Peace Studies 2751-IP-S2-1-PS

Poza zagadnieniami wskazanymi w krótkim opisie wykład będzie obejmował następującą tematykę:
Studia nad pokojem – wykład
1. Wprowadzenie do studiów nad pokojem; koncepcje pokoju i przemocy

Czym są studia nad pokojem?
Ewolucja dyscypliny
Badania nad pokojem jako dziedzina interdyscyplinarna
Najważniejsze instytucje i mechanizmy – prawo międzynarodowe, Karta Narodów Zjednoczonych, pokojowe rozstrzyganie sporów, bezpieczeństwo zbiorowe, odpowiedzialność za ochronę (R2P), międzynarodowe prawo humanitarne
Współczesne globalne wyzwania dla pokoju
Pokój negatywny i pozytywny
Przemoc bezpośrednia, strukturalna i kulturowa
Bezpieczeństwo człowieka
Trwały pokój

2. Przyczyny konfliktów zbrojnych

Przyczyny polityczne
Nierówności ekonomiczne
Konflikty tożsamościowe
Przemoc etniczna i religijna
Zmiana klimatu
Konflikty o zasoby
Studia przypadków

3. Prawa człowieka i pokój

Prawa człowieka jako fundament pokoju
Ochrona mniejszości
Uchodźcy
Działania humanitarne
Odpowiedzialność państw
Studia przypadków

4. Płeć, pokój i bezpieczeństwo
Agenda „Kobiety, pokój i bezpieczeństwo”
Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325
Przemoc seksualna w konfliktach zbrojnych
Budowanie pokoju z uwzględnieniem perspektywy płci

5. Miasta, lokalne budowanie pokoju i pokój miejski
Rola miast w budowaniu pokoju
Zarządzanie lokalne
Przemoc miejska
Odporność społeczności lokalnych
Dyplomacja miast
Budowanie pokoju poprzez zarządzanie lokalne
Studia przypadków

6. Środowisko, zmiana klimatu i pokój oraz współczesne wyzwania dla pokoju
Bezpieczeństwo klimatyczne
Konflikty o wodę
Środowiskowe budowanie pokoju
Migracje klimatyczne
Ograniczanie ryzyka katastrof
Studia przypadków

Współczesne wyzwania:
Terroryzm
Cyberbezpieczeństwo
Sztuczna inteligencja
Wojna hybrydowa
Dezinformacja
Nowe technologie.

Studia nad pokojem – ćwiczenia - lista tematów prezentacji

Wprowadzenie i organizacja zajęć – Agnieszka Szpak

1. Budowanie pokoju – pojęcie, istota i współczesne uwarunkowania
Pojęcie budowania pokoju; Komisja Budowania Pokoju ONZ ([https://www.un.org/peacebuilding/commission](https://www.un.org/peacebuilding/commission)) – jej utworzenie, zadania, skład i działalność; państwa objęte agendą Komisji Budowania Pokoju; ocena działalności Komisji i jej potencjału.

2. Działalność Organizacji Narodów Zjednoczonych i innych organizacji międzynarodowych na rzecz budowania pokoju w jego ludzkim wymiarze
Podstawy prawne i rodzaje operacji pokojowych ONZ; administracja tymczasowa ONZ; interwencja humanitarna i odpowiedzialność za ochronę; pomoc humanitarna i rozwojowa służąca odbudowie państwa; Cele Zrównoważonego Rozwoju.

3. Prawne instrumenty budowania pokoju z perspektywy bezpieczeństwa człowieka
Zasada praworządności i prawa człowieka; sprawiedliwość okresu przejściowego i karanie sprawców zbrodni międzynarodowych; komisje prawdy i pojednania; międzynarodowe trybunały karne *ad hoc*; trybunały hybrydowe; Międzynarodowy Trybunał Karny i jego działalność; zalety i wady sprawiedliwości retrybutywnej i naprawczej.

4. Rola społeczeństwa obywatelskiego i organizacji pozarządowych w budowaniu pokoju
Pojęcie i rola społeczeństwa obywatelskiego; pojęcie i rodzaje organizacji pozarządowych; status konsultacyjny organizacji pozarządowych; ich funkcje i metody działania.

5. Demobilizacja oraz proliferacja broni strzeleckiej i lekkiej
Charakterystyka broni strzeleckiej i lekkiej; regulacje prawa międzynarodowego dotyczące tego rodzaju broni; rozbrojenie, demobilizacja i reintegracja oraz ich znaczenie w procesie budowania pokoju.

6. Państwa upadłe i niestabilne oraz generowane przez nie zagrożenia w kontekście budowania pokoju
Pojęcie państwa upadłego i niestabilnego; Indeks Państw Niestabilnych oraz kryteria jego sporządzania; charakterystyka państw upadłych i niestabilnych; pojęcie zagrożeń asymetrycznych; związki między państwami upadłymi lub niestabilnymi a terroryzmem; możliwości rozwiązania problemu państw upadłych i niestabilnych.

Całkowity nakład pracy studenta

Wykład: Udział w wykładach – 15 godz. Zapoznanie się z literaturą – 30 godz. Przygotowanie do egzaminu – 30 godz. Łącznie: 75 godz. (3 punkty ECTS) Ćwiczenia: Udział w ćwiczeniach – 15 godz. Bezpośrednie przygotowanie do ćwiczeń, w tym konsultacje i informacja zwrotna – 10 godz. Zapoznanie się z literaturą – 15 godz. Przygotowanie wystąpienia i prezentacji multimedialnej – 10 godz. Łącznie: 50 godz. (2 punkty ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

Student/ka: K1: posiada pogłębioną wiedzę na temat przedmiotu i charakteru polityki międzynarodowej oraz jej interdyscyplinarnej specyfiki związanej ze studiami nad bezpieczeństwem i pokojem (K_W01); K2: posiada pogłębioną wiedzę na temat praw jednostek i społeczności na arenie międzynarodowej oraz zna mechanizmy budowania pokoju, w tym działalność Organizacji Narodów Zjednoczonych i innych organizacji międzynarodowych, a także instrumenty prawne, takie jak międzynarodowe sądy i trybunały karne oraz komisje prawdy i pojednania (K_W07); K3: posiada szczegółową wiedzę na temat stosunków międzynarodowych wpływających na bezpieczeństwo, w szczególności jest świadomy/a zagrożeń dla pokoju wynikających z przyczyn politycznych, nierówności ekonomicznych, konfliktów tożsamościowych, przemocy etnicznej i religijnej, zmiany klimatu oraz konfliktów o zasoby (K_W08).

Efekty uczenia się - umiejętności

Student/ka: S1: analizuje i interpretuje dokumenty prawne oraz raporty wydawane przez organizacje międzynarodowe, a także odpowiednią literaturę przedmiotu (K_U01); S2: analizuje i interpretuje teksty prawne z zakresu międzynarodowego prawa pokoju i bezpieczeństwa (K_U10).

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Student/ka: SC1: jest gotowy/a do samodzielnej i krytycznej oceny informacji (K_K01); SC2: potrafi myśleć i działać w sposób kreatywny (K_K03).

Koordynatorzy przedmiotu

Agnieszka Szpak

Metody dydaktyczne

Wykład ma charakter tradycyjny i jest prowadzony przez nauczyciela akademickiego. W jego trakcie przewiduje się możliwość okresowych dyskusji ze studentami. Ćwiczenia są prowadzone metodą wykładu wprowadzającego, po którym następują prezentacje przygotowane przez dwu- lub trzyosobowe grupy studentów. Po każdej prezentacji odbywa się dyskusja z udziałem wszystkich obecnych studentów. Metody dydaktyczne: wykład konwencjonalny, prezentacje studenckie oraz dyskusja.

Wymagania wstępne

Znajomość podstawowej terminologii z zakresu konfliktów zbrojnych, organizacji międzynarodowych, prawa międzynarodowego, praw człowieka.

Kryteria oceniania

Wykład kończy się egzaminem pisemnym (opisowym) lub w razie potrzeby ustnym.
Warunki zdania egzaminu:

Egzamin pisemny:
1 pytanie - 3 pkt
2 pytanie - 3 pkt
3 pytanie - 1 pkt.

Skala ocen:
7 pkt - bdb
6 pkt - db +
5 pkt - db
4 pkt - dst +
3 pkt - dst

Ćwiczenia:
Każdy student uczestniczący w ćwiczeniach jest zobowiązany do wygłoszenia referatu (prezentacji ustnej – K1, K2, K3, S1, S2). Przy ustalaniu oceny uwzględniane będą również obecność oraz aktywność podczas zajęć (SC1, SC2).

Dopuszczalna jest jedna nieobecność.

Praktyki zawodowe

Nie dotyczy.

Literatura

Literatura podstawowa:

1. Barash, D. P., Webel, Ch. P., Peace and Conflict Studies, SAGE Publications, 2022.
2. Bloomfield, D., Barnes, T., Huyse, L. (eds.), Reconciliation After Violent Conflict: A Handbook, International Institute for Democracy and Electoral Assistance, Stockholm 2003.
3. Chesterman, S., Ignatieff, M., Thakur, R. (eds.), Making States Work: State Failure and the Crisis of Governance, United Nations University, Tokyo–New York–Paris 2005.
4. Galtung, J., Handbook of Peace and Conflict Studies, Routledge, 2007.
5. Mason, T. D., Meernik, J. D. (eds.), Conflict Prevention and Peacebuilding in Post-War Societies: Sustaining the Peace, Routledge, Taylor & Francis Group, New York–London 2006.
6. von Tigerstrom, B., Human Security and International Law: Prospects and Problems, Hart Publishing, Oxford–Portland 2007.

Litertura dodatkowa:

1. Arnold, R., Knoops, G. J. A. (eds.), Practice and Policies of Modern Peace Operations Under International Law, Transnational Publishers, New York 2006.
2. Holzgrefe, J. L., Keohane, R. O. (eds.), Humanitarian Intervention: Ethical, Legal, and Political Dilemmas, Cambridge University Press, Cambridge 2003.
3. Schmitt, M. N., Beruto, G. L. (eds.), Terrorism and International Law: Challenges and Responses, San Remo 2003.
4. Thakur, R., The United Nations, Peace and Security, Cambridge University Press, Cambridge 2006.
5. Welsh, J. M. (ed.), Humanitarian Intervention and International Relations, Oxford University Press, Oxford 2004.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2751-IP-S2-1-PS w USOSweb