Biologiczne aspekty diagnostyki medycznej
2600-BADBIOT-SX-S2
Część 1
Przedmiotem nauczania są procesy biologiczne leżące u podstaw powstawania i rozwoju nowotworów człowieka oraz metod stosowanych w ich diagnozowaniu.
Studenci zapoznają się z klasyfikacją stadiów zaawansowania nowotworów na poziomie histopatologicznym, zastosowaniem badań cyto- i histochemicznych w diagnostyce tych zmian, a także zagadnieniem identyfikacji i wykrywania molekularnych markerów nowotworów. Ponadto studenci poznają metody wykrywania i diagnozowania nowotworów in vivo (metoda biopsji optycznej zmian przewodu pokarmowego oraz metoda cyfrowej rejestracji i analizy obrazów fluorescencji zmian skóry). Omawianiu tych zagadnień towarzyszy wykazywanie diagnostycznej niedoskonałości stosowanych metod, dyskusja źródeł możliwych błędów oraz konsekwencji wynikających z tego dla pacjenta.
Część 2
W zakresie diagnostyki stanów termicznych wykłady obejmują następujące tematy:
- metody diagnostyki termicznej,
- mechanizm i przyczyny przesunięć poziomu nastawczego termoregulacji w górę (gorączka) i w dół (anapireksja) oraz przyczyny zaburzeń termoregulacji (hipertermii i hipotermii),
- szczegółowe kryteria diagnozowania stanów termicznych i ich zaburzeń,
- podstawy termiatrii.
Studenci poznają znaczenie właściwej oceny stanu termicznego organizmu dla praktyki klinicznej czyli opanują podstawy termiatrii. Studenci zapoznają się z mechanizmem gorączki i będą analizować behawior termoregulacyjny szczura i dyskutować znaczenie obserwacji behawioru dla prawidłowej diagnozy stanu termicznego organizmu.Studenci zapoznają się z metodą spirometryczną, poznają przyczyny rozedmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc i sposoby diagnozowania.
Celem zajęć jest również zapoznanie studentów z metodami diagnostycznymi stosowanymi w diabetologii (oznaczanie stężenia glukozy we krwi i moczu, oznaczania stężenia ciał ketonowych i białek glikozylowanych w płynach ustrojowych, analiza zawartości białek glikozylowanych we włosach i paznokciach jako nieinwazyjna metoda kontrolowania przebiegu cukrzycy). Studenci poznają także przyczyny i przebieg cukrzycy, kryteria kontroli choroby i komplikacje w jej przebiegu.
Całkowity nakład pracy studenta
Godziny realizowane z udziałem nauczycieli (15 godz.)
- udział w wykładach: 15 godzin
Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta (10 godz.)
-przygotowanie do zaliczenia - 2 godz.
- konsultacje - 8 godz.
Łącznie 25 godzin (1 ECTS)
Efekty uczenia się - wiedza
Student:
W1 - wykazuje znajomość wybranych procesów biologicznych leżących u podstaw różnych zaburzeń fizjologicznych i chorób infekcyjnych oraz nowotworowych, a także zna metody stosowane w ich diagnozowaniu,
W2 - posiada wiedzę na temat czułości, specyficzności oraz ograniczeń wybranych metod diagnostyki nowotworów,
W3 - definiuje pojęcia normotermii, hipotermii, hipertermii, gorączki, anapireksji i termiatrii,
W4 - ma wiedzę na temat znaczenia wczesnej diagnostyki nowotworów dla zmniejszenia śmiertelności, zna optyczne metody wykrywania nowotworów człowieka,
W5 - rozumie znaczenie współczesnej diagnostyki molekularnej dla opracowania i stosowania nowych terapii, w tym terapii personalizowanych,
W6 - zna przykłady zastosowań metod biologii molekularnej w praktyce klinicznej, ma wiedzę na temat dostępnych markerów molekularnych oraz ich roli w diagnostyce i ocenie skuteczności leczenia,
W7 - wykazuje znajomość stosowanych współcześnie systemów klasyfikacji nowotworów człowieka,
W8 - ma wiedzę z zakresu biologii molekularnej pozwalającą dokonać oceny materiału biologicznego,
W9 - zna powiązania dyscyplin biomedycznych: fizjologii i patologii, biologii molekularnej, genetyki, medycyny i analityki,
W10 - rozumie procesy biologiczne leżące u podstaw ludzkich chorób, ma pogłębioną i rozszerzoną wiedzę o uwarunkowaniach genetycznych i środowiskowych chorób człowieka, którą jest w stanie pogłębiać, operuje rozwiniętą terminologią diagnostyczną i zna podstawowe pojęcia z zakresu medycyny,
W11 - dysponuje wiedzą i słownictwem z zakresu ogólnej, makroskopowej, mikroskopowej i molekularnej diagnostyki chorób (m.in. nowotworowych) w stopniu pozwalającym na samodzielne uzupełnianie wykształcenia, również z publikacji w języku angielskim,
W12 - zna zasady etyki dotyczącej pracy z materiałem zwierzęcym i pochodzącym od człowieka oraz zasady etyki związane z prowadzeniem badań i wykorzystaniem danych źródłowych.
Efekty uczenia się - umiejętności
Student:
U1 - wykorzystuje wiedzę z zakresu biochemii, biologii molekularnej oraz fizjologii w analizie procesów leżących u podłoża schorzeń,
U2 - posiada umiejętność stosowania systemów klasyfikacji nowotworów człowieka oraz interpretacji wyników badań histopatologicznych,
U3 - posiada umiejętność integrowania wiedzy z różnych dziedzin z pogranicza biologii, genetyki, fizjologii i medycyny,
U4 - umiejętność krytycznej oceny klasycznych i nowoczesnych testów diagnostycznych,
U5 - potrafi zinterpretować uzyskane wyniki i wyciąga poprawne wnioski dotyczące oceny zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka,
U6 - stosuje zasady etyki (wiarygodność uzyskanych wyników oraz zasady pracy z materiałem zwierzęcym i pochodzącym od człowieka),
U7 - korzysta z danych literaturowych, również w języku angielskim, wykonuje analizę informacji, syntezę, podsumowuje, dokonuje krytycznej oceny, wyciąga wnioski,
U8 - potrafi posługiwać się językiem naukowym (polskim i angielskim) w stopniu umożliwiającym omówienie, udokumentowanie i opracowanie uzyskanych danych,
U9 - używa sprzętu komputerowego i oprogramowania w zakresie koniecznym do wyszukiwania publikacji naukowych, a także sporządzania raportów i prezentacji wyników.
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Student:
K1 - ma świadomość społecznego znaczenia ochrony zdrowia i upowszechniania wiedzy na temat zachowań prozdrowotnych leżących u podstaw pierwotnej prewencji chorób, ze szczególnym uwzględnieniem chorób nowotworowych,
K2 - rozumie znaczenie możliwie wczesnego wykrycia choroby nowotworowej, a jednocześnie zdaje sobie sprawę z ograniczonej czułości i specyficzności stosowanych metod diagnostycznych oraz wynikających z tego konsekwencji np. konieczności rozsądnego, okresowego powtarzania badań diagnostycznych,
K3 - rozumie konieczność ciągłego pogłębiania wiedzy z dynamicznie zmieniającej się dziedziny poprzez szukanie dodatkowych informacji w publikacjach naukowych, jest świadomy znaczenia znajomości języków obcych w przyswajaniu najnowszych informacji,
K4 - rozumie potrzebę regularnego aktualizowania wiedzy o mechanizmach leżących u podstaw procesów chorobowych ze względu na dynamiczny rozwój dokonujący się w obrębie medycyny i diagnostyki,
K5 - rozumie znaczenie badań naukowych, opracowania nowych metod diagnostycznych i udoskonalanie już istniejących dla zwiększenia wyleczalności i zmniejszenia śmiertelności wśród społeczeństwa,
K6 - potrafi racjonalnie i krytycznie selekcjonować informacje uzyskane z literatury naukowej, Internetu i innych źródeł masowego przekazu, dotyczących czułości metod badawczych lub podłoża schorzeń,
K7 - ma świadomość odpowiedzialności za rozpowszechnianie nabytej wiedzy,
K8 - ma świadomość odpowiedzialności za rzetelność prowadzonych analiz oraz konieczności przestrzegania zasad etyki.
Metody dydaktyczne
Wykłady są realizowane przy użyciu autorskich zestawów prezentacji multimedialnych.
Metody dydaktyczne eksponujące
- pokaz
Metody dydaktyczne podające
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
Rodzaj przedmiotu
przedmiot fakultatywny
Wymagania wstępne
Znajomość genetyki, biochemii, fizjologii i histologii zwierząt, biologii komórki, biologii nowotworzenia, patologii komórki, immunologii.
Koordynatorzy przedmiotu
Kryteria oceniania
- zaliczenie wykładu: na podstawie obecności (dopuszczalne są dwie nieobecności) oraz pisemnego kolokwium końcowego.
Literatura
Część 1
1. Chabner B.A., Lynch T.J. i D.L. Longo: “Harrison Onkologia”, wyd. polskie pod red. D. Perek, Wydawnictwo Czelej, Lublin, 2009,
2. Jorgensen J.T. i H. Winther: “Molecular diagnostics. The Key Driver in Personalized Cancer Medicine”, Pan Stanford Publishing Pte. Ltd. Singapore, 2010,
3. Knowles M. i P. Selby: “Introduction to the cellular and molecular biology of cancer” 4th ed., Oxford University Press (2005),
4. Schrijvers D., H.J. Senn, H. Mellstedt i B. Zakotnik: “Podręcznik profilaktyki chorób nowotworowych”, Medipage, Warszawa, 2009,
5. Weinberg R.A.: „The biology of cancer”, Garland Science, New York (2007),
6. Stewart B.W. i P. Kleihues: “World Cancer Report”, IARC Press, Lyon 2003,
7. Materiały własne Zakładu Biologii Medycznej
8. Aktualne publikacje z czasopism i sympozjów międzynarodowych.
Część 2
1. Caputa M. „Termoregulacja” w Wykłady z fizjologii człowieka (red. M. Tafil-Klawe, J. Klawe), Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2009
2. Caputa M. „Termoregulacja, podstawy diagnostyki termicznej i termiatrii” w Fizjologia człowieka (red. J. Górski), Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2010
3. Ryżewski J., Maśliński S. (red.) Patofizjologia, PZWL, 2002
4. Traczyk W. „Diagnostyka Czynnościowa Człowieka, PZWL, 1999
5. Materiały własne Zakładu Fizjologii Zwierząt
6. Aktualne publikacje z czasopism i sympozjów międzynarodowych.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: