Fitopatologia 2600-MK-FPBIOL-2-S2

Wykłady:
Rys historyczny fitopatologii, zadania, podział, pojęcia, podział czynników chorobotwórczych (wirusy, wiroidy, fitoplazmy, bakterie, grzyby), zasady diagnostyki fitopatologicznej, symptomatologia, przebieg procesu chorobowego, infekcja, inkubacja, właściwa choroba, wpływ środowiska na rozwój chorób, epidemiologia, odporność roślin na choroby infekcyjne (rodzaje i mechanizmy odporności), metody ochrony roślin przed chorobami (hodowlana, agrotechniczna, biologiczna, fizyczna, chemiczna, integrowana), kwarantanna roślin. Przegląd ważniejszych chorób roślin i metod ich zwalczania.

Laboratoria:
1. Charakterystyka roślinnych czynników chorobotwórczych. Przykłady ważniejszych gospodarczo chorób powodowanych przez wirusy, bakterie i grzyby.
2. Sposoby detekcji fitopatogenów w różnych tkankach roślinnych.
3. Hodowla bakterii i grzybów chorobotwórczych dla roślin. Testy patogeniczności.
4. Metody identyfikacji fitopatogenów.
5. Fazy procesu chorobowego, w tym udziału enzymów i toksyn w patogenezie.
6. Reakcja roślin na patogeny, odporność czynna, bierna, SAR, ISR.
7. Prewencja i metody zwalczania fitopatogenów.

W cyklu 2022/23Z:

W cyklu 2024/25Z:

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli (45 godz., 1,8 ECTS): - udział w wykładach - 15 - udział w zajęciach laboratoryjnych - 30 Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta (80 godz., 3.2 ECTS): - przygotowanie do zaliczenia - 40 - przygotowanie do zajęć - 30 - praca własna nad opracowaniami - 10 Łącznie: 125 godz. (5 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

W1 - orientuje się w rozwoju i obecnym stanie wiedzy oraz najnowszych trendach fitopatologii oraz wskazuje ich związek z innymi dyscyplinami przyrodniczymi (K_W11, K_W15, K_W16), W2 - charakteryzuje mikroorganizmy chorobotwórcze dla roślin. Podaje przykłady ważnych gospodarczo chorób roślin (K_W02, K_W04, K_W05, K_W07), W3 - zna metody z zakresu diagnostyki chorób roślin (K_W09), W4 - objaśnia etapy procesu chorobowego u roślin. Wymienia i charakteryzuje czynniki warunkujące patogeniczność mikroorganizmów oraz opisuje mechanizmy odporności roślin (K_W04), W5 - objaśnia związki między osiągnięciami fitopatologii a możliwościami ich wykorzystania w życiu społeczno-gospodarczym z uwzględnieniem zrównoważonego użytkowania różnorodności biologicznej (K_W18),

Efekty uczenia się - umiejętności

U1 - wybiera sposób diagnozowania chorób roślin, przeprowadza makro- i mikroskopową obserwację chorych tkanek roślin (K_U03), U2 - wybiera metodę izolacji patogenów z tkanek roślin i sposób ich identyfikacji (K_U08), U3 - przeprowadza izolację fitopatogenów z tkanek roślin (K_U03, K_U08), U4 - planuje i przeprowadza hodowlę fitopatogenów (K_U03), U5 - korzysta z dostępnych źródeł informacji biologicznej, w tym ze źródeł elektronicznych (K_U11),

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1 - przestrzega zasad pracy w laboratorium i dba o dokładność wykonywania prac laboratoryjnych (K_K04, K_K06), K2 - dostrzega zagrożenia ze strony mikroorganizmów fitopatogenicznych potencjalnie chorobotwórczych dla człowieka (K_K09), K3 - odpowiedzialnie podchodzi do stosowania środków ochrony roślin, K4 - zna ograniczenia własnej wiedzy i kompetencji oraz wykazuje gotowość stałego uczenia się i rozwoju oraz jest otwarty na nowe idee (K_K02), K5 – potrafi pracować indywidualnie i w zespole (K_K11),

Metody dydaktyczne

Wykład: 1. wykład informacyjny z prezentacją multimedialną 2. pokaz materiałów wizualnych (filmy, fotografie) Laboratorium: 1. Instruktaż i demonstracja procedur laboratoryjnych dotyczących izolacji i identyfikacji patogenów roślinnych prowadzącego. 2. Samodzielne wykonywanie doświadczeń według instrukcji. 3. Analiza i interpretacja wyników badań - praca w grupie. 4. Dyskusja nad uzyskanymi wynikami i wnioskami. 5. Prezentacja efektów pracy (uzupełnienie kart pracy).

Metody dydaktyczne podające

- wykład informacyjny (konwencjonalny)

Metody dydaktyczne poszukujące

- laboratoryjna

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

ukończony kurs z mikrobiologii i fizjologii stresu

Koordynatorzy przedmiotu

Bliss Furtado
Adriana Szmidt-Jaworska

Kryteria oceniania

Wykład – ocena sumująca wiedzę
K_W 2, 4, 5, 7, 9, 11, 15, 16, 18

Ćwiczenia – ocena sumująca wiedzę
K_W 2, 4, 5, 7, 9, 11, 15, 16, 18
Ocena sumująca umiejętności i kompetencje
K_U 3, 8, 11,
K_K 2, 4, 6, 9, 11

Wykład
Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia wykładów jest:
1. uzyskanie zaliczenia z zajęć laboratoryjnych składających się na przedmiot,
2. obecność na wykładach zgodnie z regulaminem studiów.
3. Forma zaliczenia: egzamin pisemny obejmujący pytania testowe jednokrotnego i wielokrotnego wyboru oraz pytania opisowe.
4. Czas trwania egzaminu: 60 minut.
5. Kryteria punktowe:
ocena dostateczna (3,0): 50–60% punktów,
dostateczna plus (3,5): 61–65%,
dobra (4,0): 66–74%,
dobra plus (4,5): 75–85%,
bardzo dobra (5,0): 86–100%.
6. Student, który nie uzyskał wymaganego progu punktowego, ma prawo do jednego poprawkowego zaliczenia w terminie określonym przez prowadzącego

Zajęcia laboratoryjne
Warunkiem uzyskania zaliczenia z laboratorium jest:
1. obecność na wszystkich zajęciach,
2. aktywność i bieżące przygotowanie do zajęć (100% oceny końcowej).
Kryteria punktowe:
ocena dostateczna (3,0): 55–60% punktów,
dostateczna plus (3,5): 61–70%,
dobra (4,0): 71–80%,
dobra plus (4,5): 81–90%,
bardzo dobra (5,0): 91–100%.
Ocena końcowa z laboratorium jest średnią ważoną ocen cząstkowych.

Praktyki zawodowe

Nie dotyczy

Literatura

Literatura podstawowa
- Fitopatologia. Tom 1. Podstawy fitopatologii (2011), red. S. Kryczyński S., Z. Weber Z., Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne.
- Fitopatologia leśna (2023), red. M. Mańka, A. Grzywacz, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.
- Atlas chorób fizjologicznych roślin rolniczych (2025), red. T. Czubiński, J. Daleszyński, Wydawnictwo AgroHorti Media Sp. z o.o.
- Plant pathology and plant diseases (2020) Tronsmo, A.M., Collinge, D.B., Djurle, A., Munk, L., Yuen, J. and Tronsmo, A. CABI.
- Collinge, D.B., Jensen, D.F., Rabiey, M., Sarrocco, S., Shaw, M.W. and Shaw, R.H. (2022). Biological control of plant diseases–What has been achieved and what is the direction?, Plant Pathology, 71(5), pp.1024-1047. https://doi.org/10.1111/ppa.13555
- Agrios’ Plant pathology (2024) R.P. Oliver. (6th ed.), Academic Press.

Literatura uzupełniająca
- Fitopatologia ogólna (1999), red. Z. Fiedorowicz, B. Gołębniak, Z. Webe Wydawnictwo Akademii Rolniczej, Poznań.
- Wybrane zagadnienia z fitopatologii (2003) Galimska-Stypa R., Radziejewska-Lebrecht J. Wyd. Uniwersytetu Śląskiego.
- Jeger, M., Beresford, R., Bock, C. et al. (2021). Global challenges facing plant pathology: multidisciplinary approaches to meet the food security and environmental challenges in the mid-twenty-first century. CABI Agric Biosci 2, 20. https://doi.org/10.1186/s43170-021-00042-x
- Plant Pathology and Diseases (2022), red. Edward Parker, States Academic Press.
- Elnahal, A.S.M., El-Saadony, M.T., Saad, A.M. et al., (2022). The use of microbial inoculants for biological control, plant growth promotion, and sustainable agriculture: A review. Eur J Plant Pathol 162, 759–792. https://doi.org/10.1007/s10658-021-02393-7

W cyklu 2022/23Z:

Jak w części A

W cyklu 2024/25Z:

Jak w części A

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2600-MK-FPBIOL-2-S2 w USOSweb