Warsztat krytyka kultury 2555-s2KUL2Z-WKK-AK

Październik
1) Zajęcia organizacyjne (prezentacja programu i warunków zaliczenia zajęć, podział na grupy, informacje wstępne)
- Projekt gazety (w dwóch wersjach papierowej i internetowej, tzn. multimedialnej, ewentualnie blog)
- tytuł, layout, profil: toruńska gazeta kulturalna, zakres: teatr – kino – sztuki plastyczne – muzyka poważna czy popularna, rubryka obowiązkowa: portret aktora/aktorki Teatru im. Wilama Horzycy w Toruniu albo piosenkarza/piosenkarki/zespołu muzycznego;
- makieta gazety – gdzie i co? Gatunki: relacja, recenzja, wywiad, sonda, felieton, rubryka satyryczna (rysunek, komentarz), ilustracje
- pisanie tekstu dziennikarskiego – zasady: objętość (z góry ustalona liczba znaków), odpowiedzialność (termin, prawo autorskie, plagiat, ocena), poprawność (językowo-stylistyczna), wartość „artystyczna’ (tytuł, lead, dbałość o czytelnika i jego emocje)
- podział ról w zespole: redaktor prowadzący (na zmianę co numer), piszący, składacz, korektor

2) Kim jest krytyk? Zadania – wyzwania – etyka
- Z siekierą czy w rękawiczkach? Rozmawiają Krzysztof Globisz, Beata Guczalska, Tadeusz Kornaś, Krystian Lupa, Elżbieta Morawiec, Tadeusz Nyczek, Jacek Wakar, Krzysztof Warlikowski, „Didaskalia” 1998 nr 25/26.

3) Pierwsze spotkanie robocze – prezentacja projektów gazet

4) Sztuka rozmowy/wywiadu z wybraną osobą (reżyserem, aktorem, piosenkarzem)
- prezentacja zebranych materiałów o osobie, z którą przeprowadza się wywiad (kim jest? Jaki ma dorobek artystyczny? Jakie źródła informacji?); sześć pytań (plus dwa pytania rezerwowe), koncepcja wywiadu, cel; Jakie pytania na początek? W jakiej formie zadawać pytania? Jak pytanie wpływa na odpowiedź (jak będzie wyglądała hipotetyczna odpowiedź)? Co robić w sytuacjach kłopotliwych, gdy rozmowa się nie klei lub rozmówca nie kwapi się do rozmowy? Jak unikać wpadek lub je tuszować?

- Katarzyna Bielas, Nie dla narcyzów, [w:] Biblia dziennikarstwa, red. Andrzej Skworz i Andrzej Niziołek, Kraków 2010, s. 479-489.

Listopad
5) Drugie spotkanie robocze – opracowanie tekstów napisanych do gazety (czyszczenie językowo-stylistyczne, tytuł, lead, objętość, stopka)

6) Wywiad z wybranym artystą – opracowanie zapisu audialnego (czyszczenie tekstu, dramaturgia, tytuł, nota o rozmówcy)

7) Prezentacja pierwszych numerów gazet – dyskusja, ocena, proponowane zmiany

8) Recenzja/relacja muzyczna – pismo „Teraz Rock”
- Bartek Chaciński, Czy będziesz do czegoś potrzebny?, [w:] Biblia dziennikarstwa, red. Andrzej Skworz i Andrzej Niziołek, Kraków 2010, s. 559-578.

Grudzień
9) tygodnik „Polityka” – analiza układu (plastycznego i merytorycznego) tygodnika opinii, stałych rubryk i gatunków (felieton, recenzja płyty/filmu/spektaklu/książki, komentarz, reportaż, fotoreportaż)

10) miesięcznik „Teatr” – recenzja teatralna i relacja festiwalowa

11) Trzecie spotkanie robocze – założenia drugiego numeru gazety (zawartość, podział obowiązków)

Styczeń
12) Krytyk – zoil – hejter. Analiza wybranych tekstów Antoniego Słonimskiego, Jana Kotta oraz wpisów internetowych
- Jan Kott, Fotel recenzenta [tom III Pism wybranych], Warszawa 1991 [wybrane recenzje]
- Antoni Słonimski, Gwałt na Melpomenie, Warszawa 1982 [wybrane recenzje]

13) Czwarte spotkanie robocze – opracowanie materiałów do drugiego numeru gazety

14) Prezentacja numerów gazet (wersja elektroniczna i papierowa). Wystawienie zaliczeń.

Warunki zaliczenia:
1. Obecność na zajęciach – limit nieobecności: 3
2. Aktywna praca przy tworzeniu gazety w zespole redakcyjnym (efektem zajęć są dwa numery gazety kulturalnej)
3. Aktywność na zajęciach.

1. Wprowadzenie. Rola krytyka

2. Przykłady współczesnej krytyki

3. Struktura recenzji

4.-5. Omówienie recenzji

6. Nowe formy recenzji. Videoeseje i platformy medialne

7. Research krytyka. Recenzje filmu „Barbie” (2023)

8. Recenzja filmu

9. Recenzja serialu

10. Recenzja komiksu

11. Recenzja książki

12. Recenzja gry komputerowej

1. Zajęcia organizacyjne. Od odbioru do krytyki

2. Rola krytyka/krytyki

Dominika Czakoń - Charles Baudelaire Krytyk sztuki krytyk nowoczesności (podrozdział "Jaką krtykę chce uprawiać Baudelaire?")

Grzegorz Sztabiński - Nowa sztuka krytyka artystyczna a odbiór kwalifikowany.

3. Przykłady krytyki literackiej.

Inga Iwasiów, "Rewindykacje. Kobieta czytająca dzisiaj", Universitas 2002 (fragmenty: "Inna strona kanonu", "Dzień pamięci", "Porwanie Matki Boskiej").

4. Struktura recenzji. Praca nad tekstem.

5. Od recenzji do eseju krytycznego

Jacek Dukaj, "Żyj mnie", w: tegoż, "Po piśmie", Wydawnictwo Literackie 2019.

6. Dzieło sztuki plastycznej. Analiza obrazu "Dwie Fridy" Fridy Khalo.

7-8. Sztuka współczesna. Wystawa aktualna.

9. Esej krytyczny na temat obrazu Fridy Khalo "Dwie Fridy" - omówienie.

10. Tekst krytyczny w dobie kultury cyfrowej (pospiśmiennej).

Ingwa Iwasiów "Blogotony", Wielka Litera 2013 (fragment "Taki numer")

11-12. Audiowizualne formy krytyczne.

13. Krytyka filmowa.

14. Recenzja filmu "Saltburn" (2023).

15. Esej krytyczny.

Tematyka poszczególnych spotkań opisana poniżej.

Zajęcia organizacyjne. „Czym jest krytyka kultury?”
Zagadnienia: po co komu krytyk, dla kogo krytyka, władza i bezsilność krytyka, krytyka a opinia i promocja.

Warsztat analityczny, cz. 1 – S. Sontag i problem interpretacji
Zagadnienia: interpretacja jako przemoc wobec dzieła, krytyka jako styl i gest; ćwiczenie z pisania kreatywnego inspirowane tekstem S. Sontag Przeciw interpretacji.

Warsztat redaktorski, cz. 1 – podstawowe zagadnienia
Zagadnienia: z czego zrobione jest czasopismo/gazeta?; tytuł, lead, rytm tekstu, gatunki krytyczne (recenzja, felieton, esej, relacja); ćwiczenie z bycia redaktorem – redagowanie cudzych tekstów.

Warsztat analityczny, cz. 2 – formy pisania o kulturze
Zagadnienia: krytyka akademicka a krytyka publicystyczna; krytyka prasowa, blogowa i audiowizualna; ćwiczenia – streszczanie i rozwijanie.

Warsztat zinowy, cz. 1 – o prasie DIY i jej taktykach (cut-up, screenshot aesthetics, fanzin, artzin, e-zin)
Zagadnienia: estetyka DIY a prasa; cut-up jako taktyka twórców zinów; screenshot aesthetics w zinach XXI wieku; ćwiczenie – opracowanie jednej strony wizualnej zina zaliczeniowego.

Rama koncepcyjna zina zaliczeniowego – wprowadzenie do zagadnień związanych ze składem prasy
Zagadnienia: krytyka a przestrzeń życia codziennego; burza mózgów – jakie tematy krytyczne dostrzegamy w otoczeniu (uczelnia, miasto, media, etc.); ćwiczenie – modelowanie numeru i podział ról w redakcji.

Warsztat pisarski – creative writing a krytyka kulturalna
Zagadnienia: jak pisać krótko i celnie (albo kiedy warto?); od recenzji do mini-eseju; ćwiczenie – planowanie tekstów krytycznych; każdy student przygotowuje plan jednego tekstu.

Redakcja i skład, cz. 1
Zagadnienia: selekcja materiałów, układ zina, typografia DIY; ćwiczenie – pierwsza makieta numeru.

Warsztat zinowy, cz. 2 – eksperymenty formalne
Zagadnienia: zin jako kolaż gatunków (recenzja, wywiad, mem, fotografia, frotaż, esej wizualny); ćwiczenie – pisanie w duecie (tekst + obraz).

Redakcja i skład, cz. 2
Zagadnienia: spójność numeru, wybór okładki, korekta.

Prezentacja próbna, cz. 1
Zagadnienia: pokazanie pierwszej wersji zina, dyskusja redakcyjna, plan dystrybucji.

Prezentacja próbna, cz. 2
Zagadnienia: wprowadzanie uwag do pierwszej wersji zina, dyskusja redakcyjna, plan dystrybucji.

Publikacja zina i „co to jest dystrybucja w prasie”?
Zagadnienia: zin jako akt krytyki kultury; refleksja nad procesem twórczym; przygotowanie PDF/druku do obiegu i omówienie dystrybucji.

Autokomentarz studencki, cz. 1
Zagadnienia: prezentacja wstępnych autokomentarzy; recepcja krytyki i rola feedbacku w komunikacji prasowej i internetowej.

Autokomentarz studencki, cz. 2 – podsumowanie
Zagadnienia: krytyka kultury jako praktyka i jako animacja; podsumowanie kursu.

Susan Sontag, "Przeciw interpretacji", w: tejże, "Przeciw interpretacji i inne eseje", Wydawnictwo Karakter, Kraków 2012.

Susan Sontag, "Przeciw interpretacji", w: tejże, "Przeciw interpretacji i inne eseje", Wydawnictwo Karakter, Kraków 2012.

Susan Sontag, "Przeciw interpretacji", w: tejże, "Przeciw interpretacji i inne eseje", Wydawnictwo Karakter, Kraków 2012.

-