
9. Studium przypadku: wojny kognitywne Izraela i Iranu
10. Studium przypadku: wojny kognitywne USA przeciwko Wenezueli (Maduro)
11. Odporność kognitywna społeczeństwa jako element bezpieczeństwa państwa. Przeciwdziałanie wojnie kognitywnej. Bezpieczeństwo kognitywne państw NATO. Rola edukacji medialnej, zaufania do instytucji, niezależnych mediów, komunikacji strategicznej i kompetencji cyfrowych w ograniczaniu podatności na manipulację.
12. Etyka, prawo i granice obrony kognitywnej w demokracji. Hipokryzja, whataboutism, szara strefa i normy w wojnie kognitywnej.

Całkowity nakład pracy studenta

Łącznie 3 ECTS (ok. 75 godz.) 1. Godziny w kontakcie z wykładowcą - 1.5 ECTS (ok.37.5 godz.) a) zajęcia dydaktyczne - 30 godzin b) konsultacje bezpośrednie z wykładowcą lub online - 5,5 godzin c) odrabianie nieobecności 2 godzin 2. Godziny indywidualnej pracy studenta - 1,5 ECTS a) przygotowanie się do zajęć, pozyskiwanie informacji niezbędnych do udziału w zajęciach - 37,5 godzin

Efekty uczenia się - wiedza

EK1: Zna pojęcia wojny kognitywnej, poznawczej oraz zarządzania refleksyjenego, a także powiązane z nimi pojęcia wojny hybrydowej, informacyjnej, operacji wpływu. EK2: Rozumie mechanzimy wojny kognitywnej .

Efekty uczenia się - umiejętności

EK3: Potrafi analizować główne operacje kongnitywne w polityce państw. EF4: Potrafi wskazać i wyjaśnić związki przyczynowo-skutkowe w domenie kognitywnej

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

EK5: Jest gotów do zdobywania wiedzy, informacji i danych potrzebnych w procesie rozwiązywania praktycznych problemów w zakresie wojny kognitywnej.

Koordynatorzy przedmiotu

Agnieszka Bryc

Metody dydaktyczne

- opis - wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne podające

- opis
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- stolików eksperckich
- projektu
- studium przypadku
- giełda pomysłów
- sytuacyjna

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody służące prezentacji treści
- metody wymiany i dyskusji

Wymagania wstępne

Wstęp do stosunków międzynarodowych.

Kryteria oceniania

Na zaliczenie składa się:
- Obecność (33%)
- Aktywność podczas zajęć (udział w dyskusji, briefing) (33%)
- Przygotowanie/przedstawienie case study (33%)

Ocena końcowa:
51-60% dostateczny
61-70% dostateczny plus
71-80% dobry
81-90 % dobry plus
91-100% bardzo dobry

Praktyki zawodowe

Brak.

Literatura

Henschke, Adam, Cognitive Warfare: Grey Matters in Contemporary Political Conflict, Routledge, 2025.
Henschke, Adam, Ethics and Cyber Warfare: The Quest for Responsible Security in the Age of Digital Warfare, Palgrave Macmillan, 2014.
Floridi, Luciano, The Ethics of Information, Oxford University Press, 2013.
Bryc A. Czy Rosja prowadzi wojnę kognitywą, Didaskalia, 11 sierpnia 2024. https://youtu.be/PHtCU_6tPFg?si=Ieecf9QSTn1ZYgfC
Bryc A., Domańska M., Rosja w okopach wojny kognitywnej, Nowa Europa Wschodnia Nr 1 2024.
Darczewska J., Zawładnąć umysłami i urządzić świat. Rosyjska strategia dywersji i dezinformacji, OSW 2024.
The Cognitive Campaign: Strategic and Intelligence Perspectives, Yossi Kuperwasser and David Siman-Tov, (Eds), Institute for National Security Studies, 2019.
Deppe C., Cognitive Warfare: A Conceptual Analysis of the NATO ACT Approach, NATO 2024.
du Cluzel F., Cognitive Warfare, a Battle for the Brain , NATO ACT Innovation Hub,
Hartley, D.S.III, Jobson, K.O, Cognitive Superiority: Information to Power. New-York Springer 2021.
Wall, T. , U.S. Psychological Warfare and Civilian Targeting. Peace Review, 2010. Vol. 22, No. 3: 288– 294.
Wojnowski M., Zarządzanie refleksyjne” jako paradygmat rosyjskich operacji informacyjno-psychologicznych w XXI wieku, Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, 2015, nr 7, vol. 12, s. 11-36.
Reczkowski, R., Lis A., Cognitive Warfare: What Is Our Actual Knowledge and How to Build State Resilience?, Security Theory and Practice, nr 3 (XLVIII), 2022, s. 51–61.
Reczkowski R., Adamski B., Cognitive Warfare and Religion: Weaponization of the Human Cognitive Dimension, Pastoral Psychology, 2025.
Mueller R., Report on the Investigation into Russian Interference in the 2016 Presidential Election, 2019.
Baughman J., How China Wins the Cognitive Domain, China Aerospace Studies Institute, January 2023.
Christopher Paul, Miriam Matthews, The Russian “Firehose of Falsehood” Propaganda Model, RAND Corporation, 2016.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2751-KON-WKO w USOSweb