Morfologiczna identyfikacja bezkręgowców 2600-MIBSA4-1-S1

Przedmiot ma na celu zapoznanie studentów z morfologiczną klasyfikacją grup bezkręgowców i stanowi przyczynek do zaznajomienia z bioróżnorodnością fauny. Podczas zajęć położony zostanie nacisk na rozpoznawanie, wyróżnianie cech morfologicznych pozwalających na identyfikowanie przynależności bezkręgowców do poszczególnych grup systematycznych, ale też w powiązaniu z ich środowiskiem życia. Celem zaplanowanych zajęć jest przygotowanie studentów do pracy z próbami zawierającymi materiał zoologiczny oraz nabycie wiedzy pozwalającej na kontynuowanie nauki z innych przedmiotów wymagających wybranej wiedzy z zoologii bezkręgowców.
Podczas wykładów omówione zostaną taksony:
Królestwo: Protista, Królestwo: Animalia: Typ: Annelida, Typ: Arthropoda, Typ: Mollusca, w kontekście ich klasyfikacji, z wyróżnieniem cech charakterystycznych i zmian ewolucyjnych. Omówione zostaną zagadnienia związane z podziałem ciała, pokryciem ciała, narządami zmysłów, sposobami poruszania się, pobierania pokarmu, oddychania (w powiązaniu ze środowiskiem życia). Wskazane będą sposoby rozmnażania. Przy poszczególnych grupach omówione będą zasady identyfikacji w odniesieniu do dostępnych kluczy.
Podczas laboratoriów studenci poznają przedstawicieli wybranych grup systematycznych omawianych na wykładach, nabędą wstępne umiejętności do rozpoznawania gatunków bezkręgowców. Obserwacje będą wykonywać makroskopowo albo mikroskopowo z wykorzystaniem sprzętu laboratoryjnego.

W cyklu 2025/26Z:

Podczas wykładów zrealizowane będą następujące tematy:
1. Protista – klasyfikacja i kryteria podziału, cechy charakterystyczne, pokrycie ciała, sposób poruszania się, pobierania pokarmu, sposoby rozmnażania się.
2. Annelida – podział systematyczny, cechy charakterystyczne, podział ciała, sposoby poruszania się, odżywiania i oddychania, narządy zmysłów (w powiązaniu ze środowiskiem życia) oraz rozmnażanie. Omówione zostaną główne gromady i rodziny Annelida. Wskazane zostaną cechy i klucze służące do identyfikacji taksonomicznej tej grupy.
3. Arthropoda – podział systematyczny, cechy charakterystyczne, podział ciała, pokrycie ciała, sposoby poruszania się, odżywiania i oddychania, narządy zmysłów (w powiązaniu ze środowiskiem życia) oraz rozmnażanie. Omówione zostaną główne podtypy Arthropoda (Crustacea, Cheliceromorpha, Eutracheata), nadgromady/gromady (Branchiopoda, Branchiura, Copepoda, Cirripedia, Ostracoda, Malacostraca (i ich główne rzędy), Xiphosurida, Arachnida (i ich główne rzędy), Myriapoda, Incecta)). Wskazane zostaną rzędy Insecta o znaczeniu dla medycyny sądowej w środowisku wodnym i lądowym.
4. Mollusca - podział systematyczny, cechy charakterystyczne, podział ciała, sposoby poruszania się, odżywiania i oddychania, narządy zmysłów (w powiązaniu ze środowiskiem życia) oraz rozmnażanie. Scharakteryzowane zostaną główne gromady Mollusca.
5. Omówione zostanie zjawisko pasożytnictwa wśród Protista i Animalia.

Podczas laboratorium zrealizowane będą następujące tematy:
1. Protista: Mastigophora, Sarcodina, Ciliata (omówione i zaprezentowane zostaną wybrane taksony)
2. Różnorodność Cnidaria i Rotifera
3. Annelida – Polychaeta, Oligochaeta (omówione i zaprezentowane zostaną wybrane taksony)
4. Arthropoda – Crustacea (omówione i zaprezentowane zostaną wybrane taksony)
5. Arthropoda – Chelicerata - Arachnida
6. Arthropoda – Insecta (omówione i pokazane będą wybrane rzędy owadów)
7. Mollusca – Gastropoda, Bivalvia (omówione i zaprezentowane zostaną wybrane taksony)

Całkowity nakład pracy studenta

Zajęcia realizowane z bezpośrednim udziałem nauczyciela (50 godzin) – 2 ECTS: • udział w wykładach – 20 h • udział w laboratoriach – 30 h Praca własna studenta (50 godziny– 2 ECTS): • uzupełnianie kart pracy i notatek – 5 h • przygotowanie do zaliczenia z laboratorium – 20 h • przygotowanie do zaliczenia z wykładów – 23 h • udział w konsultacjach – 2 h Łącznie: 100 godz. (4 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

Student: W1: wymienia i identyfikuje grupy systematyczne oraz wybrane gatunki zwierząt bezkręgowych, na podstawie ich cech morfologicznych oraz w powiązaniu z ich środowiskiem życia - K_W09, K_W01

Efekty uczenia się - umiejętności

Student: U1: potrafi oznaczać na podstawie dostępnych kluczy oraz innych narzędzi (np.: aplikacji) grupy systematyczne i gatunki bezkręgowców oraz weryfikować oznaczenia (pochodzące z aplikacji) - K_U04, K_U07

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Student: K1: pogłębia wiedzę z zakresu zoologii – K_K01 K2: bierze na siebie odpowiedzialność za bezpieczeństwo pracy własnej i innych oraz wykorzystywany sprzęt – K_K07, K_K08

Metody dydaktyczne

Metoda dydaktyczna podająca: - wykład informacyjny z prezentacjami multimedialnymi Metody dydaktyczne poszukujące (ćwiczeniowa, laboratoryjna, obserwacji): - W części praktycznej zajęć laboratoryjnych, po omówieniu podstaw teoretycznych i zaplanowaniu pracy, studenci wykonują obserwacje makroskopowe i mikroskopowe żywych lub utrwalonych przedstawicieli bezkręgowców oraz ich charakterystycznych cech morfologicznych. Pod nadzorem opiekuna, studenci klasyfikują prezentowane okazy. Mają dostęp do sprzętu laboratoryjnego. Pracują z zachowaniem zasad BHP dotyczących pracy laboratoryjnej. Prowadzą dokumentację na kartach pracy.

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Brak

Koordynatorzy przedmiotu

Małgorzata Poznańska-Kakareko

Kryteria oceniania

Wykład: egzamin pisemny – test zamknięty jednokrotnego wyboru, pytania otwarte i/lub rysunki do podpisania.
Egzamin uwzględnia wymienione powyżej efekty uczenia się (wiedza, umiejętności i kompetencje społeczne: K_W01, K_W09, K_U04, K_U07, K_K01).

Zaliczenie laboratorium:
1. Kolokwium pisemne (test zamknięty jednokrotnego wyboru oraz pytania otwarte), uwzględniające wymienione powyżej efekty uczenia się (wiedza i kompetencje społeczne).
2. Zaliczenie kart pracy z laboratoriów (uwzględniające wymienione powyżej efekty uczenia się (wiedza, umiejętności i kompetencje społeczne).

Na ocenę dostateczną student musi poprawnie odpowiedzieć na 55-64% pytań, na ocenę dostateczny plus - 65-74%, na ocenę dobry - 75-84%, na ocenę dobry plus - 85-93%, na ocenę bardzo dobry - powyżej 93%.

Praktyki zawodowe

Nie dotyczy

Literatura

1. Błaszak C., 2011: Zoologia. T. 2, cz. 1. Stawonogi: szczękoczułkopodobne i skorupiaki. PWN.
2. Błaszak C., 2012: Zoologia. T. 2, cz. 2. Stawonogi (Tchawkodyszne). PWN.
3. Błaszak C., 2013: Zoologia. T. 1, cz. 1. Nibytkankowce - pseudojamowce. PWN.
4. Błaszak C., 2013: Zoologia. T. 1, cz. 2. Wtórnojamowce (bez stawonogów). PWN.
5. Czapik A., 199: Podstawy protozoologii. PWN.
6. Moraczewski J., 1982: Ćwiczenia z zoologii bezkręgowców. PWN.
7. Kołodziejczyk A., Koperski P., 2000: Bezkręgowce słodkowodne Polski. Klucz do oznaczania oraz podstawy biologii i ekologii makrofauny. Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
8. Piechocki A., 1979: Fauna słodkowodna Polski. Zeszyt 7, PWN, Warszawa-Poznań.
9. Piechocki A., Dyduch-Falniowska A., 1993: Mięczaki. Małże., PWN
10. http://lanwebs.lander.edu/faculty/rsfox/invertebrates/

W cyklu 2025/26Z:

Identyczne jak w części A

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2600-MIBSA4-1-S1 w USOSweb