Teatr XX i XXI wieku 2555-s1KUL2Z-TE

Zagadnienia:
1. Wprowadzenie w tematykę zajęć i przedstawienie warunków zaliczenia.
2. Awangarda teatralna XX wieku
hasło: awangarda teatralna: https://encyklopediateatru.pl/hasla/250/awangarda-teatralna
250 lat teatru: Odcinek 11: https://www.250teatr.pl/mediateka,36,250_minut_o_polskim_teatrze.html
M. Obarska, Kobiety i awangarda teatralna, Culture.pl, online: https://culture.pl/pl/artykul/kobiety-i-awangarda-teatralna
3-4. Cricot 2 i Tadeusz Kantor: Teatr Śmierci ("Umarła klasa")
- T. Kantor, Teatr Śmierci, [w:] tenże, Pisma T. 2 – Teatr Śmierci. Pisma z lat 1975-1984, oprac. Krzysztof Pleśniarowicz, Wrocław 2004, s. 13-22.
- fragment Umarłej klasy (Teatr Cricot 2, 1975), dostępne różne nagrania na Youtube
- "Wielopole, Wielopole" – spektakl, https://vod.tvp.pl/teatr-telewizji,202/wielopole-wielopole,293702
- T. Kantor, Wielopole, Wielopole [partytura], [w:] tenże, Pisma T. 2 – Teatr Śmierci. Pisma z lat 1975-1984, oprac. Krzysztof Pleśniarowicz, Wrocław 2004, s. 201-209.
- T. Kantor, Finezje literackie, odcinek 4: https://ninateka.pl/audio,153683/tadeusz-kantor--finezje-literackie-odcinki,51185/odcinek-4,S01E04,1230

5-6. Teatr Laboratorium i Jerzy Grotowski: teatr ubogi i aktor święty
"Książę Niezłomny" Pedro Caldeóna de la Barca/Juliusza Słowackiego, reż. Jerzy Grotowski (1965) + opis spektaklu: Tadeusz Kornaś, opis przedstawienia w Encyklopedii Teatru Polskiego, https://encyklopediateatru.pl/przedstawienie/4167/ksiaze-niezlomny
- Jerzy Grotowski, Gry z pamięcią - film dokumentalny: https://www.youtube.com/watch?v=0F0rggSSQiQ
- Jerzy Grotowski, Próba portretu, https://www.youtube.com/watch?v=8gz3-BBlDrA
- Fragment przedstawienia "Tragiczne dzieje doktora Fausta", Teatr Laboratorium: https://grotowski.net/mediateka/wideo/fragment-spektaklu-tragiczne-dzieje-doktora-fausta
- 250 lat teatru publicznego, odcinek 18: https://www.youtube.com/watch?v=DuYd6tmxsK0&t=6s
⁠- hasła:
- akt całkowity: https://grotowski.net/encyklopedia/akt-calkowity
- bluźnierstwo: https://grotowski.net/encyklopedia/bluznierstwo
- dialektyka ośmieszenia i apoteozy: https://grotowski.net/encyklopedia/dialektyka-osmieszenia-i-apoteozy
- "Książę Niezłomny" - https://www.youtube.com/watch?v=WIHcKm1CuXE&list=PL9BA8E04D844141B8&index=2&t=1309s
- K. Puzyna, Grotowski i dramat romantyczny, [w:] tenże, Półmrok: felietony teatralne i szkice, s. 132 - 139, https://encyklopediateatru.pl/ksiazka/404/polmrok-felietony-teatralne-i-szkice
- D. Kosiński, Książę Niezłomny: https://grotowski.net/encyklopedia/ksiaze-niezlomny
- L. Flaszen, przypisy do przedstawienia: https://encyklopediateatru.pl/bookreader/?book=Flaszen_Teatr_skazany_na&backurl=%2Fksiazka%2F180%2Fteatr-skazany-na-magie&author=Flaszen%2C+Ludwik&publisher=Wydaw.+Literackie&cover=/uploads/book/97b6200d7b05574d55162ada02e2fa0e6fd41374/cover/teatrskazanynamagie.jpg&pdf=/ksiazka/180/pdf#page/341/mode/1up
parateatr: https://grotowski.net/encyklopedia/parateatr

7. Teatr tańca Piny Bausch
- A. Królica, Pina Bausch (1940-2009). W cieniu Piny, Dwutygodnik.com: https://www.dwutygodnik.com/artykul/296-pina-bausch-1940-2009-w-cieniu-bausch.html
- A. Wasemann, Teatr tańca po teatrze tańca, "Teatr" 2012, nr 2, https://teatr-pismo.pl/4060-teatr-tanca-po-teatrze-tanca/
- fragmenty przedstawień Piny Bausch (Caffe Muller, fragmenty filmu "Pina" Wima Wendersa)
- A. Iwańska, Teatr tańca - dzieje pojęcia, "Ogrody Nauk i Sztuk" 2011, https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-ca123edb-5fa1-4bd9-bc5a-d44cca5d9b7a

8. Teatr postdramatyczny w ujęciu Hansa-Thiesa Lehmanna

9. Cechy nowego aktorstwa cielesno-performatywnego
- Beata Guczalska, Warsztat czy światopogląd?, [w:] tejże, Aktorstwo polskie. Generacje, Kraków 2014, s. 113-127.
Aktorstwo w (A)pollonii w reż. Krzysztofa Warlikowskiego – spektakl (210 minut), https://www.ninateka.pl/vod/teatr/a-pollonia-krzysztof-warlikowski-english-subtitles/
10. Problem persony i postaci ekranowej w teatrze Krystiana Lupy
- Aktor jako centaur. Z Krystianem Lupą rozmawiają Dobrochna Ratajczakowa i Grzegorz Ziółkowski, „Teatr” 1998, nr 3, https://encyklopediateatru.pl/artykuly/10896/aktor-jako-centaur
- "Persona. Tryptyk/ Marylin" w reżyserii Krystiana Lupy (Teatr Dramatyczny im. Gustawa Holoubka w Warszawie, 2009)
- Rozmowy istotne. Wywiad z Krystianem Lupą – w portalu www.vod.tvp.pl, https://vod.tvp.pl/programy,88/rozmowy-istotne-odcinki,320069/odcinek-52,S01E52,320111
- Krystyna Duniec, Persona, [w:] tejże, Ciało w teatrze. Perspektywa antropologiczna, Warszawa 2012 [podział tekstu na dwie grupy: Wizerunek jako towar. Droga do tożsamości?, s. 101-127; Dziennik intymny na scenie, s. 129-151]
11. Albośmy to jacy tacy… w reżyserii Piotra Cieplaka (Teatr Powszechny w Warszawie, 2007)
- Na śmietniku popkultury. Teatr polski po 1989 roku z perspektywy estetyki performatywności, „Dialog” 2009, nr 11, s. 56-74; także w: 20-lecie. Teatr polski po 1989, red. D. Jarząbek, M. Kościelniak, G. Niziołek, Korporacja Ha!art, Kraków 2010, s. 93-109.
- Artur Duda, Impuls muzyczny w aktorstwie cielesno-performatywnym, [w:] Ciało – muzyka – performans, red. Jacek Mikołajczyk i Maria Popczyk, Katowice 2017, s. 211-232.
12. Teatr Jana Klaty
"Transfer" w reż. J. Klaty
13-14. Autoteatr: Wojciech Ziemilski, Anna Karasińska ("Ewelina płacze),
Teatr 21 (Klauni)
- https://www.dwutygodnik.com/artykul/6756-auto-teatr-w-czasach-post-prawdy.html
15. Najnowsze zjawiska teatralne - omówienie w oparciu o wspólnie oglądane przedstawienie teatralne w toruńskich teatrach

1. Zajęcia organizacyjne, prezentacja programu i warunków zaliczenia.

2. Paradoksy teatru postdramatycznego: stosunek do klasyki, polityczność, muzyczność. Nowy Pan Tadeusz

- Nowy Pan Tadeusz, tylko że rapowy, scenariusz i reżyseria Kamil Białaszek (Teatr Polski w Poznaniu, TVP VOD, 2025), https://vod.tvp.pl/teatr-telewizji,202/nowy-pan-tadeusz-tylko-ze-rapowy,2403616

- Piotr Dobrowolski, Wieszcz na bicie, portal kultura.poznan.pl, https://e-teatr.pl/wieszcz-na-bicie-56080

- referat: Kamil „Koza” Białaszek jako raper

3. Jak się robi hiphopowy musical na Broadwayu? Hamilton Lin-Manuela Mirandy (2015) w kontekście historii USA

- Hamilton, film w reżyserii Thomasa Kaila (2020)

4. Hamilton. Patriotyzm i wykonanie muzyczne

5. Musical 1989 z muzyką Andrzeja „Webbera” Mikosza i słowami MateuszaNapiórkowskiego. Analiza ścieżki dźwiękowej

- 1989, soundtrack np. w Spotify, muzyka: Andrzej „Webber” Mikosz, słowa: Mateusz Napiórkowski, reżyseria spektaklu teatralnego Katarzyna Szyngiera /(Gdański Teatr Szekspirowski w koprodukcji z Teatrem im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, 2022, album: 2024)

6. Hip-hop a polska transformacja. Przypadek Klary Dei Loher w reż. Pawła Miśkiewicza

- Przypadek Klary Dei Loher w reż. Pawła Miśkiewicza (Teatr Polski we Wrocławiu, 2001, Teatr Telewizji, 2007)

7. Kulturowe konteksty hip-hopu. Ósma mila, reż. Curtis Hanson (2002)

- Artur Duda, Kim jest Eminem? O teatralności hip hopu i byciu sobą w kulturze popularnej na przykładzie filmu „8 mila” w reż. Curtisa Hansona, [w:] Scena i ekran. Przestrzeń dialogu interartystycznego red. Janusz Skuczyński i Piotr Skrzypczak, Wydawnictwo UMK, Toruń 2007, s. 151-175.

8. The Eminem Show Eminema (2002) jako album koncepcyjny (concept album)

- Marcin Rychlewski, Rewolucja rocka, Gdańsk 2011, s. 56-68.

- referat: Marshall Mathers, Slim Shady, Eminem - działalność artystyczna

9. Marmur Taco Hemingwaya (2016) jako album koncepcyjny

- referat: Taco Hemingway, Foodvillain, Filip Szcześniak – działalność artystyczna

10. Inni ludzie (2021) – film w reżyserii Aleksandry Terpińskiej na podstawie rapowanej powieści Doroty Masłowskiej

11. Kabaret, film Boba Fosse’a (1972) na podstawie klasycznego musicalu Joe Masteroffa

12. Wyjście do teatru lub na wystawę w CSW

13. Rozmowa o obejrzanym spektaklu lub wystawie

14. Muzyczność a aktorstwo cielesno-performatywne
- Artur Duda, Impuls muzyczny w aktorstwie cielesno-performatywnym, [w:] Ciało – muzyka – performans, red. Jacek Mikołajczyk i Maria Popczyk, Katowice 2017, s. 211-232.

1. Beata Guczalska, Aktorstwo polskie. Generacje, Kraków 2014.
2. H-Th. Lehmann, Teatr postdramatyczny, przeł. Dorota Sajewska i Małgorzata Sugiera, Kraków 2004 (wyd. 2 - 2009)
3. T. Kantor, Pisma.
4. Słownik wiedzy o teatrze, red. D. Kosiński i inni, Bielsko-Biała 2008.
Źródła cyfrowe:
- www.encyklopediateatru.pl
- https://grotowski.net/encyklopedia/grotowski-jerzy
- https://grotowski.net/
- https://cricoteka.pl/pl/

Szczegółowa literatura przedmiotu dołączona do poszczególnych tematów zajęć.

Szczegółowa literatura przedmiotu dołączona do poszczególnych tematów zajęć.