Ustalanie daty śmierci metodą entomologiczną 2600-UDSSA-3-S1

Treści merytoryczne (wykład):
1. Historia i teraźniejszość entomologii sądowej. Śmierć i zmiany pośmiertne. Metodyka pracy entomologa na miejscu ujawnienia zwłok i w laboratorium: zbieranie, zabezpieczanie i hodowla materiału entomologicznego dla celów medyczno-sądowych. Dokumentacja przyrodnicza miejsca ujawnienia zwłok.
2. Systematyka, filogeneza i różnorodność owadów w aspekcie gatunków nekrofagicznych. Biologia i ekologia owadów istotnych dla celów medyczno-sądowych.
3. Metody identyfikacji owadów nekrofagicznych oparte na cechach morfologicznych.
4. Zwłoki kręgowców jako ekosystem podlegający zmianom sukcesyjnym: tempo i fazy rozkładu zwłok, entomocenoza zwłok.
5. Szacowanie daty zgony metodą rozwojową: reguła sumy ciepła, wykresy izomorfeniczne i izomegaliczne.
6. Szacowanie daty zgony metodą sukcesyjną. Modele sukcesji owadów towarzyszących rozkładowi zwłok.
7. Czynniki ograniczające zastosowanie metod entomologicznych w szacowaniu daty zgonu.
8. Entomotoksykologia.
9. Omówienie praktycznych przypadków zastosowania metod szacowania daty zgonu w oparciu o materiał entomologiczny.
10. Omówienie praktycznych przypadków zastosowania metod szacowania daty zgonu w oparciu o materiał entomologiczny, kontynuacja.

Zadania praktyczne (zajęcia laboratoryjne):

1.Metody poboru, preparacji i przechowywania materiału entomologicznego dla celów medyczno-sądowych. Rozpoznawanie rzędów owadów związanych z entomologią sądową.
2.Identyfikacja i znaczenie dla celów medyczno-sądowych poszczególnych rodzin muchówek (Diptera) i chrząszczy (Coleoptera) związanych z rozkładem zwłok.
3. Identyfikacja gatunkowa postaci dorosłych i larw owadów nekrofagicznych. Muchówki (rodziny Calliphoridae, Sarcophagidae, Muscidae, Fanniidae, Piophilidae, Dryomyzidae).
4. Identyfikacja gatunkowa postaci dorosłych i larw owadów nekrofagicznych. Chrząszcza (rodziny Silphidae, Staphylinidae, Histeridae, Geotrupidae).
5. Szacowanie daty śmierci metodą rozwojową.
6. Szacowanie daty śmierci metodą sukcesyjną.
7. Realizacja zadań grupowych i indywidualnych dotyczących szacowania daty śmierci metodą entomologiczną.

Całkowity nakład pracy studenta

udział w wykładach - 30 godz. udział w laboratorium - 25 godz. przygotowanie do zajęć laboratoryjnych - 5 godz. praca nad opracowaniem sprawozdań - 5 godz. przygotowanie do zaliczenia - 10 godz. 3 ECTS=75h

Efekty uczenia się - wiedza

(K_W04) - opisuje praktyczne zastosowania w postępowaniu dowodowym najważniejszych osiągnięć w dziedzinie entomologii; (K_W06) - charakteryzuje metody analizy materiału dowodowego z zakresu entomologii; (K_W11) - zna zasady przygotowywania raportów, opracowań i opinii sądowych;

Efekty uczenia się - umiejętności

(K_U01) – potrafi stosować podstawowe techniki pomiarowe i analityczne wykorzystywane w postępowaniu dowodowym; (K_U02) – potrafi pobierać i zabezpieczać materiał biologiczny w miejscu zdarzenia oraz dobierać optymalne metody analizy pozyskanego materiału, w tym również analizy statystyczne; (K_U06) - stosuje metody analizy materiału dowodowego z zakresu entomologii; (K_U10) - interpretuje obserwacje i pomiary i na ich podstawie wyciąga poprawne wnioski; (K_U11) – potrafi przygotowywać ekspertyzy sądowe z zakresu entomologii i je prezentować; (K_U12) – umie wykorzystywać wybrane metody dokumentowania badań;

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

(K_K02) - jest ostrożny i krytyczny w przyjmowaniu informacji z literatury naukowej, internetu, a szczególnie dostępnej w masowych mediach, mających odniesienie do biologii sądowej; (K_K03) - ma świadomość ryzyka wykonywanej działalności oraz ponoszenia pełnej odpowiedzialności w zakresie działań związanych z przygotowywaniem ekspertyz sądowych; (K_K04) - ma świadomość konieczności postępowania zgodnie z etyką naukową.

Metody dydaktyczne

wykład informacyjny, ćwiczenia laboratoryjne

Metody dydaktyczne podające

- wykład informacyjny (konwencjonalny)

Metody dydaktyczne poszukujące

- laboratoryjna
- ćwiczeniowa

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

brak wstępnych wymagań

Koordynatorzy przedmiotu

Krzysztof Szpila

Kryteria oceniania

zaliczenie ćwiczeń laboratoryjnych: ocena opracowań przygotowanych przez studentów na podstawie przeprowadzonych zadań
wykłady: kolokwium końcowe

Literatura

Benbow M.E., Tomberlin J.K., Tarone A.M. Carrion ecology, evolution, and their application. CRC Press, Taylor & Francis Group, Boca Raton-London-New York, 577 ss.
Byrd J.H., Castner J.L. 2010. Forensic entomology. The utility of Arthropods in legal investigation. CRC Press, Boca Raton-London-New York-Washington D.C., II ed., 418 ss.
Kaczorowska E, Draber-Mońko A. 2009. Wprowadzenie do entomologii sądowej. Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 230 ss.
Matuszewski S 2010. Katalog owadów przydatnych do ustalania czasu śmierci w lasach Polski. Część 1: Wprowadzenie. Problemy Kryminalistyki, 267:5-17.
Matuszewski S 2017. Ekspertyza entomologiczna. [w:] Kała M, Wilk D, Wójcikiewicz J, Ekspertyza sądowa. Zagadnienia wybrane. Wolters Kluwer, Warszawa, 260-275 ss.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2600-UDSSA-3-S1 w USOSweb