Metody badania postawy ciała i wady postawy 2600-SIW-M6-MET-3-S1

Wykład:
Omówione zostaną kolejne etapy formowania się postawy ciała z uwzględnieniem różnych etapów rozwoju ontogenetycznego. Przypomniane zostaną pojęcia „postawa prawidłowa”, „postawa wadliwa”, „wady postawy”, „etapy rozwoju wady”, jak też różnica pomiędzy postawą a budową ciała. W trakcie zajęć duży nacisk położony zostanie na wskazanie krytycznych okresów dla posturogenezy oraz zmienność postawy w rozwoju osobniczym, w tym przybliżenie zmian w postawie ciała u osób w wieku geriatrycznym, pacjentów z chorobami reumatycznymi, osteoporozą i chorobą Parkinsona Studenci zapoznają się z przyczynami powstawania wad postawy, w tym wad kręgosłupa, klatki piersiowej, kończyn górnych i dolnych. Poznają też ogólne zarysy metod stosowanych do oceny postawy ciała i wad postawy, w tym schemat badania ortopedycznego, somatoskopowe metody oceny postawy ciała czy ocenę stanu ortopedycznego i ruchomości stawów. Przyswoją wiedzę na temat zasad programowania postępowania kompensacyjno-korekcyjnego w wadach postawy ciała.
Ćwiczenia:
W trakcie ćwiczeń studenci koncentrować będą się głównie na kwestiach praktycznych, co pozwoli im na opanowanie wybranych metod oceny postawy ciała Nauczą się także opracowywać uzyskane dane i interpretować ich wyniki, oraz planować schematy postępowania korekcyjno-kompensacyjnego wraz z właściwą oceną postępu takiego działania.
Zagadnienia szczegółowe:
- Badane funkcjonalne i pomiarowe metody oceny postawy ciała
- Ocena budowy i postawy ciała
- Etiologia i diagnostyka wad ustawienia głowy i szyi, wad klatki piersiowej
- Etiologia i diagnostyka wad w płaszczyźnie strzałkowej - plecy: płaskie, okrągłe, wklęsłe i okrągło-wklęsłe
- Etiologia i diagnostyka bocznych skrzywień kręgosłupa
- Ocena ustawienia kręgosłupa i miednicy
- Badanie ruchomości stawów obwodowych i kręgosłupa oraz wykrywanie przykurczy
- Etiologia i diagnostyka wad statycznych kończyn dolnych, ocena stanu ortopedycznego – pomiary obwodów, długościowe i orientacyjne kończyn
- Ocena ustawienia kończyn dolnych (kolana koślawe i szpotawe) i wysklepienia stóp (stopa płaska podłużnie i poprzecznie oraz stopa płasko-koślawa). Plantokonturogramy (2 h)
- Chód i jego patologie
- Metoda oceny postawy SZOP (Szczegółowy arkusz Oceny Postawy).
- Metoda punktowania Kasperczyka w ocenie postawy ciała, inne metody oceny postawy ciała (2 h)
- Analiza zgromadzonej podczas ćwiczeń dokumentacji oceny postawy ciała.

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli (38 godz.) - udział w wykładach - 15 - udział w ćwiczeniach laboratoryjnych – 15 - udział w konsultacjach - 8 Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta (37 godz.): - przygotowanie do ćwiczeń – 15 godz. - praca własna nad opracowaniem projektu, pracy zaliczeniowej, sprawozdania, referatu lub prezentacji – 22 godz. ECTS 3 pkt. (75 godz)

Efekty uczenia się - wiedza

W1: student w zaawansowanym stopniu zna i rozumie podstawowe pojęcia dotyczące anatomii i fizjologii człowieka oraz zasady skutecznego i efektywnego stymulowania rozwoju fizycznego i psychospołecznego człowieka, a także związek pomiędzy sportem i jakością życia ludzkiego, z uwzględnieniem potrzeb edukacji i sportu - K_W01 W2: w zaawansowanym stopniu zna i rozumie możliwości wykorzystania osiągnięć nauk przyrodniczych do rozwijania umiejętności sportowych oraz prowadzenia treningu sportowego stosownie do rozwoju psychofizycznego człowieka, jego aktywności ruchowej oraz warunków pracy - K_W03 W3: w zaawansowanym stopniu zna i rozumie teoretyczne podstawy działań interwencyjnych wobec dzieci i młodzieży, seniorów, zawodników i klientów oraz różnych grup społecznych, a także zasady promocji zdrowia i zdrowego trybu życia - K_W09 W4: z w zaawansowanym stopniu na i rozumie miejsce zawodu trenera, instruktora, animatora i menedżera w systemie edukacji, systemie rozwoju sportu i rekreacji, w systemie organizacji ochrony i promocji zdrowia - K_W10 W5: poprawnie definiuje podstawowe zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz postępuje zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny podczas zajęć laboratoryjnych, sportowych i praktycznych - K_W12

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: potrafi stosować podstawowe techniki i metody oceny parametrów funkcjonowania organizmu oraz potrafi wykorzystać podstawowe umiejętności techniczne w zakresie sportów indywidualnych i form muzyczno-ruchowych - K_U01 U2: potrafi przeprowadzać doświadczenia, interpretować ich wyniki i wyciągać wnioski na podstawie testów wysiłkowych i innych eksperymentów opartych na wiedzy biologicznej - K_U02 U3: potrafi wykorzystać zdobytą wiedzę w celu poszerzania działalności sportowo-rekreacyjnej oraz rozwiązywania złożonych problemów pojawiających się w czasie realizacji zadań sportowo-rekreacyjnych i zdrowotnych - K_U04 U4: potrafi planować, realizować oraz dokumentować działania związane z zawodem trenera, instruktora, animatora i menedżera, z uwzględnieniem obowiązujących norm oraz dostępnych warunków bazowych, społecznych i fizycznych - K_U10

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: zna wartość zdobytej wiedzy i umiejętności i na ich podstawie rozwiązuje problemy poznawcze i praktyczne, a także docenia znaczenie zdobytej wiedzy dla skuteczności i efektywności działania oraz wykorzystuje zdobytą wiedzę do projektowania działań zawodowych - K_K02 K2: rozumie potrzebę ustawicznego pogłębiania wiedzy i kompetencji zawodowych z zakresu nauk przyrodniczych, społecznych, medycznych, nauk o zdrowiu i kultury fizycznej - K_K03 K3: jest zdolny do współpracy w zespole wielodyscyplinarnym, w celu zapewnienia ciągłości opieki nad dziećmi i młodzieżą, seniorami, zawodnikami i klientami oraz bezpieczeństwa wszystkich uczestników zespołu, a także ma świadomość znaczenia podejmowania własnych inicjatyw - K_K05 K4: jest zdolny do okazywania szacunku wobec dzieci i młodzieży, seniorów, zawodników, klientów i różnych grup społecznych oraz troski o ich dobro, a także odpowiedzialnego pełnienia funkcji zawodowych - K_K06 K5: jest zdolny do organizacji i prowadzenia działań na rzecz interesu publicznego oraz współorganizowania działalności na rzecz różnych środowisk społecznych i brania odpowiedzialności za podejmowane czynności i decyzje - K_K09 K6: jest zdolny do przestrzegania zasad etyki zawodowej i rozwiązywania problemów etycznych związanych z wykonywaniem zawodu oraz określania priorytetów służących realizacji planowanych zadań, a także dbałości o dorobek i tradycje zawodu trenera, instruktora, menedżera i animatora - K_K10

Koordynatorzy przedmiotu

Szymon Wypych

Metody dydaktyczne

Metody dydaktyczne eksponujące: drama, pokaz, symulacja Metody dydaktyczne podające: wykład, opis, pogadanka Metody dydaktyczne poszukujące: ćwiczeniowa, laboratoryjna, doświadczeń, obserwacji, problemowa, projektu, pomiaru w terenie, giełda pomysłów, SWOT

Metody dydaktyczne eksponujące

- drama
- pokaz
- symulacyjna (gier symulacyjnych)

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy
- opis
- pogadanka
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- klasyczna metoda problemowa
- SWOT
- pomiaru w terenie
- giełda pomysłów
- ćwiczeniowa
- doświadczeń
- projektu
- obserwacji
- laboratoryjna

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Wiedza z zakresu anatomii, biomechaniki, fizjologii i genetyki człowieka wyniesiona z dotychczasowych etapów edukacji.

Kryteria oceniania

Forma zaliczenia
Wykład: egzamin pisemny w formie testu mieszanego (pytania otwarte i zamknięte).
Na ocenę dostateczną student musi poprawnie zrealizować 60-69% zadań, na ocenę dostateczny plus - 70-79%, na ocenę dobry - 80-89%, na ocenę dobry plus - 90-95%, na ocenę bardzo dobry - powyżej 95%.

Zaliczenie ćwiczeń obejmuje:
• ocenę ciągła wynikającą z bieżącego przygotowania studenta do zajęć oraz jego aktywności na ćwiczeniach,
• ocenę projektów, zadań i materiałów przygotowanych przez studenta w ramach prowadzonych zajęć (ocena zdobytej wiedzy, kompetencji i umiejętności),
• uczestnictwo w zajęciach przedmiotowych (dopuszczalna jedna nieobecność na zajęciach).
• kolokwium ustne (na ocenę dostateczną student musi poprawnie zrealizować 60-69% zadań, na ocenę dostateczny plus - 70-79%, na ocenę dobry - 80-89%, na ocenę dobry plus - 90-95%, na ocenę bardzo dobry - powyżej 95%. )

Praktyki zawodowe

brak

Literatura

Literatura podstawowa:
• Ashwell K., Anatomia ruchu – Podręcznik ćwiczeń, Warszawa 2015, Arkady
• Bochenek A., Reicher M., : „Anatomia człowieka”, tom I, PZWL, 2008.
• Borkowska M., Dziecko niepełnosprawne ruchowo, PZWL Warszawa 2015
• Buckup K. Testy kliniczne w badaniu kości, stawów i mięśni. PZWL Warszawa, 2007
• Czaprowski D. Znaczenie kompleksu lędźwiowo-miedniczno-biodrowego (LMB) w profilaktyce
zaburzeń postawy ciała. [w:] Medycyna Sportowa, cz. III (red. Klukowski K), Wyd. Medical Tribune,
2017: 199-207
• Czaprowski D, Białobrzewska K, Kolwicz-Gańko A, Leszczewska J, Pawłowska P, Sitarski D.
Funkcjonalna diagnostyka narządu ruchu z elementami zaleceń terapeutycznych. Skrypt dla studentów,
2014
• Czaprowski D, Kotwicki T, Stoliński Ł. Ocena wiotkości stawowej u dzieci i młodzieży – przegląd
metod. Ortopedia Traumatologia Rehabilitacja 2012;14(5):407-20
• red. J. Górski – Fizjologiczne podstawy wysiłku fizycznego, Warszawa 2019, PZWL Wydawnictwo Lekarskie
• Kasperczyk T.: Metody oceny postawy ciała. AWF Kraków 1983
• Levitt S.,Rehabilitacja w porażeniu mózgowym i zaburzeniach ruchu, PZWL Warszawa 2000.
• McRae R. Kliniczne badanie ortopedyczne. Urban & Partner, Wrocław, 2006
• Nowotny J., Saulicz E.: Niektóre zaburzenia statyki ciała i ich korekcja. AWF, Katowice 1993.
• red. A. Obuchowicz, Badanie podmiotowe i przedmiotowe w pediatrii, PZWL Warszawa 2010.
• red. A. Ronikier, Diagnostyka funkcjonalna w fizjoterapii, PZWL Warszawa 2012.
• Wicke L. Atlas anatomii radiologicznej. Elsevier Urban & Partner, 2009

Literatura uzupełniająca:
• Banaszek G.,Rozwój niemowląt i jego zaburzenia a rehabilitacja metodą Vojty,Alfa –medica Press
Bielsko-Biała 2004
• Bezalel T, Carmeli E, Been E, Kalichman L. Scheuermann's disease: current diagnosis and treatment
approach. J Back Musculoskelet Rehabil 2014;27(4):383-390.
• I. Buck – Gimnastyka izometryczna dla zdrowia i urody, Warszawa 2019, PZWL Wydawnictwo Lekarskie
• Czaprowski D. Rola i miejsce fizjoterapii w procesie leczenia dzieci i młodzieży ze skoliozą
idiopatyczną (1) [w:] Medycyna Sportowa, cz. III (red. Klukowski K), Wyd. Medical Tribune, 2017: 214-
219
• F. Delavier, M. Gundill – Mięśnie brzucha. Atlas ćwiczeń, Warszawa 2013, PZWL Wydawnictwo Lekarskie
• Dormans JP. Ortopedia pediatryczna. Elsevier Urban & Partner, 2009
• Kendall F., McCreary E. Muscle testing and function with posture and pain. Lippincott Williams &
Wilkins, 2005
• Michałowicz R. Mózgowe Porażenie Dzięcięce, PZWL Warszawa 2001.

W cyklu 2025/26Z:

Literatura podstawowa:
Bereźnicki F., 2011. Podstawy kształcenia ogólnego. Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków
Brophy, J. 2002. Motywowanie uczniów do nauki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN
Brudnik E, Moszyńska A., Owczarska B., 2010, Ja i mój uczeń pracujemy aktywnie – przewodnik po metodach aktywizujących, Wydawnictwo Jedność
Petty G., 2010, Nowoczesne nauczanie. Praktyczne wskazówki i techniki, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot
Stawiński W., 2006. Dydaktyka biologii i ochrony środowiska., PWN Warszawa
Sterna D., 2014. Ocenianie kształtujące w praktyce, Centrum Edukacji Obywatelskiej,
Tuszyńska L., 2003, Metodyka biologii i ochrony środowiska., Wyd. UW., Warszawa.
Literatura uzupełniająca:
Kupisiewicz Cz., 2012, Dydaktyka ogólna, Impuls
Potyrała K., 2011, Kreatywny nauczyciel. Wskazówki i rozwiązania, Biologia i przyroda, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, Kraków
Potyrała K., 2011, Wybrane aspekty popularyzacji wiedzy biologicznej i środowiskowej, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, Kraków
Praca Zbiorowa (B. Ostrowska, K. Spalik), 2013, Uczymy myślenia. Zadania na lekcje przedmiotów przyrodniczych, Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa
Praca Zbiorowa (B. Ostrowska, K. Spalik), 2010, Umiejętności złożone w nauczaniu historii i przedmiotów przyrodniczych – pomiar, zadania testowe z komentarzami – Instytut Filozofii i Socjologii PAN, Warszawa, 2010

W cyklu 2026/27L:

Uwagi

W cyklu 2025/26Z:

Zajęcia będą wymagały kontaktu fizycznego/badania palpacyjnego, co wynika ze
specyfiki i tematyki zajęć.
Na zajęcia wymagany jest strój sportowy/ umożliwiający wykonywanie ćwiczeń/aktywność fizyczną.
Student na zajęciach ma obowiązek posiadać matę do ćwiczeń / karimatę.
Na zajęciach student jest zapoznawany z regulaminem zajęć oraz podpisuje oświadczenie o zapoznaniu się/przyjęciu do wiadomości i akceptacji informacji przedstawionych w sylabusie i regulaminie.

W cyklu 2026/27L:

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2600-SIW-M6-MET-3-S1 w USOSweb