Odżywianie w sporcie 2600-SIW-OS-1-S1

W ramach przedmiotu Odżywianie w sporcie realizowane są tematy dotyczące mechanizmu głodu i sytości, genezy zaburzeń funkcji ponderostatu i lipostatu. Student zdobywa wiedzę dotyczącą zdrowej zbilansowanej diety oraz mechanizmów prowadzących do powstawania zaburzeń odżywiania prowadzących do bulimii i anoreksji. Wykłady obejmują również informacje dotyczące stosowanie antyoksydantów i suplementów diety oraz niektórych aspektów żywienia osób w różnym wieku (niemowląt, dzieci w wieku szkolnym, osób w podeszłym wieku).
Wykład obejmuje następujące zagadnienia:
Fizjologiczne mechanizmy regulacji apetytu: mechanizm głodu i sytości. Koncepcja ponderostatu i lipostatu. Jakościowe i ilościowe podłoże zdrowej diety. Bulimia i anoreksja. Antyoksydanty i suplementy diety. Niektóre aspekty żywienia ludzi w okresie niemowlęctwa i w podeszłym wieku. Witamina D3 a nowotwory, grypa i przeziębienie, nadciśnienie i choroby serca. Pokarmowe źródła witaminy D3. Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe - omega 3 i omega 6. Niedobór lub nadmiar żelaza.
Celem zajęć laboratoryjnych jest szczegółowe wprowadzenie w tematykę prawidłowego, zdrowego odżywiania w sporcie. Studenci poznają rolę antyoksydantów w diecie sportowca oraz źródła antyoksydantów w pożywieniu. Zapoznają się z negatywnym działaniem na zdrowie sztucznych substancji dodawanych do żywności oraz wykonają analizy zawartości tych składników w pożywieniu (oznaczanie substancji konserwujących, sztucznych substancji słodzących, syntetycznych przeciwutleniaczy w tłuszczach). Studenci poznają metody wykrywania oraz dokonają analizy obecności substancji antyodżywczych w żywności (szczawiany). Wykonają oznaczenia zawartości kofeiny w wybranych produktach. Poznają mechanizm działania oraz wpływ kofeiny na zdolności wysiłkowe. Poznają również wpływ używek na wydolność fizyczną. W trakcie zajęć omówione są także znaczenie odpowiedniego nawodnienia, rola elektrolitów oraz wpływ napojów izotonicznych i tzw. „energetyków” na gospodarkę węglowodanową sportowca oraz zasady żywienia dostosowanego do specyfiki różnych dyscyplin sportowych, podkreślając indywidualne potrzeby żywieniowe sportowców.

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli (45 godz. – 1,8 ECTS): - udział w zajęciach laboratoryjnych - 30 godz. - udział w wykładach -15 godz. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta (55 godz. – 2,2 ECTS): - przygotowanie do egzaminu - 30 godz. - przygotowanie do kolokwium zaliczeniowego z zajęć laboratoryjnych - 25 godz. Łącznie 100 godz. = 4 p ECTS

Efekty uczenia się - wiedza

W1: definiuje pojęcia: zdrowego odżywiania, zbilansowanej diety, ponderostatu, lipostatu, niedoborów pokarmowych, anoreksji, bulimii, otyłości – K_W05 W2: charakteryzuje podobieństwa i odmienności biologicznych potrzeb człowieka w kontekście zapotrzebowania energetycznego organizmu – K_W01, K_W03 W3: wyjaśnia mechanizmy zaburzeń zdrowotnych wywołanych przez niewłaściwie odżywianie – K_W02 W4: wskazuje właściwe metody profilaktyki zaburzeń zdrowotnych wywołanych przez niewłaściwe odżywianie – K_W07, K_W11 W5: zna sztuczne substancje słodzące, konserwanty - K_W01

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: wykorzystuje wiedzę z zakresu fizjologii człowieka w analizie jego potrzeb biologicznych– K_U01 U2: potrafi wskazać czynnościowe sposoby korygowania otyłości – K_U04 U3: prawidłowo ocenia zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka, wynikające z nieodpowiedniego odżywiania - K_U07 U4: potrafi wybrać produkty nieprzetworzone pozbawione wzmacniaczy smaku i aromatu – K_U05 U5: wykazuje umiejętność oznaczania zawartości różnych substancji antyodżywczych zawartych w żywności. Interpretuje wyniki wykonanych doświadczeń i wyciąga poprawne wnioski – K_U02

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: racjonalnie i krytycznie podchodzi do informacji uzyskanej z literatury naukowej, Internetu i innych źródeł masowego przekazu, a także z tradycji i obiegowych przekonań odnoszących się do zasad odżywiania – K_K01, K_K02 K2: jest chętny do popularyzacji wiedzy z zakresu zasad zdrowego odżywiania – K_K03 K3: jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo własne i innych oraz umie postępować w stanie zagrożenia zdrowia i życia – K_K04

Metody dydaktyczne

Wykład: prezentacja multimedialna Laboratorium: - prezentacja multimedialna; - metoda eksperymentalno- doświadczalna Studenci wykonują doświadczenia i pomiary w grupach 2-3-osobowych. Zajęcia muszą być prowadzone w grupie nie więcej niż 8-12 osób.

Metody dydaktyczne podające

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- laboratoryjna
- doświadczeń
- ćwiczeniowa

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

brak

Koordynatorzy przedmiotu

Justyna Maliszewska
Anna Nowakowska

Kryteria oceniania

Wykład: pozytywna ocena z egzaminu. Egzamin w formie pisemnej.
Egzamin – K_W01,K_W02,K_W03,K_W05,K_W07,K_W11, K_U04, K_U07

Zajęcia laboratoryjne: pozytywna ocena z kolokwium końcowego
Kolokwium końcowe w formie pisemnej, pytania testowe otwarte i zamknięte – K_W01,K_U01,K_U02, K_U05, K_U07
Kompetencje społeczne oceniane na podstawie obserwacji pracy osoby studenckiej podczas zajęć – K_K01, K_K02, K_K03, K_K04
Kryteria oceniania: wymagany próg na ocenę dostateczną - 55-60%, dostateczny plus - 61-70%, dobry - 71-80%, dobry plus 81-90%, bardzo dobry - 91-100%

Zasady zaliczeń poprawkowych identyczne jak powyżej.

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

Literatura podstawowa
1. Podstawy żywienia i dietoterapia. Nancy J. Peckenpaugh, red. wyd. pol. Danuta Gajewska, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2011, wyd.1
2. Dietoterapia. Dariusz Włodarek, Ewa Lange, Lucyna Kozłowska, Dominika Głąbska, PZWL, Warszawa 2014, wyd.1
3. Żywienie. Wpływ na zdrowie człowieka. Simon Langley-Evans, Marian Grzymisławski, red. wyd. pol. Mirosław Jarosz, PZWL, Warszawa 2013, wyd.1
4. Podstawy dietetyki. Jacek Bujko, SGGW, Warszawa 2008, wyd.2.
5. Dietetyka sportowa. Barbara Frączek, Jarosław Krzywański, Hubert Krzysztofiak. PZWL, Warszawa 2019 (dostęp online przez Bibliotekę UMK)
6. Żywienie w sporcie. Irena Celejowa, PZWL Warszawa 2012 (dostęp online przez Bibliotekę UMK)
7. Toksykologia żywności. Przewodnik do ćwiczeń. Anna Brzozowska (red.), SGGW, Warszawa 2010

Literatura uzupełniająca
Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. Helena Ciborowska, Anna Rudnicka, PZWL, Warszawa 2014, wyd.4
Fizjologia żywienia. Hanna Krauss, PZWL, Warszawa 2019 (dostęp online przez Bibliotekę UMK)
Wybrane zagadnienia z toksykologii żywności. Andrzej Kotecki (red.), Wyd. Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław 2012.
Ćwiczenia laboratoryjne z analizy żywności, Edward Szłyk, Marcin Cichosz, Anna Filipiak-Szok, Aneta Jastrzębska, Marzanna Kurzawa, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2013.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2600-SIW-OS-1-S1 w USOSweb