Wszystko, co chcielibyście wiedzieć o rozmnażaniu człowieka, ale boicie się zapytać 2600-OG-WOR

Pomimo, że istota natury ludzkiej podlega coraz bardziej intensywnym badaniom od setek lat, bynajmniej temat ten nie został wyczerpany. Wręcz przeciwnie, uzyskiwanie satysfakcjonujących odpowiedzi na wciąż nurtujące nas pytania (dzięki dostępności coraz lepszych technik i narzędzi badawczych) prowadzi do formułowania kolejnych. Wiele z nich dotyka niezwykle istotnej, subtelnej i zarazem fascynującej sfery życia człowieka, jaką jest świadomość płci, seksualność i trudne do stłumienia pragnienie posiadania potomstwa. Otóż powinniśmy zdawać sobie sprawę z faktu, że najprawdopodobniej całokształt naszych działań i zmagań (podobnie jak u wszystkich zwierząt) w ostatecznym rozrachunku jest skierowany na sukces prokreacji bez względu na fakt, jak prowokacyjne może być powyższe stwierdzenie. Nie sposób jednak zgłębiać motywów przewodnich natury i ewolucji człowieka, nie mając większego pojęcia o istnieniu i sposobie działania podstawowych procesów i mechanizmów sterujących biologią naszego rozwoju. Zdolność do rozmnażania płciowego, a tym samym możliwość posiadania potomstwa, które dziedziczy cechy przekazywane przez rodziców, stanowi podstawę trwałości gatunku ludzkiego.
Głównym celem dydaktycznym proponowanego wykładu jest przekazanie podstawowej wiedzy biologicznej o tym, co i w jaki sposób umożliwia nam wrodzoną skłonność do rozmnażania. W trakcie piętnastu dwugodzinnych wykładów postaram się w interesujący, lecz przede wszystkim profesjonalny sposób, omówić tak podstawowe zagadnienia jak: kluczowe procesy i mechanizmy komórkowe w biologii rozwoju człowieka, rozmnażanie płciowe w kontekście ewolucji, determinacja i różnicowanie płci (w tym molekularne podłoże zaburzeń determinacji płci oraz rozwoju gonad i tożsamości płciowej), chromosomy płci ze szczególnym uwzględnieniem ewolucji chromosomu Y, przebieg i efekt gametogenezy (spermatogeneza i oogeneza), fizjologia zapłodnienia i aktywność seksualna człowieka, rozwój prenatalny, świadome rodzicielstwo (w tym różnorodne metody regulacji poczęć), bezpłodność i niepłodność, techniki wspomaganego rozrodu człowieka, badania prenatalne i kwestie prawne/etyczne związane z aborcją, choroby przenoszone drogą płciową oraz embriologia medyczna i komórki macierzyste.
Głównym założeniem proponowanego wykładu jest to, aby każdy biorący w nim udział student, bez względu na poziom swojej dotychczasowej wiedzy w dziedzinie biologii rozwoju człowieka, zainteresowania naukowe, czy światopogląd i związane z nim normy etyczne, potrafił rozróżnić trzy podstawowe kwestie: wiedza, wiara i mit.
Dobór i poziom treści merytorycznych proponowanego wykładu (zakres podawanej wiedzy) oraz sposób ich prezentacji przez wykładowcę (interaktywny wykład multimedialny wzbogacony o wysokiej jakości naukową dokumentację fotograficzną i filmową) będzie dobrany tak, aby podawane informacje natury ściśle biologicznej miały charakter ogólny (treści zrozumiałe nie tylko dla studentów kierunków biologicznych), przy jednoczesnym zachowaniu jak najwyższych standardów kształcenia. W trakcie wykładów, wiedza popularnonaukowa (ogólnie dostępna) będzie poddana konfrontacji z rzetelną wiedzą naukową (w oparciu o fachową literaturę przedmiotu). Na pierwszym wykładzie studenci wypełnią anonimową ankietę, której celem jest określenie poziomu ich wiedzy i głównych zainteresowań w zakresie biologii rozwoju człowieka, ze względu na bardzo zróżnicowane audytorium (studenci różnych kierunków studiów). Wyniki ankiet umożliwią wykładowcy dostosowanie treści merytorycznych wykładu do możliwości i oczekiwań studentów, co w przypadku zajęć ogólnouniwersyteckich jest podstawą osiągnięcia oczekiwanych efektów kształcenia i niweluje potencjalne niepowodzenia podczas ich weryfikacji. W trakcie wykładów możliwe będą dyskusje, podczas których studenci będą mieli okazję do skonfrontowania własnych poglądów w odniesieniu do faktów naukowych, przy czym wartość nadrzędna będzie jasno sprecyzowana – jest nią biologia.