Podstawy biologii i terapii nowotworów 2600-PBTNBIOT-2-S2

Wykład wprowadza studenta do dynamicznie się rozwijającej, dziedziny badań biomedycznych dotyczących biologicznych podstaw procesów powstania i progresji nowotworów. Za jej początek można uznać połowę lat siedemdziesiątych, kiedy to po raz pierwszy sformułowano koncepcje dotyczące istnienia proto-onkogenów. Na wykładzie studenci otrzymują wiedzę na temat skali problemu zagrożenia chorobami nowotworowymi, aktualnych poglądów na temat modeli rozwoju nowotworu, molekularnych i genetycznych podstaw transformacji nowotworowej, progresji nowotworu i tworzenia przerzutów. Omawiane są również zagadnienia podstawowych technik wykrywania i diagnozowania nowotworów, współczesnych podejść do terapii z nawiązaniem do molekularnych podstaw działania wybranych leków, a także zagadnienia chemoprewencji i znaczenia zachowań prozdrowotnych dla zmniejszenia ryzyka zachorowania.

Tematyka zajęć laboratoryjnych obejmuje podstawowe zagadnienia związane z epidemiologią nowotworów człowieka, poszczególnymi etapami karcynogenezy, molekularnymi mechanizmami nowotworzenia i towarzyszącym im zmianom cyto-morfologicznym stwierdzanym na poziomie preparatów histopatologicznych. Istotnym elementem przedmiotu jest wskazanie związku między tymi zaburzeniami oraz progresją nowotworu i rokowaniem dla pacjenta, prezentacja wybranych nowoczesnych metod wspomagających diagnostykę nowotworów w preparatach histopatologicznych (ilościowa ocena fluorescencji indukowanej formaliną (FIF), fluorescencyjna ocena pooperacyjnych preparatów mrożeniowych skóry oraz przewodu pokarmowego człowieka, metody immunohistochemiczne, cyfrowe metody ilościowej i jakościowej analizy wyników reakcji immunocytochemicznych).

Całkowity nakład pracy studenta

- udział w wykładach: 15 godzin - udział w ćwiczeniach laboratoryjnych: 30 godzin - konsultacje: 10 godzin - przygotowanie do ćwiczeń: 10 godzin - przygotowanie do kolokwiów: 10 godzin - przygotowanie do testu i obecność na teście: 25 godzin

Efekty uczenia się - wiedza

Student: W1 - zna metody wykrywania molekuł w preparatach mikroskopowych, których ekspresja może znaleźć zastosowanie jako markery zmian chorobowych, K_W03, K_W04, W2 - posiada wiedzę o wybranych metodach diagnozowania nowotworów na poziomie preparatów histopatologicznych ze szczególnym uwzględnieniem problematyki czułości i specyficzności stosowanych markerów molekularnych i jest świadomy ograniczeń współcześnie stosowanych metod diagnostycznych, K_W01, K_W04, K_W05, W3 - posiada znajomość podstawowych procesów biologicznych prowadzących do powstania nowotworu, jest świadomy ich różnorodności i złożoności, zna podstawowe koncepcje rozwoju nowotworu postrzeganego jako proces mikroewolucyjny toczący się w skali komórkowej w organizmie gospodarza, K_W01, K_W02, W4 - zna genetyczne i środowiskowe uwarunkowania występowania chorób nowotworowych, K_W01, K_W03, K_W14, W5 - jest świadomy skali społecznego problemu jakim są choroby nowotworowe, zna podstawowe informacje dotyczące trendów zachorowań w skali kraju i świata, K_W10, K_W14.

Efekty uczenia się - umiejętności

Student: U1 - posiada umiejętność dokonywania obserwacji z wykorzystaniem mikroskopu oraz interpretacji uzyskanych wyników, K_U01, K_U13, U2 - używa sprzętu komputerowego i oprogramowania w zakresie koniecznym do analizy obrazów, K_U07, K_U08, U3 - posiada umiejętność samodzielnej analizy mikroskopowej wyników reakcji immunohistochemicznych i hybrydyzacji in situ wykrywania określonych molekuł w standardowych preparatach cyto- i histo(pato)logicznych oraz mikromacierzach tkankowych, K_U06, K_U10, K_U11, U4 - wykazuje umiejętność czytania ze zrozumieniem literatury fachowej w języku ojczystym i angielskim, K_U02, K_U03, K_U04, K_U11, K_U14, K_U17.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Student: K1 - zna współczesne metody diagnostyki, a jednocześnie ich ograniczenia i wynikające stąd konsekwencje np. potrzebę systematycznego powtarzania badań okresowych, K_K04, K_K10, K2 - poprzez prowadzone obserwacje mikroskopowe i analizę preparatów nabywa poczucie odpowiedzialności za rzetelne dokonanie oceny i świadomość konieczności przestrzegania procedur postępowania związanych z przygotowaniem materiału biologicznego do badań oraz wykonania poszczególnych etapów barwień histo- i immunohistochemicznych, K_K07, K_K08, K3 - ma świadomość społecznej skali zagrożeń chorobami nowotworowymi i rozumie znaczenie prewencji pierwotnej oraz wczesnej diagnostyki nowotworów, K_K07, K_K10, K4 - zna argumenty na rzecz propagowania zachowań prozdrowotnych i rozumie znaczenie ich upowszechniania dla zmniejszenia zachorowalności na choroby nowotworowe, K_K01, K_K11, K_K12, K5 - ma świadomość konieczności przestrzegania zasad etyki, K_K05, K6 - posiada umiejętność organizacji pracy indywidualnej i zespołowej, K_K02, K7 - jest świadomy konieczności przestrzegania zasad BHP podczas wykonywania prac laboratoryjnych, K_K09.

Metody dydaktyczne

Wykład informacyjny, prezentacja multimedialna. Na ćwiczeniach studenci mają możliwość zapoznania się z nowoczesnymi metodami, histologicznymi, cyto- i histochemicznymi oraz nabycia umiejętności wykonywania preparatów histopatologicznych i korzystania z mikroskopu fluorescencyjnego. Zajęcia prowadzone są w grupach kilkuosobowych ze względów bezpieczeństwa i higieny pracy (stosowanie odczynników chemicznych, źródeł promieniowania ultrafioletowego) oraz możliwości pełnego korzystania przez studentów z laboratorium i pracowni mikroskopowych.

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- pogadanka
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny
- opis

Metody dydaktyczne poszukujące

- laboratoryjna
- obserwacji
- doświadczeń
- ćwiczeniowa

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody służące prezentacji treści
- metody wymiany i dyskusji
- metody oparte na współpracy

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Znajomość biologii komórki, genetyki, biochemii

Koordynatorzy przedmiotu

Anna Brożyna

Kryteria oceniania

Wykład - test końcowy, obecność na wykładach (dopuszczalne 2 nieobecności)

Ćwiczenia laboratoryjne - warunkami zaliczenia są: obecność i aktywność na zajęciach oraz pozytywna ocena uzyskana na podstawie kolokwium.

Pisemne kolokwia kontrolne obejmują tematykę realizowaną na zajęciach. Ocena jest wystawiana na podstawie uzyskanych przez studenta punktów, według następującej skali:

60-70% - dst
71-80% - dst plus
81-87% - db
88-94% - db+
powyżej 94% - bdb

Warunkiem koniecznym zaliczenia ćwiczeń jest pozytywna ocena z kolokwium zaliczeniowego. Ostateczny termin poprawy niezaliczonych kolokwiów wyznacza prowadzący ćwiczenia.

Koniecznym warunkiem zaliczenia ćwiczeń jest również co najmniej 80% frekwencja. Weryfikacji podlega też umiejętność samodzielnej obserwacji i analizy preparatów mikroskopowych.

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

1. Ahmed N.: “Clinical Biochemistry”,Oxford University Press, Oxford, 2011,
2. Alberts B., A. Johnson, J. Lewis, M. Raff, K. Roberts, P. Walter: „Molecular Biology of the Cell – Fifth Edition”, Garland Science, Taylor & Francis Group (2008),
3. Chabner B.A., Lynch T.J. i D.L. Longo: “Harrison Onkologia”, wyd. polskie pod red. D. Perek, Wydawnictwo Czelej, Lublin, 2009,
4. Coleman W.B. i G.J. Tsongalis: „The Molecular Basis of Human Cancer”, Humana Press Inc. (2010),
5. “Food, Nutrition, Physical Activity and the Prevention of Cancer: a Global Perspective”, World Cancer Research Fund/American Institute for Cancer Research, Washington D.C., 2007,
6. Jorgensen J.T. i H. Winther: “Molecular diagnostics. The Key Driver in Personalized Cancer Medicine”, Pan Stanford Publishing Pte. Ltd. Singapore, 2010,
7. Knowles M. i P. Selby: “Introduction to the cellular and molecular biology of cancer” 4th ed., Oxford University Press (2005),
8. Kumar V., R.S. Cotran i S.L. Robbins: "Patologia", Urban&Partner, Wrocław (2013),
9. Schrijvers D., H.J. Senn, H. Mellstedt i B. Zakotnik: “Podręcznik profilaktyki chorób nowotworowych”, Medipage, Warszawa, 2009,
10. A. Fauci, E. Braunwald, D.L. Kasper, S.L. Hauser, D.L. Longo, J.L. Jameson: „Interna Harrisona”, wydawnictwo Czelej, Lublin 2009
11. Stewart B.W. i P. Kleihues: “World Cancer Report”, IARC Press, Lyon 2014,
12. Materiały własne Katedry Biologii Człowieka,
13. Aktualne publikacje z czasopism i sympozjów międzynarodowych.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2600-PBTNBIOT-2-S2 w USOSweb