Metodyka nauczania ruchu
2600-SIW-M1-MNR-2-S1
- podstawowe pojęcia dotyczące metodyki nauczania czynności ruchowych,
- zagadnienia hipokinezji (hipodynamii) i hiperkinezji (hiperdynamii),
- charakterystyka metod nauczania czynności ruchowych,
- toki zajęć ruchowych (treningu rekreacyjnego, sportowego i lekcji wychowania fizycznego),
- motoryczność człowieka, kształtowanie zdolności motorycznych,
- testowanie sprawności fizycznej dzieci, młodzieży, osób dorosłych i seniorów,
- uwarunkowania aktywności fizycznej seniorów,
- formy aktywności fizycznej seniorów,
- proces nauczania czynności ruchowych,
- nawyk ruchowy i jego kształtowanie,
- bezpieczeństwo na zajęciach sportowych, rekreacyjnych i lekcjach wychowania fizycznego (asekurowanie),
- planowanie i programowanie treningu rekreacyjnego (zdrowotnego) i sportowego (założenia, przygotowanie etc.).
Całkowity nakład pracy studenta
Realizacja przedmiotu obejmuje łącznie 70 godzin pracy studenta, zróżnicowanych pod względem formy i charakteru aktywności.
Bezpośredni udział w zajęciach konwersatoryjnych z prowadzącym (30 godzin) obejmuje aktywne uczestnictwo w spotkaniach o charakterze dyskusyjnym, analizę zagadnień teoretycznych oraz omawianie przykładów praktycznych związanych z planowaniem i prowadzeniem zajęć ruchowych. Zajęcia mają formę dialogu, pracy w grupach oraz wspólnego rozwiązywania problemów dydaktycznych, co sprzyja rozwijaniu umiejętności argumentacji, krytycznego myślenia i wymiany doświadczeń.
Samodzielna praca studenta (20 godzin) obejmuje przygotowanie do zajęć konwersatoryjnych, analizę literatury przedmiotu, opracowywanie zagadnień wskazanych przez prowadzącego oraz systematyczne utrwalanie i pogłębianie omawianych treści.
Projekty, referaty i konspekty (20 godzin) stanowią element pracy praktycznej, polegający na przygotowaniu wystąpień tematycznych, opracowaniu autorskich projektów dydaktycznych oraz tworzeniu konspektów zajęć ruchowych. Zadania te umożliwiają zastosowanie wiedzy teoretycznej w analizie i projektowaniu procesu dydaktycznego oraz rozwijają kompetencje planistyczne i metodyczne studenta.
Efekty uczenia się - wiedza
WIEDZA:
W1: Student zna i rozumie zaawansowane teorie, koncepcje i modele dydaktyki wychowania
fizycznego oraz ich ewolucję historyczną
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_W01, K_W02, K_W06
• Odniesienie do PRK: P7S_WG
W2: Student zna i rozumie cele, zadania i funkcje wychowania fizycznego w systemie edukacji oraz
ich uwarunkowania społeczne, kulturowe i prawne
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_W03, K_W06, K_W11
• Odniesienie do PRK: P7S_WG, P7S_WK
W3: Student zna i rozumie zasady dydaktyczne oraz ich specyfikę w nauczaniu wychowania
fizycznego
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_W06, K_W07
• Odniesienie do PRK: P7S_WG
W4: Student zna i rozumie różnorodne metody i formy organizacyjne nauczania wychowania
fizycznego oraz zasady ich doboru w zależności od celów, treści i warunków
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_W06, K_W07, K_W08
• Odniesienie do PRK: P7S_WG
W5: Student zna i rozumie zasady planowania i programowania procesu dydaktycznego w
wychowaniu fizycznym na różnych poziomach szczegółowości
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_W06, K_W08, K_W13
• Odniesienie do PRK: P7S_WG, P7S_WK
W6: Student zna i rozumie metody oceniania osiągnięć uczniów w wychowaniu fizycznym oraz zasady
konstruowania narzędzi pomiarowych
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_W06, K_W09
• Odniesienie do PRK: P7S_WG
W7: Student zna i rozumie zasady bezpieczeństwa na lekcjach wychowania fizycznego oraz
odpowiedzialność prawną nauczyciela
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_W11, K_W12
• Odniesienie do PRK: P7S_WK
W8: Student zna i rozumie specyfikę pracy z uczniami o różnym poziomie sprawności fizycznej i
różnych potrzebach edukacyjnych
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_W05, K_W06, K_W10
• Odniesienie do PRK: P7S_WG, P7S_WK
Efekty uczenia się - umiejętności
UMIEJĘTNOŚCI:
U1: Student potrafi zaprojektować i przeprowadzić lekcję wychowania fizycznego z uwzględnieniem
celów, treści, metod i form organizacyjnych adekwatnych do wieku i możliwości uczniów
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_U01, K_U04, K_U07, K_U08
• Odniesienie do PRK: P7S_UW, P7S_UK
U2: Student potrafi przygotować plany dydaktyczne (roczne, semestralne, konspekty lekcji) zgodne z
podstawą programową i zasadami metodyki
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_U04, K_U07, K_U09
• Odniesienie do PRK: P7S_UW, P7S_UK
U3: Student potrafi dobierać i stosować różnorodne metody nauczania w zależności od celów lekcji,
treści programowych i możliwości uczniów
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_U01, K_U04, K_U05, K_U08
• Odniesienie do PRK: P7S_UW, P7S_UK
U4: Student potrafi skutecznie komunikować się z uczniami, stosując właściwą terminologię,
instrukcje i feedback
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_U05, K_U08
• Odniesienie do PRK: P7S_UK
U5: Student potrafi organizować przestrzeń i zarządzać czasem lekcji w sposób efektywny i
bezpieczny
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_U01, K_U08, K_U13
• Odniesienie do PRK: P7S_UW, P7S_UO
U6: Student potrafi oceniać osiągnięcia uczniów stosując różne metody i techniki oceniania, w tym
ocenianie kształtujące
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_U01, K_U02, K_U04
• Odniesienie do PRK: P7S_UW
U7: Student potrafi analizować i oceniać własne działania dydaktyczne oraz identyfikować obszary
wymagające doskonalenia
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_U02, K_U11, K_U12
• Odniesienie do PRK: P7S_UU
U8: Student potrafi zastosować zasady asekuracji i zapewnić bezpieczeństwo uczniów podczas zajęć
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_U01, K_U13
• Odniesienie do PRK: P7S_UO
U9: Student potrafi indywidualizować proces nauczania, dostosowując zadania do możliwości i
potrzeb poszczególnych uczniów
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_U04, K_U05, K_U08
• Odniesienie do PRK: P7S_UK
U10: Student potrafi wykorzystać technologie informacyjno-komunikacyjne w planowaniu, realizacji i
ewaluacji procesu dydaktycznego
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_U06, K_U10
• Odniesienie do PRK: P7S_UW
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
KOMPETENCJE SPOŁECZNE:
K1: Student jest gotów do krytycznej refleksji nad własną praktyką pedagogiczną i ciągłego
doskonalenia kompetencji zawodowych
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_K01, K_K03
• Odniesienie do PRK: P7S_KK, P7S_KR
K2: Student jest gotów do odpowiedzialnego pełnienia roli nauczyciela, mając świadomość
społecznego znaczenia tej profesji
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_K02, K_K07, K_K10
• Odniesienie do PRK: P7S_KO, P7S_KR
K3: Student jest gotów do działania zgodnie z zasadami etyki zawodowej nauczyciela, w tym
poszanowania godności i praw ucznia
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_K04, K_K10
• Odniesienie do PRK: P7S_KR
K4: Student jest gotów do współpracy z innymi nauczycielami, rodzicami i społecznością szkolną na
rzecz rozwoju uczniów
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_K05, K_K08
• Odniesienie do PRK: P7S_KO
K5: Student jest gotów do podejmowania odpowiedzialności za bezpieczeństwo i zdrowie uczniów
podczas zajęć
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_K04, K_K09
• Odniesienie do PRK: P7S_KO, P7S_KR
K6: Student jest gotów do promowania wartości aktywności fizycznej i zdrowego stylu życia wśród
uczniów i społeczności
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_K02, K_K07
• Odniesienie do PRK: P7S_KO
K7: Student jest gotów do adaptacji metod nauczania do zmieniających się warunków i potrzeb
edukacyjnych
• Odniesienie do efektów kierunkowych: K_K01, K_K03, K_K06
• Odniesienie do PRK: P7S_KK
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025/26L: | W cyklu 2024/25L: |
Metody dydaktyczne
W procesie realizacji przedmiotu stosowane są zróżnicowane metody dydaktyczne, dostosowane do charakteru treści oraz zakładanych efektów uczenia się.
Wykorzystywana jest metoda problemowa, polegająca na analizie określonych sytuacji dydaktycznych i treningowych, formułowaniu problemów oraz wspólnym poszukiwaniu rozwiązań w oparciu o wiedzę teoretyczną i doświadczenia praktyczne. Sprzyja ona rozwijaniu myślenia krytycznego oraz umiejętności podejmowania decyzji metodycznych.
Stosowana jest także metoda dyskusji dydaktycznej, umożliwiająca wymianę poglądów, argumentowanie stanowisk oraz konfrontowanie różnych koncepcji planowania i prowadzenia zajęć. Metoda ta wspiera kształtowanie kompetencji komunikacyjnych i refleksyjnych.
W ramach zajęć wykorzystywana jest metoda projektu, polegająca na samodzielnym opracowywaniu programów i konspektów treningowych. Umożliwia ona integrację wiedzy teoretycznej z praktyką oraz rozwijanie umiejętności planistycznych i organizacyjnych.
Zastosowanie znajduje również metoda ćwiczeń praktycznych, obejmująca przygotowanie i prowadzenie fragmentów zajęć, co pozwala na bezpośrednie doskonalenie warsztatu metodycznego oraz nabywanie doświadczenia dydaktycznego.
Uzupełniająco wykorzystywana jest metoda prezentacji multimedialnej, wspierająca systematyzowanie treści, porządkowanie wiedzy oraz rozwijanie umiejętności publicznego wystąpienia.
Metody dydaktyczne eksponujące
- symulacyjna (gier symulacyjnych)
Metody dydaktyczne podające
- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy
Metody dydaktyczne poszukujące
- klasyczna metoda problemowa
- referatu
- projektu
- ćwiczeniowa
- sytuacyjna
Rodzaj przedmiotu
przedmiot obligatoryjny
Wymagania wstępne
Wymagania wstępne do przedmiotu „Metodyka nauczania ruchu” obejmują posiadanie podstawowej wiedzy z zakresu pedagogiki i psychologii, umożliwiającej rozumienie procesów uczenia się, rozwoju oraz motywacji uczniów, a także znajomość teorii wychowania fizycznego jako fundamentu planowania i organizowania aktywności ruchowej. Student powinien dysponować wiedzą z zakresu anatomii i fizjologii człowieka, pozwalającą na bezpieczne i świadome prowadzenie zajęć ruchowych, z uwzględnieniem możliwości i ograniczeń organizmu. Wskazana jest również znajomość podstawowych zagadnień z metodyki nauczania ruchu, obejmujących cele, zasady, metody i formy prowadzenia zajęć. W zakresie umiejętności wymagane są opanowane podstawowe umiejętności ruchowe, znajomość wybranych dyscyplin sportowych oraz umiejętność planowania zajęć dydaktycznych, w tym formułowania celów, doboru treści, metod i środków dydaktycznych adekwatnych do wieku oraz poziomu sprawności uczestników.
Kryteria oceniania
Skala ocen:
• 5,0 (bardzo dobry): 91-100%
• 4,5 (dobry plus): 81-90%
• 4,0 (dobry): 71-80%
• 3,5 (dostateczny plus): 61-70%
• 3,0 (dostateczny): 51-60%
• 2,0 (niedostateczny): poniżej 51%
Kryteria oceny projektu:
• Poprawność merytoryczna i metodyczna (40%)
• Zgodność z podstawą programową (20%)
• Szczegółowość i precyzja opracowania (20%)
• Kreatywność i innowacyjność (10%)
• Forma i estetyka prezentacji (10%)
Formy:
1] Prowadzenie fragmentu zajęć w oparciu o prezentację akademicką - wybór z listy tematów ( A. Michalska)
2] przygotowanie projektu treningu rekreacyjnego lub sportowego ( W. Żukow)
3] konspekt treningu rekreacyjnego lub sportowego (W. Żukow)
4] aktywność i zaangażowanie na zajęciach (A. Michalska/W. Żukow)
5. Kolokwium (W. Żukow)
Ocena końcowa to składowa oceny z formy 1 wystawiona przez współprowadzącego oraz składowa oceny z formy 2/3/4 wystawiona przez odpowiedniego współprowadzącego
Praktyki zawodowe
Literatura
Literatura podstawowa:
Podręczniki akademickie:
1. Grabowski H. - Teoria fizycznego wychowania, WSiP, Warszawa 1999
2. Demel M., Skład A. - Teoria wychowania fizycznego, PWN, Warszawa 1986
3. Osiński W. - Zarys teorii wychowania fizycznego, AWF Poznań 2011
4. Żak S. - Dydaktyka wychowania fizycznego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012
5. Rink J.E. - Teaching Physical Education for Learning, McGraw-Hill Education, 2020
Literatura metodyczna: 6. Mleczko E., Januszewski J. - Metodyka wychowania fizycznego, AWF
Kraków 2009 7. Strzyżewski S. - Lekcja wychowania fizycznego, WSiP, Warszawa 1996 8. Zatoń K.,
Szczepan S. - Podstawy teorii wychowania fizycznego, AWF Wrocław 2004
Literatura uzupełniająca:
Monografie i opracowania: 9. Mosston M., Ashworth S. - Teaching Physical Education, Pearson, 2008
10. Metzler M.W. - Instructional Models for Physical Education, Holcomb Hathaway Publishers, 2011
11. Bailey R. - Physical Education for Learning, Continuum, 2010 12. Kirk D. - Physical Education
Futures, Routledge, 2010
Czasopisma naukowe: 13. "Wychowanie Fizyczne i Sport" - czasopismo naukowe 14. "Journal of
Teaching in Physical Education" - Human Kinetics 15. "Physical Education and Sport Pedagogy" -
Taylor & Francis 16. "European Physical Education Review" - SAGE Publications
Dokumenty programowe: 17. Podstawa programowa wychowania fizycznego (aktualna wersja MEN)
18. Standardy kształcenia nauczycieli (MEN) 19. Zalecenia WHO dotyczące aktywności fizycznej
Literatura specjalistyczna według tematów:
Planowanie i programowanie: 20. Pangrazi R.P., Beighle A. - Dynamic Physical Education for
Elementary School Children, Benjamin Cummings, 2019 21. Lambert L.T. - Standards-Based Program
Design, Human Kinetics, 2020
Metody nauczania: 22. Graham G., Holt/Hale S.A., Parker M. - Children Moving: A Reflective
Approach to Teaching Physical Education, McGraw-Hill, 2020 23. Siedentop D., Tannehill D. -
Developing Teaching Skills in Physical Education, McGraw-Hill, 2000
Ocenianie w WF: 24. Lund J.L., Tannehill D. - Standards-Based Physical Education Curriculum
Development, Jones & Bartlett Learning, 2015 25. Hay P., Penney D. - Assessment in Physical
Education, Routledge, 2013
Bezpieczeństwo: 26. Dougherty N.J. - Principles of Safety in Physical Education and Sport, AAHPERD,
2010
Materiały internetowe:
• Portal Ministerstwa Edukacji Narodowej (www.gov.pl/web/edukacja)
• SHAPE America (www.shapeamerica.org)
• PE Central (www.pecentral.org)
• Baza danych ERIC (eric.ed.gov)
inne rekomendowane:
Fąk T., Szałtynis D., Gry rekreacyjne. Zeszyt 1, 2, 3, 4 - TKKF, Warszawa 1997.
Łobożewicz T., Turystyka dzieci i młodzieży szkolnej. Skrypt dla studentów AWF, Warszawa 1996.
Łobożewicz T., Turystyka kwalifikowana. Wyd. Roltur, Warszawa 1997.
Napierała M., Muszkieta R., Wstęp do rekreacji, Bydgoszcz, UKW, 2011.
Szłatynis D., Kochańczyk T. Aktywność fizyczna w promocji zdrowego starzenia. Sport dla wszystkich. TKKF, Warszawa 1997.
Wolańska T. [red.], Rekreacja ruchowa i turystyka. AWF, Warszawa 1989.
Wolańska T. [red.], Wybrane zagadnienia rekreacji ruchowej. AWF, Warszawa 1991.
Wolańska T., Rekreacja ruchowa. Zeszyty Naukowo-Metodyczne. AWF, Warszawa 1994
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: