Fizjologia wysiłku fizycznego 2600-SIW-FWF-2-S1

Na wykładzie zostaną omówione następujące zagadnienia:
1. Procesy fizjologiczne zachodzące w organizmie podczas wysiłku fizycznego w zależności od jego natężenia i czasu trwania (4h)
2. Zmiany hormonalne w odpowiedzi na wysiłek fizyczny
3. Energetyka pracy mięśniowej – sekwencja mobilizacji substratów energetycznych, produkcja ciepła jako uboczny skutek wysiłku fizycznego (1h)
4. Typy włókien mięśniowych (1h)
5. Skurcze mięśniowe pojedyncze i tężcowe, izotoniczne i izometryczne (1h)
6. Metody oznaczania wydolności wysiłkowej (1h)
7. Wysiłek tlenowy a beztlenowy (1h)
8. Definicja i mechanizmy zmęczenia wysiłkowego (2h)
9. Typy treningu sportowego i jego wpływ na organizm człowieka (1h)
10. Sport a zdrowie – sport rekreacyjny i wyczynowy; zdrowotne skutki stosowania zakazanych środków dopingujących (2h)

Ćwiczenia mają charakter laboratoryjny. Studenci wykonują doświadczenia i pomiary na sobie samych albo oglądają filmy z zarejestrowanymi doświadczeniami:
Ćwiczenia obejmują:
1. Rejestrację skurczu izotonicznego, izometrycznego, tężcowego niezupełnego i zupełnego mięśnia brzuchatego łydki żaby (film),
2. Rejestrację przebiegu i czasu zmęczenia mięśni dłoni w badaniu ergograficznym,
3. Określenie wpływu obciążenia mięśnia na jego czynność bioelektryczną – badanie zjawiska rekrutacji jednostek motorycznych,
4. Analizę wybranych wskaźników czynności układu krążenia i oddychania (częstości skurczów serca, wentylacji minutowej płuc) podczas wysiłku,
5. Określenie zmian częstości skurczów serca oraz ciśnienia tętniczego krwi w okresie restytucji po-wysiłkowej
6. Ocenę subiektywnej ciężkości wysiłku

Całkowity nakład pracy studenta

PROGRAM STUDIóW 2025/26: 5ECTS = 125h 45h w kontakcie – 1,8 ECTS - 30h wykład - 15h laboratorium 80h praca własna studenta – 3,2 ECTS PROGRAM STUDIóW 2023/24: 5 ECTS = 125h 62,5h w kontakcie - 2,5 ECTS - 30h – wykład - 15h – laboratorium - 17,5h – konsultacje 62,5h praca własna studenta – 2,5 ECTS

Efekty uczenia się - wiedza

W01 – Student definiuje pojęcie wysiłku fizycznego - K_W01; K_W03 W02 – Student opisuje procesy fizjologiczne zachodzące w organizmie podczas wysiłku fizycznego - K_W01; K_W03 W03 – Student określa wpływ czasu trwania wysiłku na przebieg związanych z nim procesów fizjologicznych - K_W01; K_W03 W04 – Student charakteryzuje energetykę pracy mięśniowej - K_W01; K_W03 W05 – Student klasyfikuje włókna mięśniowe i rodzaje skurczu - K_W01; K_W03 W06 – Student opisuje metody oznaczania wydolności wysiłkowej - K_W01; K_W03 W07 – Student dokonuje podziału wysiłku ze względu na zużycie tlenu - K_W01; K_W03 W08 – Student opisuje zjawisko zmęczenia wysiłkowego - K_W01; K_W03 W09 – Student charakteryzuje wpływ wysiłku fizycznego na układ hormonalny - K_W01; K_W03 W10 – Student klasyfikuje typy treningu i opisuje wpływ treningu na organizm człowieka - K_W01; K_W03 W11 – Student dokonuje ewaluacji efektów zdrowotnych poszczególnych rodzajów sportu - K_W01; K_W03 W12 – Student ocenia wpływ stosowanych środków dopingujących na zdrowie człowieka - K_W01; K_W03

Efekty uczenia się - umiejętności

U1 – Student wykorzystuje wiedzę z zakresu anatomii i fizjologii człowieka w analizie jego potrzeb ruchowych - K_U01; K_U02 U2 – Student potrafi wykazać wady i zalety aktywności fizycznej - K_U01; K_U02 U3 – Student prawidłowo ocenia zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka wynikające z niewłaściwie stosowanego obciążenia fizycznego organizmu - K_U01; K_U02 U4 – Student potrafi wybrać właściwe formy aktywności fizycznej dla wieku i kondycji zdrowotnej człowieka - K_U01; K_U02

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1 – Student racjonalnie i krytycznie podchodzi do informacji uzyskanej z literatury naukowej, Internetu i innych źródeł masowego przekazu, a także tradycji i obiegowych przekonań odnoszących się do aktywności fizycznej i uprawiania sportu - K_K01 K2 – Student jest chętny do popularyzacji wiedzy z zakresu zasad prosportowego trybu życia; K_K03

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2026/27Z:

Przemysław Grodzicki
Paweł Zalewski

W cyklu 2025/26Z:

Przemysław Grodzicki
Paweł Zalewski

W cyklu 2024/25Z:

Małgorzata Jefimow
Sławomir Kujawski
Paweł Zalewski

Metody dydaktyczne

Wykład: prezentacja multimedialna Ćwiczenia laboratoryjne: wstęp teoretyczny i omówienie doświadczeń - prezentacja multimedialna; Część doświadczalna - studenci wykonują doświadczenia i pomiary na samych sobie w grupach 2-3-osobowych. Zajęcia muszą być prowadzone w grupie nie więcej niż 8–12 osób, ponieważ wymaga tego metodyka doświadczeń: dostęp do sprzętu i urządzeń laboratoryjnych, a także praca z odczynnikami chemicznymi.

Metody dydaktyczne podające

- wykład informacyjny (konwencjonalny)

Metody dydaktyczne poszukujące

- laboratoryjna

Rodzaj przedmiotu

kanon (atrybut wycofany)

Wymagania wstępne

Znajomość podstaw anatomii i fizjologii człowieka

Kryteria oceniania

Zaliczenie wykładu: pozytywna ocena z egzaminu – W1-W12, U1-U4
Zaliczenie laboratorium: obecność na zajęciach laboratoryjnych, ocena
bieżącego przygotowania i aktywności w trakcie zajęć (50%) - K1-K2,
pozytywna ocena z kolokwium końcowego (50%);
Kryteria oceniania: wymagany próg na ocenę dostateczną - 55-60%,
dostateczny plus - 61-70%, dobry - 71-80%, dobry plus 81-90%, bardzo
dobry - 91-100% .

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

Literatura obowiązkowa:
1. Birch K., Mac Laren, K. George „Fizjologia sportu Krótkie wykłady” PWN, Warszawa 2008
2. Ganong W. (red.): Fizjologia. PZWL,2007
3. Górski „Fizjologiczne podstawy wysiłku fizycznego” PZWL Warszawa 2006
4. Jaskólski A., Jaskólska A. „Podstawy fizjologii wysiłku fizycznego z zarysem fizjologii człowieka”. AWF Wrocław, 2005.
5. Konturek „Fizjologia człowieka” Urban & Partner, Wrocław 2007
6. Traczyk , Trzebski „Podstawy fizjologii człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej”. PZWL Warszawa 1989
7. Fortuna M. Podstawy kształtowania i kontroli zdolności wysiłkowej tlenowej i beztlenowej, Kolegium Karkonoskie w Jeleniej Górze, Jelenia Góra 2008

Literatura uzupełniająca:
1. Górski „Fizjologia człowieka” PZWL, Warszawa 2010
2. Dobrzanski T.: Medycyna wychowania fizycznego i sportu. Wyd. Sport i Turystyka Warszawa 1989
3. Kubica R.: Podstawy fizjologii pracy i wydolności fizycznej. Skrypt AWF Kraków 1995
4. Mc Laughlin D., Stamford J., White D. „Fizjologia człowieka” PWN , Warszawa 2008
5. Pilis W., Zarzeczny R., Langfort J.: Próg przemian beztlenowych. Wyd. AWF Katowice 1996
6. Pilis W.: Fizjologiczne i biochemiczne uwarunkowania oraz kryteria oceny wydolności beztlenowej człowieka. Wyd. WSP Częstochowa 1989
7. Ronikier A. Fizjologia wysiłku w sporcie, fizjoterapii i rekreacji. Centralny Ośrodek Sportu Warszawa 2008

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2600-SIW-FWF-2-S1 w USOSweb