Kultura społeczności tradycyjnych
2555-s1KUL2Z-KST
Treści kształcenia:
1. Kultury tradycyjne - zagadnienia ogólne.
2. Podstawy światopoglądu tradycyjnego (czas i przestrzeń mityczna, mit, magia i jej odmiany, dualizm myślenia i jego zakorzenienie w sferze sacrum).
3. Specyfika tradycyjnego folkloru słownego (cechy i sposób istnienia folkloru, wybrane gatunki).
4. Wybrane obrzędy doroczne i rodzinne.
5. Z problematyki demonologii ludowej.
6. Elementy tradycyjnej wiedzy ludowej.
7. Kultura dawnych Słowian - etnogeneza, religia, mitologia.
Całkowity nakład pracy studenta
Łączna liczba godzin pracy studenta: 65, w tym:
30 godzin - praca na zajęciach,
5 godzin - konsultacje,
15 godzin - praca własna studenta (przygotowanie pracy pisemnej).
Efekty uczenia się - wiedza
1. Zna podstawową terminologię z zakresu kulturoznawstwa (szczególnie antropologii kultury) [K_W02].
2. Posiada podstawową wiedzę na temat miejsca kulturoznawstwa pośród nauk humanistycznych i rozumie jego interdyscyplinarny charakter [K_W05].
3. Zna wybrane zagadnienia związane z kulturami europejskimi i pozaeuropejskimi, a na tym tle - polskiej kultury tradycyjnej [K_W011].
Efekty uczenia się - umiejętności
1. Potrafi wyszukiwać i gromadzić informacje, wykorzystując różne źródła (drukowane i elektroniczne), prowadzić kwerendy, analizować, oceniać i selekcjonować zdobyty materiał [K_U01].
2. Samodzielnie zdobywa wiedzę związaną z kulturą i sztuką (jej historią i współczesnością), rozwija umiejętności badawcze, korzystając ze wskazówek opiekuna naukowego [K_U03].
3. Potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla kulturoznawstwa i nauk pokrewnych w sytuacjach zawodowych i profesjonalnych [K_U04].
4. potrafi rozpoznawać i porównywać ze sobą zjawiska kulturowe i teksty kultury pochodzące z różnych obszarów kulturowych z zastosowaniem odpowiednich metod [K_U05].
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
1. Identyfikuje i rozstrzyga dylematy metodologiczne i etyczne związane z prowadzeniem badań kulturowych [K_K07].
2. Docenia tradycję i dziedzictwo kulturowe ludzkości oraz wartość różnorodności kulturowej [K_K08].
3. Rozumie i akceptuje pluralizm kulturowy, różnorodność postaw światopoglądowych, konieczność tworzenia i odbioru dóbr kultury [K_K09].
4. Ma świadomość znaczenia zachowania dziedzictwa duchowego kultur świata [K_K05].
Metody dydaktyczne podające
- opowiadanie
- opis
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- pogadanka
- wykład konwersatoryjny
Metody dydaktyczne poszukujące
- klasyczna metoda problemowa
- ćwiczeniowa
Metody dydaktyczne w kształceniu online
- metody służące prezentacji treści
- metody rozwijające refleksyjne myślenie
Rodzaj przedmiotu
przedmiot obligatoryjny
Wymagania wstępne
Ciekawość świata i ludzi. TEST
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025/26Z: | W cyklu 2022/23Z: | W cyklu 2023/24Z: | W cyklu 2024/25Z: |
Kryteria oceniania
Podstawą zaliczenia zajęć jest systematyczna obecność oraz przygotowanie wypowiedzi pisemnej na temat "swojego obcego", tzn. dostrzeganym w najbliższym otoczeniu przejawom obecności kategorii "obcego" stosowanym w odniesieniu do wybranych zjawisk, sytuacji lub grup.
Literatura
Szczegółowe wskazówki bibliograficzne dotyczące zagadnień podejmowanych na zajęciach - podawane na bieżąco w trakcie konwersatoriów. Poniżej najważniejsze prace kierunkujące:
Bartmiński J., Folklor – język – poetyka, Wrocław 1990 [tu: Wstęp].
Eliade M., Sacrum i profanum. O istocie religijności, przeł. R. Reszke, Warszawa 1996 i wyd. nast. [tu rozdz. poświęcone mitycznemu czasowi i przestrzeni].
Gieysztor A., Mitologia Słowian, Warszawa 2006 i wyd. nast. [tu: rozdz. V-VII].
Malinowski B., Mit w psychice człowieka pierwotnego, [w:] tegoż, Dzieła, t. 7, Mit, magia, religia, przeł. B. Leś, D. Praszałowicz, red. A.K. Paluch, Warszawa 1990.
Słownik etnologiczny. Terminy ogólne, pod red. Z. Staszczak, Warszawa 1987 [tu hasła: Emic/Etic, Etnos, Folklor, Kultura, Kultura ludowa, Ludy niepiśmienne, Magia, Mana, Mit, Obyczaj, Obrzęd, Tradycja].
Stomma L., Mit Alkmeny, „Etnografia Polski“, t. 20, 1976, z. 1.
|
W cyklu 2025/26Z:
1. Dobrowolski, K. (2005). Chłopska kultura tradycyjna. W: G. Godlewski i in. (red.), Antropologia kultury. Zagadnienia i wybór tekstów. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
2. Tomicki, R. (1981). Religijność ludowa. W: M. Biernacka, M. Frankowska i W. Paprocka (red.), Etnografia Polski. Przemiany kultury ludowej, t. 2. Warszawa: Polska Akademia Nauk.
3. Ong, W.J. (2003). Psychodynamika oralności. W: G. Godlewski, A. Mencwel, R. Sulima (red.), Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
4. Eliade, M. (2008). Sacrum a profanum. O istocie sfery religijnej. Tłum. B. Baran. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia (fragmenty).
5. van Gennep, A. (2006). Obrzędy przejścia. Systematyczne studium ceremonii. Tłum. B. Biały. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy (fragmenty).
6. Mauss, M. (1973). Szkic o darze. Forma i podstawa wymiany w społeczeństwach archaicznych. W: tenże, Socjologia i antropologia. Tłum. M. Król, K. Pomian i J. Szacki. Warszawa: PWN.
7. Mead, M. (1978). Kultura i tożsamość. Studium dystansu międzypokoleniowego. Tłum. J. Hołówka. Warszawa: PWN (frgamenty).
8. Hobsbawm, E. (2008). Wprowadzenie. Wynajdywanie tradycji. W: E. Hobsbawm i T. Ranger (red.), Tradycja wynaleziona. Tłum. M. Godyń i F. Godyń. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
9. Braudel, F. (1971). Historia i trwanie. Tłum. B. Geremek. Warszawa: Czytelnik (fragmenty).
10. Kuper, A. (2009). Wymyślanie społeczeństwa pierwotnego. Transformacje mitu. Tłum. T. Sieczkowski, A. Dąbrowska. Kraków: Wydawnictwo UJ (fragmenty).
|
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: