Prowadzony w cyklach: 2023/24Z, 2024/25Z, 2025/26Z

Kod ISCED: 0111

Punkty ECTS: 2

Język: polski

Organizowany przez: Wydział Nauk Biologicznych i Weterynaryjnych

Podstawy pedagogiki 2600-SIW-PPD-1-S1

Pełny opis z podziałem na tematykę poszczególnych wykładów:
1. Pedagogika jako nauka i jej dyscypliny szczegółowe
2. Podstawowe pojęcia i kategorie pedagogiczne.
3. Proces wychowania – dziedziny, cele, treści i uwarunkowania
4. Rodzina jako naturalne środowisko wychowawcze
5. Hominizacja osobnicza. Dekader wg. Zbigniewa Kwiecińskiego.
6. Kompetencje współczesnego nauczyciela, pedagoga, trenera, instruktora
7. Teorie zdolności
Tematy ćwiczeń:
1. Proces wychowania
Funkcje wychowania. Proces wychowania, jego struktura, właściwości, dynamika. Przymus i swoboda w wychowaniu. Podmiotowość w wychowaniu. Źródła i przejawy kryzysu współczesnego wychowania. Granice i mierniki oddziaływań wychowawczych.
2.Podstawowe środowiska wychowawcze: rodzina, grupa rówieśnicza, szkoła. Style i postawy wychowawcze. Konteksty wychowania. Praca z grupą rówieśniczą.
3.Szkoła jako instytucja wychowawcza.
Środowisko społeczne klasy i szkoły. Postawy nauczycieli i uczniów. Kształtowanie i zmiana postaw. Tworzenie klimatu wychowawczego w klasie i w szkole. Dynamika grupy uczniowskiej. Współpraca i współdziałanie uczniów. Metody wychowawcze i ich skuteczność. Współpraca rodziny i szkoły. Współpraca szkoły ze środowiskiem.
4.Społeczność szkolna
5.Działalność opiekuńczo-wychowawcza
Adaptacja w zmieniającej się rzeczywistości szkolnej, pierwsze wybory edukacyjne. Wstępna orientacja zawodowa. Współpraca z rodzicami.
6. Profilaktyczna rola szkoły. Promocja i ochrona zdrowia uczniów. Postępowanie pedagogiczne z uczniem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Edukacja zdrowotna, programy profilaktyczne.

W cyklu 2023/24Z:

Pełny opis z podziałem na tematykę poszczególnych wykładów:
1. Wprowadzenie do pedagogiki - podstawowe pojęcia
2. Przegląd głównych kierunków i prądów pedagogicznych
3. Wiedza o wychowaniu - pojęcie, cele, cechy, ideał wychowania, wartości, zasady, metody, formy, trudności
4.Wychowanie przez sport
5. Ciało - kategorią pedagogiczną?
6. Sport w kontekście procesu wychowawczego
7. Olimpizm - idea i rzeczywistość (wychowawcza)
8. Pedagogiczne ujęcie kultury zdrowotnej
9. Pedagogika zdrowia - koncepcja i obszary badań

W cyklu 2024/25Z:

W cyklu 2025/26Z:

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli: udział w wykładach - 15 godz. udział w ćwiczeniach - 15 godz. konsultacje 5 godz. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta: praca własna 10 h przeprowadzenie 5 h Przygotowanie do zaliczenia końcowego: 10 h

Efekty uczenia się - wiedza

Student: Ma wiedzę na temat podstawowych koncepcji rozwoju, socjalizacji, wychowania, kształcenia i autoedukacji człowieka, B2W1 Ma wiedzę na temat procesów komunikowania interpersonalnego i społecznego, w tym w działalności pedagogicznej oraz ich prawidłowości i zakłóceń, B2W1 Ma wiedzę na temat zinstytucjonalizowanej edukacji i praktyki edukacyjnej, B2W7 Student zna podstawowe zagadnienia i rozumie problematykę związaną edukacją zdrowotną i pedagogiką zdrowia, B2W3

Efekty uczenia się - umiejętności

Student: Potrafi dokonać krytycznego oglądu w zakresie funkcjonowania edukacji w placówkach edukacyjnych, B2U4 Potrafi pozyskiwać dane oraz zastosować podstawową wiedzę teoretyczną do analizowania procesów i zjawisk społecznych/ edukacyjnych K_U02, U04

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie oraz potrzebę ustawicznego uzupełniania wiedzy o środowisku - K_K05 Jest gotów do samodzielnego pogłębiania wiedzy pedagogicznej, B2K3 Jest gotów do podejmowania i realizowania projektów wymagających pracy zespołowej, B2K2

Metody dydaktyczne eksponujące

- symulacyjna (gier symulacyjnych)
- drama
- inscenizacja

Metody dydaktyczne podające

- wykład konwersatoryjny
- pogadanka
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące

- referatu
- SWOT
- ćwiczeniowa
- giełda pomysłów

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025/26Z:

Izabela Symonowicz-Jabłońska

W cyklu 2023/24Z:

Dagna Dejna

W cyklu 2024/25Z:

Izabela Symonowicz-Jabłońska

Kryteria oceniania

Wykłady kończą się egzaminem pisemnym.
Termin egzaminu: 4.02.2026 r. godz. do ustalenia
Na egzaminie obowiązuje znajomość treści wykładów oraz treści literatury. Pytania zamknięte i otwarte.
Wymagany próg: na ocenę dostateczną - powyżej 60%, 61-70% - dostateczny plus, 71-80% - dobry, 81-90% - dobry plus, 91-100% - bardzo dobry
Zaliczenie ćwiczeń: obecność, aktywność na zajęciach (oceny bieżące), .
prezentacja grupowa na podstawie przeczytanych tekstów pedagogicznych, kolokwium.

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

Literatura zalecana:
1. Wybór pozycji: Bogusław Śliwerski. "Pedagogika ogólna". Studia z Teorii Wychowania 1 (34):205-211.
2. Dudel. B., Kowalczuk-Walędziak B., Szorc K., Wróblewska U. (red.), Innowacje w teorii i praktyce edukacyjnej. Przykład województwa podlaskiego, Białystok 2014.  http://pedagogika.uwb.edu.pl/files/file/PDF/PUBLIKACJE/Innowacje.pdf
3. Piątkowska B., Pedagogika : wybrane zagadnienia : skrypt dla studentów, Wałbrzych 2004, s. 5-39.
4. Kwieciński Z., Dziesięciościan edukacji, [w:] Jaworska T., Leppert R. (red.) Wprowadzenie do pedagogiki. Wybór  tekstów. Kraków, Oficyna Wydawnicza Impuls  2001.
https://www.dbc.wroc.pl/dlibra/doccontent?id=5978
Ćwiczenia
a) Literatura podstawowa:
Kwieciński Z., Śliwerski B. (2019) (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki, Warszawa
b) Literatura uzupełniająca:
Janowski A., (2007), Pedagogika praktyczna, Warszawa .
Chomczyńska-Miliszkiewicz M., Pankowska D. (1998), Polubić szkołę: ćwiczenia grupowe do pracy wychowawczej, Warszawa.
Pietrasiński Z. (2008): Ekspansja pięknych umysłów, Warszawa.
Symonowicz-Jabłońska I., Wieczór E., (2017)Kompetencje społeczne i obywatelskie w podstawach programowych I etapu edukacyjnego, [w:] Kompetencje społeczne i obywatelskie w podstawach programowych kształcenia ogólnego: analiza krytyczna, red. Violetta Kopińska, Hanna Solarczyk-Szwec, Toruń, s. 119-136.
Cuprjak M., Symonowicz-Jabłońska I. (2023) SPOŁECZEŃSTWO NEURORÓŻNORODNE – JAK TWORZYĆ DOBRE I SPRAWIEDLIWE ŚRODOWISKO ŻYCIA W OPINII MŁODZIEŻY, Tom 92, nr 4.
Wychowanie poprzez sport. Wielość spojrzeń i doświadczeń, P. Mazur (red.), Chełm 2014, s. 7-56.
* Sport i wychowanie fizyczne w myśli pedagogicznej
* Psychologiczny wymiar wychowania przez sport
* Pedagogiczny wymiar wychowania przez sport
Rubacha K., Wstęp, Edukacja jako przedmiot pedagogiki i jej subdyscyplin oraz Metody zbierania danych  w badaniach pedagogicznych [w:] Pedagogika, red. Kwieciński Z., Śliwerski B., Warszawa 2003.
Czechowski J., Sport w perspektywie procesu wychowawczego;
https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-97824906-955a-410f-bb1f-173ee0fa6e6d/c/Jan_Czechowski_Sport_w_perspektywie_procesu_wychowawczego.pdf
Nowocień J., Edukacja przez sport i olimpizm w stronę dialogu, który nie dzieli lecz zbliża.
https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/11262/1/J_Nowocien_Edukacja_przez_sport_i_olimpizm.pdf
Sas-Nowosielski K., Wychowanie poprzez sport – między nadzieją a zwątpieniem. Współczesne poglądy na temat związków sportu z wychowaniem
http://www.pps.cos.pl/pps/sw/78_04/64.pdf
Syrek Ewa, Teoretyczne podstawy współczesnej pedagogiki zdrowia jako subdyscypliny pedagogiki. "Pedagogika Społeczna" Nr 2(72) (2019), s. 9-23
https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/11396/1/Syrek_Teoretyczne_podstawy_wspolczesnej_pedagogiki_zdrowia.pdf
Gaweł Anna, Medialne wzory kultury zdrowotnej jako wyzwanie dla edukacji, Chowanna 49 (2):239-253.
https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=693524
Gaweł Anna, Koncepcje i obszary badań pedagogiki zdrowia, Studia z Teorii Wychowania 1 (34):167-182.
Śliwerski B., Podstawowe prawidłowości pedagogiki, rozdz. Etymologia pojęcia „wychowanie”, Zasady  wychowania, Kraków 2011.
Nowak P.F., , Kuśnierz C., , Zdrowie jako cel wychowania fizycznego – między teorią a praktyką szkolną", EDUKACJA 4:71-79/2014 (raport z badań)
https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=471190
Nowak P.F., Edukacja zdrowotna jako wyzwanie dla współczesnej kultury fizycznej, Pedagogika. Studia i Rozprawy 25:173-183, 25/2016
Kwieciński Z., Pedagogie postu. Preteksty, konteksty, podteksty, Kraków 2012.
a) 30 grzechów głównych w kształceniu nauczycieli, s. 145.
b) Zmienić kształcenie nauczycieli, s. 155.
c) I cóż po pedagogu w zbójeckich czasach, s. 99.
d) Praca w szkole jako złudzenie, s. 229.

W cyklu 2023/24Z:

Literatura obowiązkowa

1. Piątkowska B., Pedagogika : wybrane zagadnienia : skrypt dla studentów, Wałbrzych 2004, s. 5-39.
https://www.dbc.wroc.pl/dlibra/doccontent?id=5978

2. Rubacha K., Wstęp, Edukacja jako przedmiot pedagogiki i jej subdyscyplin oraz Metody zbierania danych  w badaniach pedagogicznych [w:] Pedagogika, red. Kwieciński Z., Śliwerski B., Warszawa 2003.

3. Nowocień J., Edukacja przez sport i olimpizm w stronę dialogu, który nie dzieli lecz zbliża.
https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/11262/1/J_Nowocien_Edukacja_przez_sport_i_olimpizm.pdf

4. Nalaskowski A., Przestrzenie i miejsca szkoły.

5. Pańtak A., Uwarunkowania ukrytego programu szkoły, [w:] Studia Pedagogiczne. Problemy Społeczne, Edukacyjne i Artystyczne 13, 101-114.

6. Suchocka A., Przemoc symboliczna jako element ukrytego programu kształcenia polskiej szkoły, [w] Zeszyty Naukowe Akademii Marynarki Wojennej, 4(178)2011.

7.EDUKACYJNE ALTERNATYWY I INNOWACJE:
- Wykład Profesora Bogusława Śliwerskiego YT - „Edukacja alternatywna. Próba syntezy i określenie współczesnej roli: https://www.youtube.com/watch?v=JOprEEev_xQ
- Dudel. B., Kowalczuk-Walędziak B., Szorc K., Wróblewska U. (red.), Innowacje w teorii i praktyce edukacyjnej. Przykład województwa podlaskiego, Białystok 2014.  http://pedagogika.uwb.edu.pl/files/file/PDF/PUBLIKACJE/Innowacje.pdf
(Innowacje edukacyjne; definicja, przykłady, charakter innowacji)
- https://dziecisawazne.pl/jesli-szkola-publiczna-wybor-szkol-alternatywnych-polsce/
(przykłady najpopularniejszych w Polsce szkół alternatywnych)

8. Tomaszewska Alina, Diagnoza pedagogiczna z elementami terapii, Szczecin 2011.

9. Szczurek Boruta Alina, Zadania rozwojowe młodzieży i edukacyjne warunki ich wypełniania w środowiskach zróżnicowanych kulturowo i gospodarczo, Katowice 2007 - rozdział 5
https://core.ac.uk/download/pdf/270093752.pdf

10. Gaweł Anna, Medialne wzory kultury zdrowotnej jako wyzwanie dla edukacji, Chowanna 49 (2):239-253.
https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=693524

13. Nowak P.F., Edukacja zdrowotna jako wyzwanie dla współczesnej kultury fizycznej, Pedagogika. Studia i Rozprawy 25:173-183, 25/2016

Literatura zalecana:
1. Wybór pozycji: Bogusław Śliwerski. "Pedagogika ogólna". Studia z Teorii Wychowania 1 (34):205-211.

W cyklu 2024/25Z:

Literatura obowiązkowa

1. Piątkowska B., Pedagogika : wybrane zagadnienia : skrypt dla studentów, Wałbrzych 2004, s. 5-39.
https://www.dbc.wroc.pl/dlibra/doccontent?id=5978

4. Nalaskowski A., Przestrzenie i miejsca szkoły.

5. Pańtak A., Uwarunkowania ukrytego programu szkoły, [w:] Studia Pedagogiczne. Problemy Społeczne, Edukacyjne i Artystyczne 13, 101-114.

6. Suchocka A., Przemoc symboliczna jako element ukrytego programu kształcenia polskiej szkoły, [w] Zeszyty Naukowe Akademii Marynarki Wojennej, 4(178)2011.

8. Tomaszewska Alina, Diagnoza pedagogiczna z elementami terapii, Szczecin 2011.

10. Gaweł Anna, Medialne wzory kultury zdrowotnej jako wyzwanie dla edukacji, Chowanna 49 (2):239-253.
https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=693524

13. Nowak P.F., Edukacja zdrowotna jako wyzwanie dla współczesnej kultury fizycznej, Pedagogika. Studia i Rozprawy 25:173-183, 25/2016

Literatura zalecana:
1. Wybór pozycji: Bogusław Śliwerski. "Pedagogika ogólna". Studia z Teorii Wychowania 1 (34):205-211.

W cyklu 2025/26Z:

Literatura obowiązkowa

1. Piątkowska B., Pedagogika : wybrane zagadnienia : skrypt dla studentów, Wałbrzych 2004, s. 5-39.
https://www.dbc.wroc.pl/dlibra/doccontent?id=5978

4. Nalaskowski A., Przestrzenie i miejsca szkoły.

5. Pańtak A., Uwarunkowania ukrytego programu szkoły, [w:] Studia Pedagogiczne. Problemy Społeczne, Edukacyjne i Artystyczne 13, 101-114.

6. Suchocka A., Przemoc symboliczna jako element ukrytego programu kształcenia polskiej szkoły, [w] Zeszyty Naukowe Akademii Marynarki Wojennej, 4(178)2011.

8. Tomaszewska Alina, Diagnoza pedagogiczna z elementami terapii, Szczecin 2011.

10. Gaweł Anna, Medialne wzory kultury zdrowotnej jako wyzwanie dla edukacji, Chowanna 49 (2):239-253.
https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=693524

13. Nowak P.F., Edukacja zdrowotna jako wyzwanie dla współczesnej kultury fizycznej, Pedagogika. Studia i Rozprawy 25:173-183, 25/2016

Literatura zalecana:
1. Wybór pozycji: Bogusław Śliwerski. "Pedagogika ogólna". Studia z Teorii Wychowania 1 (34):205-211.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2600-SIW-PPD-1-S1 w USOSweb