Międzynarodowa współpraca wojskowa 2751-BN-S1-3-MWW

T1: System bezpieczeństwa zbiorowego a sojusz wojskowy - 2 godz.
T2: Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego (6 godz.), w tym:
T2/1: NATO jako sojusz obronny, a nie klasyczny system bezpieczeństwa zbiorowego - 2 godz.
T2/2: Potencjał militarny państw członkowskich - 2 godz.
T2/3: Koncepcja Strategiczna z Madrytu (2022) i jej wpływ na funkcjonowanie Sojuszu - 2 godz.
T3: Współpraca wojskowa w ramach Unii Europejskiej - 2 godz.
T4: Systemy bezpieczeństwa zbiorowego w obu Amerykach i w Afryce - 2 godz.
T5: OUBZ - 2 godz.
T6: Szanghajska Organizacja Współpracy - 2 godz.
T7: Sojusze dwu- i wielostronne oraz współpraca mocarstw (10 godz.), w tym:
T7/1: Sojusze USA w Indo-Pacyfiku - 4 godz.
T7/2: Five Power Defence Arrangements i AUKUS - 2 godz.
T7/3: Dwustronna współpraca wojskowa Chin - 2 godz.
T7/4: Nowe formaty i przewartościowania w Afryce i Eurazji - 2 godz.
T8: Międzynarodowa współpraca wojskowa Polski - 2 godz.
T9: Perspektywy międzynarodowej współpracy wojskowej po agresji na Ukrainę - 2 godz.

Całkowity nakład pracy studenta

1. Zajęcia z bezpośrednim udziałem nauczyciela akademickiego: - wykład - 30 godz. - konsultacje bezpośrednie, online oraz korespondencja mailowa - 15 godz. - konsultacje merytoryczne - 10 godz. - egzamin pisemny wraz z omówieniem i ewentualną poprawką - 7,5 godz. 2. Praca własna studenta: - przygotowanie do kolejnych wykładów (uzupełnianie notatek, praca z mapą) - 12,5 godz. - zapoznanie się z literaturą przedmiotu i dokumentami źródłowymi - 15 godz. - Przygotowanie do egzaminu - 10 godz.

Efekty uczenia się - wiedza

Student zna i rozumie: W1: definiuje i rozgranicza pojęcia systemu bezpieczeństwa zbiorowego oraz sojuszu wojskowego (obrony zbiorowej), a także charakteryzuje pozostałe formy współpracy militarnej (K_W06, K_W07). W2: opisuje genezę, strukturę, proces decyzyjny i funkcje najważniejszych organizacji i porozumień bezpieczeństwa (NATO, WPBiO UE, OUBZ, SOW, TIAR, Unia Afrykańska) (K_W06, K_W03). W3: charakteryzuje najważniejsze dwu- i wielostronne sojusze polityczno-wojskowe oraz nowe formaty współpracy (koalicje, gwarancje bezpieczeństwa) (K_W04, K_W06). W4: wyjaśnia uwarunkowania historyczne, polityczne, ekonomiczne i militarne bezpieczeństwa narodowego RP w wymiarze regionalnym i międzynarodowym (K_W04, K_W08). W5: wskazuje najważniejsze zagrożenia dla współczesnych sojuszy i systemów bezpieczeństwa zbiorowego oraz ich konsekwencje dla bezpieczeństwa narodowego (K_W07, K_W08).

Efekty uczenia się - umiejętności

Student potrafi: U1: analizować i interpretować zagadnienia militarne, polityczne, gospodarcze i społeczne związane z międzynarodową współpracą wojskową (K_U01, K_U04). U2: analizować zachowania podmiotów stosunków międzynarodowych w sferze współpracy militarnej, ich przesłanki i konsekwencje dla bezpieczeństwa międzynarodowego i narodowego (K_U03). U3: oceniać wpływ międzynarodowej współpracy wojskowej na bezpieczeństwo narodowe RP, wykorzystując wiedzę teoretyczną do analizy konkretnych procesów (K_U04, K_U08). U4: samodzielnie wyszukiwać, selekcjonować i krytycznie oceniać informacje oraz materiały źródłowe (dokumenty, dane o potencjałach militarnych) (K_U02, K_U10). U5: formułować i uzasadniać własne tezy dotyczące ewolucji sojuszy i systemów bezpieczeństwa oraz oceniać poglądy innych (K_U08, K_U09).

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Student gotów jest do: K1: nieustannego uczenia się i aktualizowania wiedzy o dynamicznie zmieniającym się środowisku bezpieczeństwa międzynarodowego (K_K01). K2: samodzielnego kształtowania i krytycznego wyrażania poglądów oraz rozumienia hierarchii dóbr i priorytetów w działaniach na rzecz bezpieczeństwa (K_K02). K3: krytycznego przyjmowania informacji medialnych dotyczących spraw międzynarodowych i militarnych, z zachowaniem neutralności analitycznej wobec sporów politycznych (K_K02, K_K03).

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025/26Z:

Paweł Hanczewski

W cyklu 2024/25Z:

Paweł Hanczewski

W cyklu 2026/27Z:

Robert Reczkowski

Metody dydaktyczne

Metody dydaktyczne podające: - wykład informacyjny (konwencjonalny) - wykład problemowy - pokaz (prezentacja multimedialna z mapami, schematami struktur dowodzenia i danymi o potencjałach militarnych) Metody dydaktyczne poszukujące: - studium przypadku - analiza porównawcza - praca z mapą polityczną - praca z tekstem traktatowym - analiza danych ilościowych o potencjałach militarnych

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- klasyczna metoda problemowa
- studium przypadku

Wymagania wstępne

Student powinien wykazać się: 1. Znajomością podstawowych pojęć teorii stosunków międzynarodowych i teorii bezpieczeństwa międzynarodowego (anarchia systemu międzynarodowego, potęga i mocarstwowość, równowaga sił, dylemat bezpieczeństwa). 2. Rozumieniem i umiejętnością rozróżnienia pojęć: sojusz wojskowy, koalicja, system bezpieczeństwa zbiorowego, odstraszanie, gwarancje bezpieczeństwa, obrona zbiorowa. 3. Znajomością struktury, kompetencji i głównych organów ONZ, NATO oraz Unii Europejskiej. 4. Umiejętnością czytania mapy politycznej i orientacją w geografii politycznej regionów: Europa, Azja Wschodnia i Pacyfik (Indo-Pacyfik), obie Ameryki, Afryka. 5. Umiejętnością analizy tekstu traktatowego, tj. odczytania artykułów umowy międzynarodowej i ich skutków prawnych. 6. Znajomością języka angielskiego na poziomie umożliwiającym lekturę literatury przedmiotu i dokumentów źródłowych (poziom zbliżony do B2).

Kryteria oceniania

Na ocenę końcową z zajęć składa się egzamin pisemny, którego przedmiotem będzie wiedza uzyskana na wykładach. Egzamin będzie oceniany w skali 0-40 punktów. Do pozytywnego zaliczenia egzaminu wymagane jest uzyskanie minimum 24 punktów. Punktom odpowiadają oceny:
0-23 pkt – ocena niedostateczna
24-29 pkt – ocena dostateczna
30-33 pkt – ocena dostateczna plus
34-35 pkt – ocena dobra
36-38 pkt – ocena dobra plus
39-40 pkt – ocena bardzo dobra

Literatura

Literatura podstawowa (obowiązkowa):

1. Rocznik Strategiczny 2024/25, t. 30, red. nauk. R. Kuźniar, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2025, ISBN 978-83-68091-36-6 (zwłaszcza rozdziały o NATO, WPBiO i polityce Chin).
2. „Sprawy Międzynarodowe" 2024, t. 77, nr 1: Rola i kondycja NATO we współczesnym świecie, Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa 2024, DOI 10.35757/sm.2024.77.1.
3. Jureńczyk Ł., Nie tylko Fort Trump. Stosunki polityczno-wojskowe Polski z USA za prezydentury Donalda Trumpa, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz 2021.
4. Lorenz W., Odstraszanie. Strategia i polityka, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, Warszawa 2021, ISBN 978-83-66091-72-6.
5. Sadłowski M., Organizacja Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym. Prawno-instytucjonalne aspekty funkcjonowania, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2017.
6. „Bezpieczeństwo Narodowe" 2024, nr 44, Biuro Bezpieczeństwa Narodowego, Warszawa 2024 (zwłaszcza K. Motacki, Znaczenie wzmocnionej Wysuniętej Obecności NATO dla bezpieczeństwa Polski, DOI 10.59800/bn/186621).
7. Polska w międzynarodowej współpracy wojskowej. Wybrane państwa europejskie, red. nauk. P. Krzykowski, M. Żyła, S. Piotrowski, Wydawnictwo ASzWoj, Warszawa 2020.
8. Sławiński A., Polsko-ukraińska współpraca wojskowa po 1991 roku, Poznań 2023.
9. Lanoszka A., Military Alliances in the Twenty-First Century, Polity Press, Cambridge 2022, ISBN 978-1-5095-3454-6.

Literatura uzupełniająca:

1. „Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego" 2024, vol. 18, nr 2 (artykuły o modernizacji sił zbrojnych ChRL, rywalizacji USA-Chiny oraz ewolucji stanowiska NATO wobec wschodniej flanki w latach 2014–2024).
2. Ciupiński A., Szlachta M., Europejska autonomia strategiczna w percepcji państw Europy Środkowej, „Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej" 2022, t. 20, z. 4, s. 23–39, DOI 10.36874/RIESW.2022.4.2.
3. Ciupiński A., Soja M., Europejska unia bezpieczeństwa i obrony. Struktury. Wizje. Perspektywy, Difin, Warszawa 2020.
4. „Bezpieczeństwo Narodowe" 2023, nr 43 (art. Wojsko Polskie jako instrument polityki zagranicznej 1992–2023), BBN, Warszawa 2023.
5. Olędzki J.A., Mocarstwo z panazjatyckiej mozaiki: geneza i ewolucja Szanghajskiej Organizacji Współpracy, Warszawa 2019.
6. Mróz-Jagiełło A., NATO w kształtowaniu i kreowaniu środowiska bezpieczeństwa międzynarodowego, Warszawa 2016.
7. Rozważania o kierunkach współczesnej polityki Chin, red. nauk. J. Marszałek-Kawa, T. Dmochowski, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2018.
8. Białoruś w polityce bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej, red. nauk. J. Grabowski, P.H. Krzykowski, M. Żyła, Wydawnictwo ASzWoj, Warszawa 2023.
9. Haliżak E., Polityka i strategia Chin w kształtowaniu międzynarodowego bezpieczeństwa, Żurawia Papers, z. 10, Scholar, Warszawa 2008.
10. International Military Alliances, 1648–2008, ed. by D.M. Gibler, CQ Press, Washington 2008.
11. „Przegląd Strategiczny" (Wydawnictwo Naukowe UAM) oraz „Rocznik Strategiczny" (Scholar) — wybrane najnowsze numery i tomy jako źródło bieżącej analizy.

Dokumenty i źródła cykliczne:

1. The Hague Summit Declaration, NATO, 25 czerwca 2025 r.
2. Strategic Concept, NATO, Madryt 2022.
3. A Strategic Compass for Security and Defence, Rada UE, marzec 2022.
4. White Paper for European Defence - Readiness 2030, Komisja Europejska i Wysoki Przedstawiciel, 19 marca 2025 r.
5. The Military Balance (IISS), SIPRI Yearbook, Munich Security Report oraz Secretary General’s Annual Report (NATO) — najnowsze edycje.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2751-BN-S1-3-MWW w USOSweb