Neurobiologia 2600-BM-NBIOL-3-S1

Podczas kursu będą omawiane zagadnienia dotyczące anatomii funkcjonalnej mózgu, obejmujące przegląd głównych struktur ośrodkowego układu nerwowego, takich jak kora mózgowa, jądra podkorowe, pień mózgu i móżdżek, wraz z ich podstawowymi funkcjami. Przedstawiona zostanie również organizacja funkcjonalna kory mózgu, z podziałem na płaty: czołowy, ciemieniowy, skroniowy i potyliczny. Zajęcia będą poświęcone analizie roli poszczególnych płatów w procesach poznawczych i emocjonalnych.
Omówiona zostanie także fizjologia pojedynczego neuronu – jego budowa oraz mechanizmy generowania i przewodzenia impulsu nerwowego, w tym potencjał spoczynkowy i potencjał czynnościowy. Uczestnicy zapoznają się z rolą kanałów jonowych i pompy sodowo-potasowej w utrzymywaniu równowagi elektrochemicznej błony komórkowej.
Kolejnym tematem będzie charakterystyka głównych neuroprzekaźników, takich jak dopamina, serotonina, acetylocholina, glutaminian i GABA, oraz ich funkcje w układzie nerwowym. Na zajęciach zostaną przedstawione mechanizmy działania synaps chemicznych, obejmujące proces uwalniania neuroprzekaźników, ich wiązania z receptorami postsynaptycznymi, a także transport zwrotny i degradację enzymatyczną. Studenci zapoznają się również z wykorzystaniem symulacji komputerowych do modelowania aktywności synaptycznej i badania wpływu różnych neuroprzekaźników na przewodnictwo neuronalne.
W ramach zajęć poświęconych mózgowemu podłożu zjawisk emocjonalnych analizowany będzie udział struktur układu limbicznego – ciała migdałowatego, hipokampa i podwzgórza – w przetwarzaniu bodźców emocjonalnych. Omówione zostanie znaczenie kory przedczołowej w regulacji emocji i kontroli reakcji emocjonalnych. Przedstawione zostaną również neurobiologiczne różnice między emocjami podstawowymi, takimi jak strach, złość czy radość, a emocjami złożonymi, takimi jak wstyd i empatia.
Podczas zajęć omawiane będą również mechanizmy mózgowe uczenia się i pamięci. Studenci poznają zjawisko plastyczności neuronalnej jako podstawę procesów uczenia się, w tym mechanizmy długotrwałego wzmocnienia (LTP) i długotrwałego osłabienia (LTD) synaptycznego. Przedstawiona zostanie rola hipokampa, kory nowej i jąder podstawy w funkcjonowaniu różnych typów pamięci – deklaratywnej, proceduralnej i roboczej. Omówione zostaną także zmiany strukturalne i funkcjonalne zachodzące w mózgu podczas procesu uczenia się i konsolidacji pamięci.
Istotnym elementem kursu będzie analiza reakcji organizmu na stres. Zostaną omówione fizjologiczne podstawy reakcji stresowej, obejmujące aktywację osi podwzgórze–przysadka–nadnercza (HPA) oraz wydzielanie hormonów stresu, takich jak adrenalina i kortyzol. Uczestnicy poznają krótkoterminowe i długoterminowe skutki stresu dla organizmu, w tym jego wpływ na układ immunologiczny i poznawczy. Przedstawiona zostanie również analiza reakcji stresowej w kontekście sytuacji społecznych, takich jak wystąpienia publiczne, oraz metody regulacji stresu.
Studenci zapoznają się również z badaniem przewodnictwa skórnego (EDA) jako wskaźnika aktywności układu współczulnego. Omówione będą zasady rejestracji przewodnictwa skórnego oraz interpretacja zmian oporu elektrycznego skóry w kontekście reakcji emocjonalnych i poziomu pobudzenia. Studenci dowiedzą się, w jaki sposób tego rodzaju pomiary wykorzystywane są w psychofizjologii, badaniach emocji i ocenie poziomu stresu.
Ostatni blok tematyczny poświęcony będzie podstawom zachowania. Na zajęciach analizowane będą biologiczne uwarunkowania zachowania – rola struktur mózgowych, hormonów i genetyki w kształtowaniu reakcji adaptacyjnych.