Rozwój fizyczny i motoryczny człowieka 2600-SIW-RFM-1-S1

Zajęcia mają na celu ukazanie człowieka, jako jednostki biologicznej. Zakłada się, że uczestniczący w zajęciach przyswoją sobie wiadomości z zakresu teorii rozwoju ontogenetycznego. Przedstawione zostaną prawidłowości i uwarunkowania rozwoju ontogenetycznego, w tym wpływ czynników endogennych i egzogennych na jego przebieg. Omówiona zostanie periodyzacja życia człowieka w kontekście zmian cech fenotypowych z wiekiem ze szczególnym uwzględnieniem przejawów osiągania dojrzałości biologicznej oraz inwolucji ludzkiego organizmu. Realizowane będą tematy związane z szeroko pojętą ekologią człowieka. Całość zostanie zaprezentowana na tle zróżnicowanego środowiska przyrodniczego i kulturowego. Pozyskane wiadomości pozwolą na holistyczne postrzeganie człowieka jako jednostki biologicznej ze wszystkimi tego konsekwencjami oraz implikacjami w zakresie wykorzystania tej wiedzy w praktyce zawodowej.

1. Rozwój i jego składowe. Etap i poziom rozwoju.
2. Czynniki rozwoju osobniczego (auksologia): czynniki endogenne genetyczne (determinanty rozwoju), czynniki endogenne paragenetyczne (stymulatory rozwoju), czynniki egzogenne (modyfikatory biogeograficzne i społeczno-kulturowe).
3. Periodyzacja życia człowieka - od poczęcia do śmierci - rozwój osobniczy człowieka. Podział ontogenezy na okresy. Wiek kalendarzowy, a wiek biologiczny. Dojrzałość biologiczna, psychiczna i społeczna. Progresja, stabilność i regresja rozwoju. Zmienność cech wraz z wiekiem.
4. Inwolucja organizmu i jej przejawy.
5. Genetyka człowieka. Dziedziczenie cech fenotypowych.
6. Najczęściej spotykane zaburzenia genetyczne u człowieka i ich przejawy morfologiczne.
7. Biologia płci. Pojęcie płci u człowieka. Determinacja płci u człowieka. Społeczna rola płci. Zaburzenia w zakresie kształtowania się płci biologicznej.
8. Zagadnienia dymorfizmu płciowego i jego przejawy.
9. Trendy sekularne.
10. Człowiek i środowisko. Procesy o charakterze adjustacyjnym, adaptabilnym i adaptacyjnym w populacjach ludzkich. Wybrane przykłady.
11. Wstęp do ekologii człowieka - zarys problematyki, podstawowe pojęcia.
12. Ocena rozwoju dziecka. Metody opisowe (bilanse zdrowia).
13. Norma i normalność rozwoju. Stany patologiczne.
14. Wiek rozwojowy i wiek kalendarzowy.
15. Kryteria oceny wieku rozwojowego.
16. Graficzne metody oceny stanu i przebiegu rozwoju dziecka.
17. Ocena rozbieżności między wiekiem rozwojowym i kalendarzowym dziecka (WSDB).

W cyklu 2024/25L:

W cyklu 2025/26L:

Całkowity nakład pracy studenta

Wykłady: 15 godz. Ćwiczenia: 30 godz. Konsultacje: 10 godz. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta: - przygotowanie do ćwiczeń: 15 godz. - przygotowanie do kolokwium: 15 godz. - przygotowanie do egzaminu: 15 godz. 4ECTS - 100godz.

Efekty uczenia się - wiedza

K_W01 W zaawansowanym stopniu zna i rozumie podstawowe pojęcia dotyczące anatomii i fizjologii człowieka oraz zasady skutecznego i efektywnego stymulowania rozwoju fizycznego i psychospołecznego człowieka, a także związek pomiędzy sportem i jakością życia ludzkiego, z uwzględnieniem potrzeb edukacji i sportu. K_W02 W zaawansowanym stopniu zna i rozumie związki pomiędzy naukami biologicznymi, pedagogicznymi i społecznymi i naukami o kulturze fizycznej i potrafi to wykorzystać w różnych dziedzinach życia, począwszy od poprawy komfortu osobistego, poprzez właściwości lecznicze sportu i rekreacji, popularyzację sportu, a także jego komercyjne wykorzystanie. K_W03 W zaawansowanym stopniu zna i rozumie możliwości wykorzystania osiągnięć nauk przyrodniczych do rozwijania umiejętności sportowych oraz prowadzenia treningu sportowego stosownie do rozwoju psychofizycznego człowieka, jego aktywności ruchowej oraz warunków pracy. K_W06 W zaawansowanym stopniu zna i rozumie teorie naukowe dotyczące sportu, rozwoju jednostek i grup społecznych oraz kierunki ich rozwoju oraz metodologię badań społecznych i biologicznych.

Efekty uczenia się - umiejętności

K_U01 Potrafi stosować podstawowe techniki i metody oceny parametrów funkcjonowania organizmu oraz potrafi wykorzystać podstawowe umiejętności techniczne w zakresie sportów indywidualnych i form muzyczno-ruchowych. K_U02 Potrafi przeprowadzać doświadczenia, interpretować ich wyniki i wyciągać wnioski na podstawie testów wysiłkowych i innych eksperymentów opartych na wiedzy biologicznej. K_U03 Analizuje osiągnięcia wykorzystując zdobytą wiedzę z zakresu działalności społeczno-gospodarczej opartej na naukach przyrodniczych. K_U05 Potrafi wykorzystać specjalistyczną terminologię z zakresu nauk przyrodniczych w celu propagowania wiedzy na temat sportu, wellness, zdrowego stylu życia oraz potrafi dostosować sposób komunikowania się do poziomu rozwoju psychicznego i społecznego osób, z którymi pracuje.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K_K01 Jest gotów do krytycznego odnoszenia się do obiegowych opinii i analizowania ich w oparciu o zdobytą wiedzę a także dokonywania samooceny własnych kompetencji. K_K02 Zna wartość zdobytej wiedzy i umiejętności i na ich podstawie rozwiązuje problemy poznawcze i praktyczne, a także docenia znaczenie zdobytej wiedzy dla skuteczności i efektywności działania oraz wykorzystuje zdobytą wiedzę do projektowania działań zawodowych. K_K03 Rozumie potrzebę ustawicznego pogłębiania wiedzy i kompetencji zawodowych z zakresu nauk przyrodniczych, społecznych, medycznych, nauk o zdrowiu i kultury fizycznej.

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- opis
- opowiadanie
- wykład konwersatoryjny
- wykład informacyjny (konwencjonalny)

Metody dydaktyczne poszukujące

- obserwacji
- ćwiczeniowa

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Znajomość anatomii człowieka.

Koordynatorzy przedmiotu

Ewa Rogowska

Kryteria oceniania

Wykład: Egzamin – test wyboru.
Na ocenę dostateczną student musi poprawnie zrealizować 60-69% zadań, na ocenę dostateczny plus - 70-79%, na ocenę dobry - 80-89%, na ocenę dobry plus – 90-95%, na ocenę bardzo dobry - powyżej 95%.

Laboratorium: zaliczenie na ocenę
Oceniana będzie znajomość punktów antropometrycznych (kolokwium), samodzielność i sprawność wykonywania badań pomiarowych oraz znajomość metod poznanych na zajęciach i umiejętność interpretowania uzyskanych w tych metodach wyników (kolokwium).
Na ocenę dostateczną student musi poprawnie zrealizować 60-69% zadań, na ocenę dostateczny plus - 70-79%, na ocenę dobry - 80-89%, na ocenę dobry plus – 90-95%, na ocenę bardzo dobry - powyżej 95%.

Praktyki zawodowe

Brak

Literatura

Jaczewski A., 2001, Biologiczne i medyczne podstawy rozwoju i wychowania, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa
Malinowski A., Strzałko J., 1989, Antropologia, PWN, Poznań - Warszawa.
Malinowski A., Bożiłow W., 1997, Podstawy antropometrii. Metody, techniki, normy. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa.
Malinowski A., 1999, Wstęp do antropologii i ekologii człowieka, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. Łódź.
Malinowski A., 2009, Auksologia. Rozwój osobniczy człowieka w ujęciu biomedycznym, Uniwersytet Zielonogórski, Zielona Góra.
Papierkowski A., 1994, Choroby wieku rozwojowego, PZWL, Warszawa.
Wolański N., 1987, Czynniki rozwoju człowieka, PWN, Warszawa.
Wolański N., 2006, Ekologia człowieka, t. 1 i 2, PWN, Warszawa.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2600-SIW-RFM-1-S1 w USOSweb