Mikrobiologiczne wzorce patogenów: reakcje immunologiczne
2600-MK-MWPBIOL-2-S2
Przedmiot realizowany jest w formie wykładów i ćwiczeń.
Na wykładach zostaną omówione następujące tematy:
zależności pomiędzy wrodzonym i nabytym układem immunologicznym; szlaki odpowiedzi gospodarza na zakażenie; mechanizmy prowadzące do stanu zapalnego; molekularne wzorce patogenów; klasyfikacja receptorów rozpoznających patogeny (PRRs); receptory Toll-like (TLR) i ich ligandy, miejsce występowania i budowa TLR, terapeutyczne zastosowanie agonistów TLR; receptory NLR i choroby związane z mutacjami w genach NLR; receptory RIG I-podobne i ich rola w odpowiedzi przeciwwirusowej.
Ćwiczenia laboratoryjne poświęcone są zagadnieniom obejmującym tematykę wpływu mikrobiologicznych wzorców patogenów na funkcjonowanie komórek immunologicznych. Przedstawione zostaną techniki umożliwiające ocenę wpływu tych wzorców na podstawowe funkcje komórek immunologicznych, takie jak ich przeżywalność czy produkcja wolnych rodników. Przedstawione zostaną również techniki umożliwiające wykrywanie patogenów w materiale biologicznym, na przykładzie testu immunoenzymatycznego ELISA. Dodatkowo, studenci zapoznają się z metodami izolacji frakcji mononuklearnych i polimorfonuklearnych komórek immunologicznych, technikami prowadzenia hodowli komórkowych oraz zasadami stymulacji komórek immunologicznych produktami pochodzącymi od mikroorganizmów.
|
W cyklu 2024/25L:
Przedmiot realizowany jest w formie wykładów oraz ćwiczeń laboratoryjnych i ma na celu pogłębienie wiedzy studentów z zakresu immunologii wrodzonej, mechanizmów rozpoznawania patogenów oraz molekularnych podstaw odpowiedzi immunologicznej.
W ramach wykładów omawiane są zagadnienia dotyczące zależności pomiędzy wrodzonym i nabytym układem odpornościowym, ze szczególnym uwzględnieniem mechanizmów odpowiedzi gospodarza na zakażenie i procesów prowadzących do rozwoju stanu zapalnego. Przedstawiane są molekularne wzorce patogenów (PAMPs) pochodzenia bakteryjnego, wirusowego i grzybowego oraz klasyfikacja receptorów rozpoznających patogeny (PRRs). Szczegółowo omówione zostają receptory Toll-podobne (TLR) – ich budowa, lokalizacja komórkowa, ligandy oraz znaczenie w odpowiedzi immunologicznej. Wykład obejmuje również zagadnienia dotyczące terapeutycznego wykorzystania agonistów TLR w immunoterapii, a także charakterystyki receptorów NOD-podobnych (NLR) i chorób związanych z mutacjami w genach kodujących te receptory. Omawiane są również receptory RIG-I-podobne (RLR) i ich rola w mechanizmach przeciwwirusowej odpowiedzi immunologicznej.
Ćwiczenia laboratoryjne pozwalają studentom na praktyczne zapoznanie się z wybranymi metodami badania mechanizmów immunologicznych oraz molekularnych reakcji komórkowych. Obejmują one analizę wpływu mikrobiologicznych wzorców patogenów na fizjologię komórek immunologicznych oraz zasady ich stymulacji produktami pochodzenia mikrobiologicznego. Uczestnicy zajęć wykonują diagnostykę przeciwciał produkowanych w odpowiedzi na zakażenie wirusem SARS-CoV-2 oraz oceniają aktywność biologiczną komórek fagocytarnych. W ramach zajęć realizowane są także ćwiczenia dotyczące zmienności genów zaangażowanych w odpowiedź przeciwko patogenom, obejmujące izolację i analizę genomowego DNA oraz genotypowanie za pomocą techniki PCR w czasie rzeczywistym z wykorzystaniem sond typu TaqMan. Dodatkowo studenci analizują ekspresję cytokin prozapalnych w komórkach stymulowanych lipopolisacharydem bakteryjnym (LPS), izolując całkowite RNA i wykorzystując technikę RT-qPCR do monitorowania zmian w profilu ekspresji genów.
Realizacja przedmiotu umożliwia studentom zdobycie wiedzy teoretycznej i praktycznych umiejętności z zakresu immunologii molekularnej, biologii komórki oraz nowoczesnych metod analizy materiału genetycznego, stanowiących podstawę dla dalszych badań naukowych i pracy w laboratoriach diagnostycznych.
|
Całkowity nakład pracy studenta
Godziny realizowane z udziałem nauczycieli (45 godz.) - 1,9 ECTS:
- udział w wykładach – 15 h
- udział w ćwiczeniach - 30 h
Czas poświęcony na pracę indywidualna studenta (80 godz.) - 3,1ECTS:
- przygotowanie do ćwiczeń - 20 h
- przygotowanie do kolokwiów - 30 h
- przygotowanie do egzaminu i obecność na egzaminie – 30 h
Łącznie: 125 godzin (5 ECTS)
Efekty uczenia się - wiedza
W1: Definiuje pojęcia: molekularne wzorce związane z patogenami, receptory rozpoznające wzorce (PRR), receptory Toll-podobne, odporność wrodzona i nabyta, gorączka, stan zapalny - K_W02, K_W07, K_W011
W2: Opisuje szlaki transdukcji sygnału związane z aktywacją receptorów rozpoznających antygen oraz efekt biologiczny ich pobudzenia – K_W02, K_W07, K_W011
W3: Opisuje mikrobiologiczne wzorce patogenów charakterystyczne dla różnych drobnoustrojów - K_W02, K_W07, K_W11
W4: Definiuje podstawowe zasady bezpieczeństwa i higieny pracy podczas doświadczeń wykonywanych z użyciem materiału mikrobiologicznego – K_W17
W5: Wykazuje znajomość metod ilościowych i jakościowych oraz technik molekularnych do oceny aktywacji komórek immunologicznych oraz organizmów jednokomórkowych przez mikrobiologiczne wzorce patogenów – K_W09, K_W10
Efekty uczenia się - umiejętności
U1: Wykorzystuje wiedzę z zakresu mikrobiologii i immunologii do oceny wpływu molekularnych wzorców patogenu na układ odpornościowy – K_U02, K_U05
U2: Stosuje techniki pomiarowe i analityczne oraz metody ilościowe i jakościowe do oceny procesów zachodzących z udziałem układu odpornościowego pobudzonego przez mikroorganizmy – K_U03, K_U07
U3: Dokonuje pomiarów związanych z aktywacją komórek immunologicznych przez mikrobiologiczne wzorce patogenów – K_U08, K_U10
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
K1: Rozumie potrzebę ustawicznego pogłębiania wiedzy na temat wpływu infekcji na funkcjonowanie organizmu człowieka – K_K01
K2: Jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo pracy własnej oraz innych oraz za powierzony sprzęt podczas przeprowadzania doświadczeń z wykorzystaniem materiału mikrobiologicznego – K_09, K_10
K3: Jest zdolny do pracy zespołowej podczas wykonywania eksperymentów – K_K11
K4: Ma świadomość odpowiedzialności za rzetelność przeprowadzonych doświadczeń oraz wykazuje krytycyzm w odniesieniu do uzyskanych wyników swojej pracy – K_K04, K_K06
Metody dydaktyczne
Wykład z prezentacjami multimedialnymi
Ćwiczenia mają charakter doświadczalny (studenci realizują zadania w grupach 2-3-osobowych). Zajęcia muszą być prowadzone w grupie nie więcej niż 8-12 osób, ponieważ wymaga tego metodyka doświadczeń: dostęp do sprzętu i urządzeń laboratoryjnych, a także praca z odczynnikami chemicznymi i materiałem mikrobiologicznym.
Metody dydaktyczne podające
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
Metody dydaktyczne poszukujące
- ćwiczeniowa
- laboratoryjna
- obserwacji
Rodzaj przedmiotu
przedmiot obligatoryjny
Wymagania wstępne
Znajomość immunologii oraz anatomii i fizjologii człowieka
Koordynatorzy przedmiotu
Kryteria oceniania
Metody oceniania:
Egzamin pisemny – K_W02, K_W07, K_W11, K_U02, K_U05, K_K01
Egzamin ustny –
Kolokwium – K_W02, K_W07, K_W09, K_W10, K_W11, K_W12 K_W17, K_U02, K_U03, K_U05, K_U07, K_U8, K_U10, K_K01, K_K09, K_K10
Referat/eseje –
Prezentacje –
Projekty –
Aktywność (tylko kompetencje) – K_K04, K_K06, K_K11
Inne – wskazać jakie
Kryteria oceniania:
zaliczenie wykładów: egzamin pisemny w formie testu jednokrotnego wyboru, wymagany próg na ocenę dostateczną - 55-60%, 61-70% - dostateczny plus, 71-80% - dobry, 81-90% - dobry plus, 91-100% - bardzo dobry. Dopuszczalna jest jednokrotna poprawa egzaminu w formie ustnej lub pisemnej.
zaliczenie ćwiczeń laboratoryjnych: dwa kolokwia kontrolne (pisemne lub w formie testu z wykorzystaniem platformy Moodle UMK), obejmujące tematykę zajęć realizowanych na zajęciach, ocena ciągła (bieżące przygotowanie studentów do zajęć i ich aktywność); ocena końcowa wyliczana jako średnia uzyskanych ocen; do 3,39 – dostateczny, 3,40-3,74 – dostateczny plus, 3,75-4,19 – dobry, 4,20-4,50 – dobry plus, powyżej 4,50 – bardzo dobry. Dopuszczalna jest jednokrotna poprawa kolokwium w formie ustnej lub pisemnej.
Literatura
Literatura podstawowa:
- Roitt I., Brostoff J. Male D. Immunologia. PZWL 2000 i nowsze;
- Gołąb J., Jakóbisiak M., Lasek W. Immunologia. PWN 2004 i nowsze;
-
Literatura uzupełniająca:
- Deptuła W., Buczek J. Zarys immunologii ssaków 1998;
- Płytycz B., Gliński Z., Jarosz J., Książkiewicz-Kapralska M., Markowska M., Skwarło-Sońta K. Immunologia porównawcza 1999
|
W cyklu 2024/25L:
Literatura podstawowa:
1. Immunologia - Jakub Gołąb, Marek Jakóbisiak, Witold Lasek, Tomasz Stokłosa. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2017.
2. Diagnostyka immunologiczna w praktyce lekarskiej - Jan Żeromski, Kazimierz Madaliński, Jacek M. Witkowski. Wydawnictwo Mediton, Łódź,2017
3. Podstawy immunologii - Maria Ptak, Włodzimierz Ptak, Marian Szczepanik. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2021.
Literatura uzupełniająca:
1. Instrukcje do ćwiczeń
|
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: