Zabawy i gry ruchowe 2600-SIW-ZGR-1-S1
Zabawy i gry ruchowe stanowią formę zajęć dydaktycznych ukierunkowaną na systematyczne przygotowanie studenta do świadomego, celowego i metodycznie uzasadnionego organizowania aktywności ruchowej osób w zróżnicowanych fazach ontogenezy, o odmiennym poziomie sprawności fizycznej, wydolności oraz stanie zdrowia. Ich istotą jest nie tylko praktyczne poznanie repertuaru zabaw i gier, lecz przede wszystkim zrozumienie ich funkcji rozwojowej, wychowawczej, integracyjnej i prozdrowotnej w strukturze procesu kształcenia fizycznego.
W toku zajęć student zapoznaje się z zasadami doboru, modyfikowania i adaptowania zabaw oraz gier ruchowych w zależności od wieku uczestników, ich możliwości psychofizycznych, potrzeb edukacyjnych oraz uwarunkowań środowiskowych. Szczególny nacisk kładzie się na analizę struktury zabawy (cel, treść ruchowa, reguły, organizacja przestrzeni, czas trwania, intensywność wysiłku), a także na jej walory motoryczne, poznawcze i społeczne. W tym ujęciu zabawa i gra ruchowa traktowane są jako narzędzie stymulowania wszechstronnego rozwoju – od kształtowania zdolności motorycznych, przez rozwój koordynacji i orientacji przestrzennej, po kształtowanie kompetencji społecznych, takich jak współdziałanie, odpowiedzialność czy respektowanie norm.
Zajęcia mają również na celu rozwijanie u studentów umiejętności diagnozowania potrzeb i możliwości uczestników oraz projektowania aktywności w sposób bezpieczny, atrakcyjny i inkluzyjny, z uwzględnieniem zasad stopniowania trudności i indywidualizacji oddziaływań dydaktycznych. W perspektywie pedagogicznej zabawy i gry ruchowe stanowią bowiem szczególną przestrzeń realizacji celów wychowania fizycznego, w której aktywność ruchowa staje się medium integrującym aspekty somatyczne, psychiczne i społeczne funkcjonowania jednostki.
Zabawy i gry ruchowe odgrywają ważną rolę w procesie wychowawczym i kształcenia. Do podstawowych wartości takich zajęć zalicza się stwarzanie jak najlepszych warunków do czynnego odpoczynku, niwelowanie i kompensowanie zaburzeń, zdobywanie wiadomości, umiejętności i nawyków oraz kształtowanie postaw prozdrowotnych, prospołecznych i etycznych.
Student zdobywa podstawową wiedzę na temat organizacji zajęć, poznaje różne rodzaje zabaw i gier ruchowych oraz wie jak je wykorzystywać i modyfikować.
Tematyka zajęć:
• Podział zabaw, rodzaje zabaw i gier ruchowych.
• Podstawowe pojęcia i klasyfikacje zabaw i gier ruchowych. Poznanie zabaw różnego typu.
• Metodyka nauczania gier i zabaw ruchowych.
• Zabawy i gry ruchowe jako środek w procesie społecznego, psychicznego i fizycznego rozwoju człowieka.
• Bezpieczeństwo podczas zajęć zabaw i gier ruchowych.
• Tworzenie i modyfikowanie zabaw i gier ruchowych.
• Miejsce i rola zabaw w nauczaniu różnorodnych form aktywności ruchowych (sportowych i rekreacyjnych).
• Poznanie pomocy i sprzętu do prowadzenia zabaw i gier ruchowych.
• Poznanie zabaw różnego typu.
• Przygotowanie i prowadzenie zajęć w oparciu o zabawy i gry ruchowe.
• Samodzielne prowadzenie zabaw i gier przez studentów
• Gry plenerowe i drużynowe.
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026/27L: | W cyklu 2025/26L: | W cyklu 2024/25L: |
Metody dydaktyczne
Metody dydaktyczne eksponujące
- symulacyjna (gier symulacyjnych)
Metody dydaktyczne podające
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
Metody dydaktyczne poszukujące
- ćwiczeniowa
Metody dydaktyczne w kształceniu online
- gry i symulacje
- metody oparte na współpracy
Rodzaj przedmiotu
Wymagania wstępne
Kryteria oceniania
Podstawą zaliczenia przedmiotu jest spełnienie wszystkich określonych wymagań dydaktycznych, obejmujących zarówno komponent teoretyczny, jak i praktyczny. Warunkiem uzyskania zaliczenia jest: przygotowanie i przeprowadzenie fragmentu zajęć o charakterze teoretycznym w formie prezentacji akademickiej, opracowanej w oparciu o wybrany temat dotyczący specyfikacji oraz podziału zabaw i gier ruchowych; przygotowanie autorskiego scenariusza zajęć obejmującego zestaw gier i zabaw ruchowych wraz z realizacją części praktycznej; a także aktywne i systematyczne uczestnictwo w zajęciach.
Weryfikacja efektów uczenia się odbywa się wieloaspektowo. Wiedza (W1, W2, W3) oraz umiejętności (U1, U2) oceniane są na podstawie poziomu merytorycznego przygotowanej prezentacji, poprawności metodologicznej opracowanego scenariusza oraz adekwatności doboru treści, metod i form organizacyjnych w części praktycznej. Umiejętności dydaktyczne i kompetencje społeczne (U1, U2, K1, K2) podlegają ocenie poprzez obserwację aktywności studenta podczas zajęć, jego zaangażowania w dyskusje oraz sposobu prowadzenia fragmentu zajęć praktycznych.
Ocena końcowa uwzględnia stopień osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się, poziom przygotowania merytorycznego i metodycznego oraz jakość realizacji powierzonych zadań dydaktycznych.
Praktyki zawodowe
Nie dotyczy
Literatura
1. Trześniowski R. Zabawy i gry ruchowe. Warszawa, WSiP, 1995.
2. Bondarowicz M., Staniszewski T. Podstawy teorii i metodyki zabaw i gier ruchowych. Warszawa, AWF, 2000.
3. Gawlik K. Walaszczyk A. Gry i zabawy ruchowe
w szkołach specjalnych. Katowice, AWF, 2002.
4. Muszkieta R., Bronikowski M. Zabawy i gry ruchowe w szkolnym wychowaniu fizycznym. Poznań, AWF, 2000.
5. Cieślicka M., Stankiewicz B., Muszkieta R. Wybrane zabawy i gry ruchowe. Poznań, WS Uni-Terra, ASiN, ORSiE, 2017.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: