Szkolenie dotyczące GMM i GMO 2600-KBIOL-GMO-SX

Celem zajęć jest przekazanie studentom najnowszej wiedzy dotyczącej organizacją laboratorium o klasie bezpieczeństwa biologicznego I, II, III i IV, w którym możliwa jest praca z GMM i/lub GMO. Studenci uzyskają wiedzę dotyczącą wymagań sprzętowych danej grupy laboratoriów. Poruszone zostaną również aspekty dotyczące przechowywania próbek, procedur jakie obowiązują podczas utylizacji materiału modyfikowanego genetycznie. Studenci zostaną zapoznani z przepisami BHP i sanitarnymi, które są konieczne,aby takie laboratorium uzyskało pozytywną opinię Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) i Państwowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej. Student nabędzie też praktycznych umiejętności związanych z zaplanowaniem laboratorium, jego organizacją, ergonomią i bezpieczeństwem pracy. Poruszone zostaną także aspekty związane z zieloną transformacją: tworzeniem roślin transgenicznych, umożliwiających adaptację do zmieniających się warunków klimatu (rośliny oporne stres, podwyższoną temperaturę), bardziej efektywne wykorzystanie zasobów naturalnych np. terenów solnych (rośliny transgeniczne oporne na sól), zmniejszenie poziomu zanieczyszczeń np. metali z gleby (rośliny transgeniczne oporne na metale) czy mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych produkujących enzymy rozkładające plastik.

Wykłady:
1-2. Przepisy prawne w Polsce/ EU/ świecie dotyczące uzyskania możliwości utworzenia laboratorium GMM/GMO - dr hab. J. Wiśniewska, prof. UMK
3-4. Laboratorium GMM/GMO poziomy bezpieczeństwa biologicznego (BSL) I, II i III, IV – organizacja, ergonomia i bezpieczeństwo pracy - dr hab. J. Wiśniewska, prof. UMK
5-6. Wymagania Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) dotyczące laboratorium GMM/GMO- dr hab. J. Wiśniewska, prof. UMK
7-8. Wymagania Państwowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej dotyczące laboratorium GMM/GMO- dr hab. J. Wiśniewska, prof. UMK
9-10.Praktyczne aspekty urządzania laboratorium GMM/GMO (zaliczenie tej części wykładów) Laboratorium diagnostyczne GMM/GMO – wymagana, techniki, wyposażenie, walidacja, akredytacja - dr hab. J. Wiśniewska, prof. UMK
11-12. GMO – przykłady i uprawa na świecie cz. I- dr hab. J. Wiśniewska, prof. UMK
13-15. GMO – wykorzystanie w badaniach naukowych i gospodarce człowieka - zielona transformacja (rośliny transgeniczne oporne stres, podwyższoną temperaturę - adaptacja do zmieniających się warunków klimatu, rośliny transgeniczne oporne na sól - bardziej efektywne wykorzystanie zasobów naturalnych np. terenów solnych,
rośliny transgeniczne oporne na metale (fitoremediacja) - zmniejszenie poziomu zanieczyszczeń np. metali z gleby czy mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych produkujących enzymy rozkładające plastik) cz. II- dr hab. J. Wiśniewska, prof. UMK (zaliczenie)
16-17. Praktyczne wykorzystanie wiedzy o GMM w pracy badawczej. Przykłady badań prowadzonych z udziałem organizmów modyfikowanych genetycznie – prof. dr hab. Grażyna Dąbrowska
18-19. Metody molekularne stosowane do uzyskiwania GMM i GMO prof. dr hab. Grażyna Dąbrowska
20-21. Przygotowanie zgłoszeń patentowych dotyczących badań z GMM i GMO cz I - prof. dr hab. Grażyna Dąbrowska
22-23. Przygotowanie zgłoszeń patentowych dotyczących badań z GMM i GMO cz II - prof. dr hab. Grażyna Dąbrowska
24-25. Depozyty patentowe mikroorganizmów modyfikowanych genetycznie cz.I - prof. dr hab. Grażyna Dąbrowska
26-27 Depozyty patentowe mikroorganizmów modyfikowanych genetycznie cz. II- prof. dr hab. Grażyna Dąbrowska
28-30. Podsumowanie wykładów i zaliczenie tej części wykładów - prof. dr hab. Grażyna Dąbrowska
Zajęcia laboratoryjne:
1. Laboratorium do pracy z GMM/GMO – pokaz laboratoriów BSL I - organizacja, ergonomia i bezpieczeństwo pracy w każdym z typów laboratorium, (oznakowanie, wyposażenie, instrukcje BHP i do sprzętu laboratoryjnego)
2. Jak przygotować laboratorium GMM/GMO poziomy bezpieczeństwa biologicznego - I, II i III, IV spełniające wymogi PIP i Sanepidu – część I (meble laboratoryjne z odpowiednim blatem, pomieszczenie wykafelkowane min. 2 m, zlew, umywalka, środki czystości, dygestorium, komory laminarne, lampy UV, wentylacja, światło, możliwość pracy ciągłej lub czasowej)
3. Jak przygotować laboratorium GMM/GMO stopnie bezpieczeństwa biologicznego - I, II i III, IV spełniające wymogi PIP i Sanepidu – część II (zasady bezpiecznej pracy (apteczka, instrukcja udzielania pierwszej pomocy, gaśnica, drogi ewakuacji, instrukcje BHP do urządzeń, okulary, rękawiczki)
4. Plan laboratorium GMM/GMO stopnie bezpieczeństwa biologicznego - I, II i III, IV (dokumentacja sprzętu BHP, specyfikacja związków chemicznych, oznakowanie roztworów rozcieńczonych – piktogramy, przechowywanie trucizn – metanol)
5. Zaliczenie – projekt laboratorium GMM/GMO zawierającego odpowiedni sprzęt i dokumentację laboratoryjną

Zajęcia audytoryjne będę obejmować wstęp teoretyczny do ćwiczeń, dyskusję. Studenci będą wykonywać projekty w 2-3 osobowych zespołach w obecności prowadzącego zajęcia.
Po wykonaniu projektu, studenci prezentują go, pozostali studenci wraz z prowadzącym go analizują, zadają pytania i oceniają.

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli (45 godz.): - udział w wykładzie – 30 godz - udział w ćwiczeniach audytoryjnych – 15 godz Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta (30 godz.): - przygotowanie do ćwiczeń -5 godz - przygotowanie projektu laboratorium GMM/GMO– 20 godz - przygotowanie do zaliczenia wykładu – 5 godz Łączna liczba godzin: 75 godz. (3 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

W1 – Zna przepisy prawne dotyczące uzyskania możliwości utworzenia laboratorium GMM/GMO w Polsce - K_W6 W2 – Zna różnice pomiędzy laboratorium GMM/GMO kategorii I, II, III, IV - K_W6 W3 – Zna zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zasady bezpiecznego postępowania z materiałem genetycznie modyfikowanym K_W14 W4 – Wskazuje korzyści i ryzyko wykorzystania organizmów genetycznie modyfikowanych w odniesieniu do człowieka i środowiska K_W11

Efekty uczenia się - umiejętności

U1 - Potrafi znaleźć przepisy dotyczące laboratorium GMM/GMO, których znajomość jest niezbędna, aby spełnić wymagania Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) i Państwowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej K_U06 U2 - Planuje samodzielnie lub w zespole pod kierunkiem opiekuna laboratorium GMM/GMO, analizuje błędy, wyciąga wnioski. K_U02, K_08 U3 - Ocenia zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka K_U02,K_U08

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1 - Zna ograniczenia własnej wiedzy i rozumie potrzebę dalszego kształcenia się i pogłębiania kompetencji zawodowych. K_K01 K2 - Racjonalnie i krytycznie podchodzi do informacji uzyskanej z internetu, i innych źródeł masowego przekazu, a także obiegowych przekonań odnoszących się do GMM i GMO. K_K02 K3 - Wyraża własną opinię dotyczącą GMM/GMO popartą naukowymi podstawami, respektuje zdanie innych osób uczestniczących w zajęciach K_K03 K4 - Postępuje zgodnie z zasadami etyki K_K03 K5 - Ma świadomość odpowiedzialności za rzetelność przeprowadzanych analiz i ekspertyz K_K03 K6 - Jest chętny do popularyzacji wiedzy dotyczącej GMM/GMO K_K03

Metody dydaktyczne

Metody dydaktyczne poszukujące: - ćwiczenia audytoryjne będę obejmować wstęp teoretyczny, pokaz laboratoriów GMM i GMO wyposażonych w odpowiedni sprzęt i pozytywnie ocenionych przez Państwową Inspekcję Pracy (PIP) i Państwową Stację Sanitarno Epidemiologiczną, dyskusję, a następnie studenci będą wykonywać w grupach projekt laboratorium GMM/GMO I, II, III lub IV kategorii zagrożenia biologicznego BSL, który przedstawią na ostatnich zajęciach (prezentacja w programie PowerPoint lub makieta). Metody dydaktyczne podające: - wykład informacyjny z prezentacjami multimedialnymi wsparte demonstracją materiału dydaktycznego związanego z tematyką wykładów oraz dyskusja

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- projektu
- giełda pomysłów
- oxfordzka

Rodzaj przedmiotu

przedmiot fakultatywny

Koordynatorzy przedmiotu

Justyna Wiśniewska

Kryteria oceniania

Metoda oceniania:
- zaliczenie na ocenę (wykład i ćwiczenia audytoryjne)
Kryteria oceniania:
- zaliczenie pisemne (wykład) na podstawie pozytywnie zaliczonego testu pisemnego (pytania otwarte i zamknięte jednokrotnego wyboru); ocenę końcową stanowi średnia z dwóch pozytywnych ocen z każdej części wykładów.
-zaliczenie ćwiczeń audytoryjnych w zakresie wiedzy i umiejętności: ocena ciągła (bieżące przygotowanie studentów do zajęć i ich aktywność podczas przygotowania projektu oraz ocena przedstawienia projektu przed grupą). W zakresie kompetencji społecznych: oceniana jest aktywność studenta na zajęciach i jego zaangażowanie oraz praca zespołowa. Ocena w skali 2-5.
Ocena ostateczna z ćwiczeń audytoryjnych: średnia z uśrednionych ocen uzyskanych na zajęciach i oceny z projektu laboratorium:
do 3,39 – dostateczny,
3,40-3,74 – dostateczny plus,
3,75-4,19 – dobry,
4,20-4,50 – dobry plus,
powyżej 4,50 – bardzo dobry.

Egzamin pisemny – W1, W2, W3, W4
Zaliczenie ćwiczeń – W1, W2, W3, W4, U1, U2, K3, K4
Projekty – U2, K4, K5,
Aktywność – K1, K2, K3, K4, K6– tylko kompetencje

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

Literatura obowiązkowa (wykłady i ćwiczenia):
1. https://gmo.ekoportal.pl/ (oficjalna strona Ministerstwa Klimatu i Środowiska)
2. aktualna wiedza/materiały podawane przez wykładowców
3. produkty GM dopuszczone na terenie EU
https://ec.europa.eu/food/plant
https://ec.europa.eu/food/animals_en
https://ec.europa.eu/food/safety

Literatura uzupełniająca (wykłady i ćwiczenia):
3. Sieradzki Z., Mazur M, Krol B., Kwiatek K., Zastosowanie metod biologii molekularnej w badaniach w kierunku organizmów genetycznie zmodyfikowanych stosowanych w paszach w Polsce Med. Weter. 2017, 73 (5), 299-302
5. Duliński R. Metody identyfikacji genetycznie zmodyfikowanych organizmów w żywności, ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2007, 4 (53), 5 – 16
6. Bucka-Kolendo J., Świątek M., Piasecka–Jóźwiak K., Kotyrba D, Strategia oznaczania GMO w laboratorium akredytowanym jako element zapewniania jakości badań, Postępy Nauki i Technologii Przemysłu Rolno-Spożywczego 2012 t. 67 nr 3
7. Żurawska-Zajfert M., Grelewska – Nowotko K, Żmijewska E., Linkiewicz A., Nowosielski S. Znaczenie walidacji metod wykrywania i ilościowego oznaczania organizmów zmodyfikowanych genetycznie dla celów kontroli GMO w Unii Europejskiej, Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin 2016.
8. Joint Research Centre - the JRC provides independent, evidence-based knowledge and science, supporting EU policies to positively impact society - https://commission.europa.eu/about-european-commission/departments-and-executive-agencies/joint-research-centre_en (search GMO or GMM, reference materials for GMO analysis )

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2600-KBIOL-GMO-SX w USOSweb