Fakultet kulturoznawczy - Archeologia mediów
2555-s1KUL-L-FK-AM
Zajęcia wprowadzają w archeologię mediów jako sposób analizy kultury skoncentrowany na funkcjach mediów, warunkach ich działania oraz na powrotach i wariantach historycznych, a nie na linearnych opowieściach o „postępie”. Omawiane są wybrane tradycje i narzędzia pojęciowe: „archeologia wiedzy” (Foucault), techniczne media i materialność zapisu (Kittler), wariantologia i „głęboki czas” (Zielinski), toposy kultury mediów (Huhtamo), operacyjność i czas maszynowy (Ernst), a także nowa historia kina i relacje między praktykami medialnymi (Elsaesser). Druga część kursu obejmuje zastosowania podejścia archeologiczno-medialnego do analiz współczesnych: infrastruktury komunikacji, dźwięku zapośredniczonego oraz platform i ograniczeń technicznych (platform studies). Zajęcia opierają się na pracy na przykładach (urządzenia, praktyki, formaty, instytucje), krótkich kwerendach oraz dyskusji, prowadząc do przygotowania pracy zaliczeniowej lub prezentacji.
Szacunkowy całkowity nakład pracy studenta (2 ECTS)
- udział w zajęciach, ok. 30 godz.
- przygotowanie do zajęć, tj. materiały, notatki, krótkie kwerendy, ok. 10 godz.
- przygotowanie pracy zaliczeniowej lub prezentacji, ok. 20 godz.
Razem: ok. 60 godz.
Całkowity nakład pracy studenta
2 ECTS, 60h:
- eseje, 12h
- praca własna, 24h
- ćwiczenia/konwersatorium, 24h
Efekty uczenia się - wiedza
Student posiada zaawansowaną wiedzę o miejscu kulturoznawstwa pośród nauk humanistycznych i rozumie jego interdyscyplinarny charakter - potrafi umiejscowić archeologię mediów jako podejście krytyczne wobec teleologicznych historii mediów, na styku historii kultury, teorii mediów, filmoznawstwa i innych dyscyplin humanistycznych.
Student zna i rozumie w stopniu zaawansowanym pojęcia i zasady prawa autorskiego i ochrony własności intelektualnej - rozumie podstawowe konsekwencje prawne pracy na materiałach archiwalnych, reprodukcjach, cytatach oraz materiałach audiowizualnych.
Student ma świadomość kompleksowości i wielowymiarowości kultury i sztuki oraz zmienności języków, kodów i konwencji - rozumie, że media funkcjonują jako historycznie zmienne układy praktyk, instytucji i technologii; potrafi wskazać, jak pojęcia maskują ciągłości, powroty i zerwania.
Student ma zaawansowaną wiedzę o instytucjach kultury i ich funkcjonowaniu oraz orientację we współczesnym życiu kulturalnym - rozumie rolę archiwów, muzeów, platform i infrastruktury dystrybucji w obiegu mediów oraz potrafi powiązać praktyki instytucjonalne z historycznymi modelami produkcji i dostępu.
Student zna wybrane zagadnienia związane z kulturą i sztuką pozaeuropejską - potrafi wskazać (na poziomie podstawowej orientacji) przykłady alternatywnych genealogii i lokalnych wariantów rozwoju praktyk medialnych poza „kanoniczną” narracją zachodnioeuropejską.
Student posiada wiedzę o wybranych zjawiskach kultury popularnej - rozumie, jak praktyki popularne (atrakcje, widowiska, gry, formaty dźwiękowe, platformy) materializują się w urządzeniach i protokołach użycia; potrafi opisać ich „długie trwanie” i powroty w kulturze współczesnej.
Efekty uczenia się - umiejętności
Student potrafi wyszukiwać i gromadzić informacje z różnych źródeł, przeprowadzać podstawową kwerendę oraz krytycznie oceniać i wybierać materiał. Umie pracować także ze źródłami pierwotnymi: prasą z epoki, katalogami, reklamami, instrukcjami, dokumentacją techniczną oraz archiwami cyfrowymi.
Student potrafi jasno sformułować problem badawczy dotyczący zjawisk medialnych i kulturowych, a następnie go przeanalizować. Umie dobrać odpowiednią perspektywę i narzędzia do konkretnego przypadku.
Student potrafi rozpoznawać i porównywać zjawiska kulturowe w różnych kontekstach. Stosuje przy tym kryteria archeologiczno-medialne: opisuje funkcje medium, warunki dystrybucji, reżimy czasowe, pozycję odbiorcy oraz wskazuje powroty i warianty historyczne.
Student potrafi rzeczowo wypowiadać się o badanym zjawisku, logicznie prowadzić wywód i formułować wnioski. Umie odróżnić opis od interpretacji, krytycznie czytać opracowania i wskazać miejsca, w których pojawia się teleologiczna „opowieść o postępie”. Potrafi przedstawić analizę w formie krótkiego tekstu albo prezentacji o przejrzystej strukturze.
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Student potrafi podejść do teorii i historii mediów jako do pracy, którą robi się etapami. Wraca się do pojęć, poprawia własne rozumienie i uzupełnia braki.
Student potrafi współpracować w grupie i pełnić różne role. Umie włączyć się w dyskusję, sensownie podzielić zadania i razem z innymi wypracować wspólne wnioski.
Student potrafi ustalać priorytety i organizować pracę tak, żeby zrealizować zadanie. Umie zawęzić temat, dobrać materiał, zaplanować kolejność działań, doprowadzić działanie do końca w wyznaczonym czasie.
Koordynatorzy przedmiotu
Metody dydaktyczne
Metody dydaktyczne:
- dyskusja moderowana i praca problemowa na zajęciach (konwersatorium);
- analiza przypadków z historii kultury mediów - w tym dot. urządzeń, praktyk, formatów, instytucji oraz platform;
- praca ze źródłami pierwotnymi na zajęciach dot. materiałów z epoki oraz ich krytycznej interpretacji;
- kwerendy w trakcie zajęć (wyszukiwanie, selekcja, ocena wiarygodności, porządkowanie materiału);
- ćwiczenia dot. rozumienia kluczowych pojęć kursu - doprecyzowanie definicji, rozróżnienia, identyfikacja teleologicznych uproszczeń;
- praca w grupach;
- prezentacje, referaty studenckie oraz ich omówienie krytyczne na forum;
- konsultacje indywidualne - dobór tematu i materiału do pracy lub prezentacji, doprecyzowanie pytania badawczego, etc.
Metody dydaktyczne eksponujące
- pokaz
Metody dydaktyczne podające
- wykład konwersatoryjny
- opowiadanie
- opis
- pogadanka
Metody dydaktyczne poszukujące
- studium przypadku
- ćwiczeniowa
- obserwacji
- doświadczeń
- WebQuest
- klasyczna metoda problemowa
- referatu
Rodzaj przedmiotu
przedmiot fakultatywny
Wymagania wstępne
-
Kryteria oceniania
Zajęcia mają formę konwersatorium i kończą się zaliczeniem na ocenę.
OBECNOŚĆ
Wymagana jest obecność na zajęciach. Dopuszczalne są maksymalnie 2 nieobecności.
Każda kolejna nieobecność wymaga odrobienia na konsultacjach w formie odpowiedzi na 2-3 pytania dotyczące zagadnień z opuszczonego spotkania.
AKTYWNOŚĆ
Premiowany jest aktywny udział w dyskusjach.
Referat wprowadzający (opcjonalnie) - istnieje możliwość wygłoszenia 15-minutowego referatu wprowadzającego do tematu zajęć. Referat może podwyższyć ocenę końcową.
PODSTAWA ZALICZENIA:
Główną podstawą zaliczenia jest praca zaliczeniowa lub prezentacja.
Praca/prezentacja powinna stanowić opracowanie wybranego wątku z historii kultury z perspektywy podejścia archeologiczno-medialnego.
Dopuszczalne formy:
- tekst/artykuł: ok. 5 stron znormalizowanego tekstu;
- prezentacja na jednych z ostatnich zajęć: ok. 20 minut wystąpienia oraz ok. 10 minut dyskusji.
Wymagania formalne - praca/prezentacja musi zawierać:
- odniesienie do literatury naukowej;
- odniesienie do źródeł pierwotnych (np. materiał z epoki, archiwum, prasa, katalog, zapis audycji itp.).
Dodatkowe informacje:
- Prowadzący rekomenduje skonsultowanie tematu przed rozpoczęciem pracy;
- W pracy/prezentacji powinno zostać jasno sformułowane pytanie badawcze, problem, cel – możliwie szczegółowo.
- Zarówno praca, jak i prezentacja oceniane będą przede wszystkim z perspektywy analitycznej - trafności pytania w kontekście problematyki kursu oraz krytycznej lektury opracowań i materiału źródłowego.
- Ocenie podlega również umiejętność syntezy - zebranie argumentów, przyswojenie wiedzy i operowanie nią w kontekście zagadnień archeologii mediów; a także sprawna komunikacja, tj. logika wypowiedzi, jasne przedstawienie problemu, sposób prowadzenia wywodu inspirujący do merytorycznej dyskusji.
Praktyki zawodowe
Literatura
M. Foucault, Archeologia wiedzy, tłum. A. Siemek. Warszawa 2002.
E. Huhtamo, J. Parikka (red.), Media Archaeology. Approaches, Applications, and Implications, Berkeley 2011.
W. Ernst, Digital Memory and the Archive, Minneapolis 2013.
S. Zielinski, Archeologia mediów, tłum. K. Krzemieniowa, Warszawa 2010.
J. Sterne, The Audible Past. Cultural Origins of Sound Reproduction, Durham 2003.
N. Montfort, I. Bogost, Racing the Beam. The Atari Video Computer System. Cambridge 2009.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: