Diagnostyka laboratoryjna w sporcie 2600-SIW-B-DL-3-S1

Przedmiot realizowany jest w formie wykładów i zajęć laboartoryjnych.
Podstawowym celem jest zapoznanie Studentów z rolą diagnostyki laboratoryjnej w medycynie sportowej. W ramach wykładów podawane będą podstawowe wiadomości o fizjologii człowieka i zmienności morfologicznej, biochemicznej oraz genetycznej człowieka oraz metodach ich wykrywania. Studenci nabędą wiedzę o klasyfikacji metod analitycznych i ich celowości użycia. Szczegółowo przedstawione zostaną strategie diagnostyczne w wykrywaniu cech oraz dysfunkcji i chorób człowieka , związanych z podejmowaniem wysiłku fizycznego. Na wykładach zaprezentowane zostaną możliwości diagnostyki laboratoryjnej w ocenie powysiłkowego stanu zdrowia człowieka, optymalizowaniu metod żywienia i treningu sportowców, a także w walce z niedozwolonym wspomaganiem zdolności wysiłkowych organizmu (dopingem). Studenci zapoznają się z podstawowymi parametrami charakteryzującymi wiarygodność testu diagnostycznego w celu nabycia podstawowej wiedzy na temat krytycznej oceny klasycznych i nowoczesnych molekularnych testów diagnostycznych.

Ćwiczenia laboratoryjne mają za zadanie umożliwić Studentom zapoznanie się z podstawowymi technikami analitycznymi, jak również diagnostyce opartej na metodach molekularnych, stosowanymi w diagnostyce człowieka. Celem ćwiczeń jest praktyczne zapoznanie Studentów z metodami pozyskiwania próbek biologicznych, zgodnie z celowością badań diagnostycznych i ograniczeniami z tym zwiazanymi. Studenci nabędą umiejętności interpretowania uzyskanych wyników - ponad połowa ćwiczeń kończy się wyciągnięciem wniosków prowadzących do postawienia diagnozy dotyczącej stanu zdrowia. Podczas autorskich prezentacji Studenci przedstawiają zagadnienia związane z użyciem testów diagnostycznych w różnych aspektach medycyny sportowej.

Całkowity nakład pracy studenta

Zajęcia realizowane z bezpośrednim udziałem nauczyciela (30 godzin) – 1,2 ECTS - udział w wykładach – 15 godz. - udział w ćwiczeniach laboratoryjnych – 15 godz. Praca własna studenta (45 godzin) – 1,8 ECTS: - przygotowanie do kolokwium – 15 godz. - przygotowanie prezentacji – 10 godz. - przygotowanie do egzaminu i obecność na egzaminie – 20 godz. Łącznie: 75 godz. (3 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

W1: Opisuje podstawy procesów biologicznych oraz metod pomiarowych stosowanych w diagnostyce laboratoryjnej - K_W01, K_W05, K_W11 W2: Zna rodzaje i charakterystykę materiału biologicznego, zasady i metodykę pobierania, transportu, przechowywania i przygotowywania do analiz morfotycznych, biochemicznych krwi oraz analiz genetycznych – K_W01, K_W05, K_W06, K_W12 W3: Opisuje najczęstsze rodzaje chorób oraz dysfunkcji, które mogą występować u sportowców - K_W01, K_W05, K_W06 W4: Zna podstawowe problemy stosowania testów laboratoryjnych. Posiada wiedzę na temat specyficzności, czułości oraz ograniczeń wybranych metod używanych w medycznej diagnostyce laboratoryjnej - K_W01, K_W05, K_W06, K_W12, K_W13

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: wykorzystuje wiedzę z zakresu fizjologii człowieka oraz wpływu aktywności fizycznej na zdrowie człowieka do propagowania wiedzy na temat sportu i zdrowego stylu życia - K_U05, K_U06 U2: Jest świadomy ryzyka powstawania dysfunkcji organizmu i chorób u sportowców oraz rozumie potrzebę zapobiegania tym zagrożeniom poprzez wykorzystywanie badań diagnostycznych – K_U06 U3: Potrafi wykorzystywać w procesie szkolenia sportowego warsztat pracy laboratoryjnej – badania oparte na technice biologii molekularnej, biochemii, fizjologii - K_U01, K_U02 U4: Posiada umiejętność opracowywania, analizowania i interpretacji wyników diagnostycznych niezbędnych do prowadzenia procesu treningu sportowego - K_U02 U5: Potrafi dokonywać doboru metody analitycznej z uwzględnieniem ich wiarygodności i analizy statystycznej - K_U01, K_U02 U6: Umie zaprezentować w formie ustnej i multimedialnej wybrany specjalistyczny test lub marker diagnostyczny stosowany w medycycynie sportowej (jeden z warunków zaliczenia) - K_U05, K_U06, K_U13

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: Rozumie znaczenie badań naukowych, opracowywania nowych metod diagnostycznych i udoskonalania już istniejących na potrzeby medycyny sportowej - K_K01, K_K02, K_K03 K2: Jest świadomy możliwości i ograniczeń oferowanych przez nowoczesną diagnostykę laboratoryjną – K_K02, K_K03 K3: Rozumie znaczenie korzystania z obiektywnych źródeł informacji naukowej oraz okresowych badań kontrolnych osób uprawiających sport, umożliwiających wykrycie ewentualnych zmian zachodzących w organizmie pod wpływem uprawiania określonej dyscypliny sportu oraz w wyniku wspomagania farmakologicznego - K_K01, K_K02, K_K03, K_K10

Koordynatorzy przedmiotu

Krzysztof Domagalski

Metody dydaktyczne

Wykłady Wykład informacyjny i problemowy z prezentacjami multimedialnymi. Zajęcia laboratoryjne Zajęcia laboratoryjne mają charakter doświadczalny (studenci realizują zadania w grupach 2-3-osobowych). Zajęcia muszą być prowadzone w grupie nie więcej niż 8-10 osób, ponieważ wymaga tego metodyka doświadczeń: dostęp do sprzętu i urządzeń laboratoryjnych, a także praca z odczynnikami chemicznymi. W ramach ćwiczeń studenci przygotowują również autorskie prezentacje multimedialne, na temat których odbywają się dyskusje naukowe.

Metody dydaktyczne podające

- wykład informacyjny (konwencjonalny)

Metody dydaktyczne poszukujące

- laboratoryjna

Rodzaj przedmiotu

przedmiot fakultatywny

Wymagania wstępne

Znajomość podstaw biologii komórki, anatomii i fizjologii człowieka.

Kryteria oceniania

Metody oceniania:
Zaliczenie wykładu:
Zaliczenie na ocenę (test mieszany obejmujący pytania: zamknięte jednokrotnego wyboru i/lub pytania prawda/fałsz i/lub pytania do uzupełnienia i/lub połącz w pary i/lub podpisz rysunek i/lub pytania otwarte)– K_W01, K_W05, K_W06, K_W11, K_W12

Zaliczenie ćwiczeń:
- Jedno końcowe kolokwium pisemne weryfikujące wiedzę i umiejętności (test mieszany obejmujący pytania: zamknięte jednokrotnego wyboru i/lub pytania prawda/fałsz i/lub pytania do uzupełnienia i/lub połącz w pary i/lub podpisz rysunek i/lub pytania otwarte) – K_W01, K_W05, K_W06, K_W11, K_W12, K_W13, K_U01, K_U02, K_U05, K_U06, K_U13, K_K01, K_K02, K_K03, K_K04
- Prezentacja – K_W01, K_W05, K_W06, K_W11, K_U05, K_U06, K_U13, K_K01, K_K02, K_K03

Kryteria oceniania:
Wykłady: zaliczenie na ocenę; wymagany próg na ocenę dostateczną - 51-60%, 61-70% - dostateczny plus, 71-80% - dobry, 81-90% - dobry plus, 91-100% - bardzo dobry.
Ćwiczenia laboratoryjne: zaliczenie na ocenę,
- kolokwium obejmujące realizowaną tematykę zajęć - wymagany próg, dla kolokwium, na ocenę dostateczną - 55-60%, dostateczny plus - 61-70%, dobry - 71-80%, dobry plus - 81-90%, bardzo dobry - 91-100% (75% oceny końcowej);
- ocena z prezentacji przygotowanej przez Studenta na podstawie przygotowanych i podanych przez prowadzącego kryteriów oceny (25% oceny końcowej)
Ocena końcowa wyliczana jako średnia ważona uzyskanych ocen; do 3,39 – dostateczny, 3,40-3,74 – dostateczny plus, 3,75-4,19 – dobry, 4,20-4,50 – dobry plus, powyżej 4,50 – bardzo dobry.
Dopuszczalna jest jednokrotna poprawa kolokwium w formie pisemnej (forma i kryteria oceny jak w pierwszym terminie).

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

Literatura podstawowa:
1. Diagnostyka laboratoryjna - Bogdan Solnica. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2019.
2. Medyczne laboratorium diagnostyczne w praktyce - Krystyna Sztefko. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2021.
3. Badania laboratoryjne - Lidia Hyla-Klekot, Franciszek Kokot, Stefan Kokot. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2023.

Literatura uzupełniająca:
1. Fizjologia wysiłku i treningu fizycznego - Jan Górski. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2019.
2. Techniki laboratoryjne w biologii molekularnej - Lewandowska Ronnegren Anna. Medpharm, 2021.
3. Doping w sporcie - Andrzej Pokrywka, Magdalena Bujalska-Zadrozny, Artur Mamcarz. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2020.
4. Genetyka sportowa - Cięszczyk Paweł. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2021.
5. Hematologia sportowa - Zbigniew Dąbrowski, Anna Marchewka, Aneta Teległów. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2021.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2600-SIW-B-DL-3-S1 w USOSweb