Patogeny i szkodniki roślin 2600-K4-PSR-BIOT

Zajęcia laboratoryjne mają na celu poznanie zagadnień związanych ze stresem biotycznym u roślin.
Pierwsza część zajęć poświęcona jest zapoznaniu studentów z morfologią, charakterystycznymi cechami oraz cyklami rozwojowymi szkodników należących do nicieni, roztoczy oraz owadów atakujących główne rośliny uprawne, warzywa i niektóre gatunki roślin ozdobnych. Omówione zostaną także podstawowe zagadnienia dotyczące typów uszkodzeń różnych części roślin powodowanych przez określone gatunki szkodników. Druga część dotyczy grzybów, bakterii oraz wirusów. Studenci poznają sposoby diagnozowania (identyfikacja i różnicowanie) patogenów oraz chorób wywołanych infekcją mikroorganizmów patogennych, np. metody makroskopowe, makroskopowo-mikroskopowe, biologiczne, serologiczne, jak również innowacyjne narzędzia oparte na technikach biologii molekularnej. Perspektywy zastosowania markerów molekularnych w diagnostyce chorób roślin.
W trzeciej części studenci poznają mechanizmy obronne roślin w odniesieniu do patogenów i szkodników. Przedstawiona zostanie krótka charakterystyka odporności przedinfekcyjnej i poinfekcyjnej w odniesieniu do patogenów grzybowych oraz braku akceptacji, antybiozy, nadwrażliwości i tolerancji w odniesieniu do szkodników. Studenci zapoznają się z rodzajami markerów odpowiedzi na biotyczne czynniki stresowe i sposobami ich wykrywania.

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli (30 godz.): - udział w ćwiczeniach laboratoryjnych - 30 godz. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta (32,5 godz.): - przygotowanie do ćwiczeń - 10 godz. - praca własna nad opracowaniem sprawozdania - 10 godz. - przygotowanie do zaliczenia – 12,5 godz. Łącznie: 62,5 godz. (2,5 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

W1- definiuje symptomy chorobowe roślin, K_W08, K_W09, K_W10 W2- opisuje typowe patogeny roślin uprawnych, warzywnych i ozdobnych, K_W11 W3- identyfikuje ważniejsze szkodniki glebowe oraz uszkadzające podstawowe rośliny uprawne, K_W08 W4- diagnozuje patogeny metodami mikroskopowymi i biologicznymi (fizjologiczny, fingerprint) oraz molekularnymi, K_W16, K_W17 W5- identyfikuje roślinne markery stresu, K_W08

Efekty uczenia się - umiejętności

U1- posługując się kluczami identyfikuje ważniejsze szkodniki glebowe oraz uszkadzające podstawowe rośliny uprawne, K_U01, K_U05 U2- przeprowadza doświadczenia w wyniku których w materiale roślinnym diagnozuje patogeny, K_U01, K_U07 U3- posługuje się metodami mikroskopowymi, biochemicznymi oraz molekularnymi, K_U01, K_U06 U4- analizuje na bieżąco postęp w prowadzonych doświadczeniach, K_U12

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1 – potrafi zaplanować doświadczenie służący realizacji zamierzonego celu, K_K05 K2 – potrafi pracować indywidualnie i w zespole, K_K03

Metody dydaktyczne

Metody dydaktyczne poszukujące: - ćwiczenia laboratoryjne mają charakter doświadczalny (studenci realizują zadania w parach). Zajęcia są prowadzone w grupie 8-12 osób, ponieważ wymaga tego metodyka doświadczeń: dostęp do sprzętu i urządzeń laboratoryjnych, a także praca z odczynnikami chemicznymi. Ćwiczenia laboratoryjne prowadzone są w salach o ograniczonej ilości stanowisk, realizowane zadania wymagają precyzji, wykonywane są na specjalistycznym sprzęcie. Wykonywanie eksperymentów w oparciu o pisemne instrukcje.

Metody dydaktyczne poszukujące

- laboratoryjna
- ćwiczeniowa
- doświadczeń

Rodzaj przedmiotu

przedmiot fakultatywny

Wymagania wstępne

brak

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2024/25:

Bliss Furtado
Mateusz Kwiatkowski
Teresa Napiórkowska

W cyklu 2023/24:

Bliss Furtado
Mateusz Kwiatkowski
Teresa Napiórkowska

W cyklu 2025/26:

Bliss Furtado
Mateusz Kwiatkowski
Teresa Napiórkowska

W cyklu 2022/23:

Teresa Napiórkowska
Adriana Szmidt-Jaworska
Sonia Szymańska

Kryteria oceniania

Metody oceniania

Ćwiczenia - raporty końcowe – K_W08, K_W09, K_W10, K_W11, K_W16, K_W17, K_U01, K_U05, K_U06, K_U07, K_U12

Aktywność (tylko kompetencje) – K_K03, K_K05

Kryteria oceniania
zaliczenie ćwiczeń laboratoryjnych: pisemne opracowanie obejmujące tematykę realizowaną na zajęciach (70%), ocena ciągła (bieżące przygotowanie studentów do zajęć, zaangażowanie, aktywność) (30%); wymagany próg na ocenę dostateczną - 55-60%, dostateczny plus - 61-70%, dobry - 71-80%, dobry plus 81-90%, bardzo dobry - 91-100% .

Praktyki zawodowe

Literatura

Fiedorow Z., Gołębniak B., Weber Z. Fitopatologia ogólna. Wydawnictwo Akademii Rolniczej, Poznań, 1999.
Malepszy S. Biotechnologia roślin. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa, 2001.
Grzesiuk S., Koczowska I., Górecki R.J. Fizjologiczne podstawy odporności roślin na choroby. Wyd. ART, Olsztyn, 1999.
Galimska-Stypa R., Radziejewska-Lebrecht J. Wybrane zagadnienia z fitopatologii. Wyd. Uniwersytetu Śląskiego, 2003.
Kryczyński S., Weber Z. (red.) Fitopatologia. T.1 Podstawy fitopatologii. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2011.
Baj J., Markiewicz Z. (red.) Biologia molekularna bakterii. PWN, Warszawa, 2006.
Piekarowicz A. (red.) Podstawy wirusologii molekularnej. PWN, Warszawa, 2004.
Boczek J. Nauka o szkodnikach roślin uprawnych. PWRiL, Warszawa 1988.
Wilkaniec B (red.) Entomologia stosowana. Wydawnictwo Akademii Rolniczej, Poznań, 2006.
Boczek J. Diagnostyka szkodników roślin i ich wrogów naturalnych. SGGW, Warszawa, 2001.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2600-K4-PSR-BIOT w USOSweb