Teoria kultury - etap II 2525-s1ETN3L-TK-E2

Przedmiot stanowi przegląd wybranych klasycznych i współczesnych teorii kultury. Studenci zostaną zapoznani z węzłowymi problemami i głównymi postaciami z zakresu teorii kultury. Przedmiotem zajęć będą w szczególności antropologiczne teorie kultury, a przedkładane treści będą wiązane z dorobkiem antropologicznym w zakresie wkładu do rozumienia i konceptualizowania teoretycznych ujęć kultury i ich praktycznych aplikacji. Wykład ma charakter w głównej mierze chronologiczny (pierwsza część kursu koncentrować się będzie na historycznych i klasycznych problemach i podejściach badawczych, druga na problematyce współczesnej), zaś ćwiczenia będą miały w toku całych zajęć charakter problemowy.

Tematyka Teoria kultury – etap II, obejmie podstawowe problemy, szkoły, nurty i tendencje kulturowe, które miały wpływ na rozumienie kultury i zjawisk kulturowych, od postmodernistycznego zwrotu po najnowsze koncepcje współczesne.

Będzie to problematyka dotycząca takich kwestii jak np.:
Postmodernizm
Konstruktywizm
Posthumanistyka
Transhumanizm
Bruno Latour, teoria aktora-sieci
Biopolityka
Studia nad nauką i techniką
Zwrot ku rzeczom i materialności
Kultura konsumpcyjna
Postkolonializm
Kapitałocen i antropocen

W każdym cyklu ćwiczeń zostanie odrębnie przedstawiona literatura i tematyka spotkań wraz z materiałami na platformie MS Teams.

W cyklu 2022/23L:

Tematyka zajęć w bieżącym semestrze obejmie następujące tematy:

Modele nowoczesności i ponowoczesności, w tym prace Zygmunta Baumana (płynna nowoczesność), Anthony'ego Giddensa (procesy wykorzenienia, rola systemów abstrakcyjnych)
Kapitalizm nadzoru i teoria platform cyfrowych (Shoshana Zuboff)
Indiański perspektywizm
Orientalizm i postkolonializm, postkolonialne czytanie polskich tekstów kultury
Realizm kapitalistyczny (Mark Fisher)
Kapitalizm i jego przyszłości
Teoria ideologii Slavoja Zizka (dwa modele ideologii - jako okularów przesłaniających świat oraz jako spontanicznego zestrojenia ze światem)
Feminizm i badania genderowe
Teoria pracy bez sensu (pracy-ściemy, bullshit job) - David Graber
Antropologia Tima Ingolda
Teoria Aktora-Sieci (Bruno Latour, John Law, Annemarie Mol)

W cyklu 2023/24L:

Tematyka zajęć w bieżącym semestrze obejmie następujące tematy:

W cyklu 2024/25L:

Tematyka zajęć w bieżącym semestrze obejmie następujące tematy:

W cyklu 2025/26L:

Tematyka zajęć w bieżącym semestrze obejmie następujące tematy:

Całkowity nakład pracy studenta

Wykład - uczestnictwo w wykładach (30 godz.) - czytanie literatury (30 godz.) - przygotowanie do egzaminu (30 godz.) Ćwiczenia - uczestnictwo w ćwiczeniach (30 godz.) - przygotowanie do zajęć, czytanie literatury do zajęć, prace pisemne (40 godz.) - przygotowanie do zaliczenia (20 godz.) Łącznie 180 godz. (6 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

K_W03 Zna podstawową terminologię z zakresu etnologii i antropologii kulturowej, antropologii społecznej, socjologii oraz innych nauk o kulturze (P6S_WG). K_W13 Ma świadomość złożoności i zmienności kultury oraz ciągłego rozwoju i zmienności metod jej interpretacji (P6S_WG).

Efekty uczenia się - umiejętności

K_U02 Potrafi zdobyte materiały analizować, ocenić, zinterpretować i wykorzystać w opracowaniu naukowym i dyskusji (P6S_UW, P6S_UW). K_U08 Potrafi w zakresie podstawowym określić konsekwencje zastosowania w badaniach różnych sposobów interpretacji kultur (ewolucjonizm, funkcjonalizm, materializm, feminizm, strukturalizm, etnometodologia, teoria krytyczna, studia kulturowe, postmodernizm) (P6S_UW).

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K_K04 Ma świadomość potrzeby i odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego w jego prawdziwej postaci. Odczuwa potrzebę ochrony dziedzictwa kulturowego wszystkich obszarów świata (P6S_KO).

Metody dydaktyczne

Wykład - wykład informacyjny (konwencjonalny) - wykład konwersatoryjny - wykład problemowy Ćwiczenia: - dyskusja - analiza przypadku

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy
- wykład konwersatoryjny
- wykład informacyjny (konwencjonalny)

Rodzaj przedmiotu

kanon (atrybut wycofany)

Wymagania wstępne

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2023/24L:

Krzysztof Abriszewski

W cyklu 2025/26L:

Krzysztof Abriszewski

W cyklu 2022/23L:

Krzysztof Abriszewski

W cyklu 2024/25L:

Maja Dobiasz-Krysiak
Rafał Kleśta-Nawrocki

Kryteria oceniania

Wykład:
Egzamin pisemny z treści wykładów.

Ćwiczenia:
Zaliczenie na podstawie aktywnego udziału w ćwiczeniach, realizacji zadań domowych (w tym przygotowywaniu się z zadanych tekstów) oraz kolokwium z lektur na koniec.

Literatura

Na literaturę składają się lektury podstawowe, jak i wybór literatury sekundarnej dotyczącej konkretnej problematyki zajęć
Lista lektur pomocniczych i uzupełniających (wybór):

Antropologia kultury, red. A. Mencwel, cz. I, Wiedza o kulturze. Zagadnienia i wybór tekstów, Warszawa 2000.
Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów, oprac. G. Godlewski, A. Mencwel, R. Sulima, wstęp i red. G. Godlewski, Warszawa 2003.
Aveni A. F., Imperia czasu. Kalendarz, zegary i kultury, Poznań 2001.
Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej, red. M. Kempny, E. Nowicka, Warszawa 2005.
Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. Kontynuacje, red. M. Kempny, E. Nowicka, Warszawa 2004.
Banaszak G., Kmita J., Społeczno-regulacyjna koncepcja kultury, Warszawa 1994.
Barker Ch., Studia kulturowe. Teoria i praktyka, Kraków 2005.
Barth F., Gingrich A., Parkin R., Silverman S., Antropologia. Jedna dyscyplina, cztery tradycje: brytyjska, niemiecka, francuska i amerykańska, Kraków 2007.
Bauman Z., Ponowoczesność jako źródło cierpień, Warszawa 2000.
Burszta W. J. i Piątkowski K., O czym opowiada antropologiczna opowieść, Warszawa 1994.
Burszta W.J., Antropologia kultury. Tematy, teorie, interpretacje, Poznań 1998.
Burszta W.J., Różnorodność i tożsamość. Antropologia jako kulturowa refleksyjność, Poznań 2004.
Clifford J., Kłopoty z kulturą. Dwudziestowieczna etnografia, literatura i sztuka, Warszawa 2000.
Francuska antropologia kulturowa wobec problemów współczesnego świata, red. A. Chwieduk, A. Pomieciński, Warszawa 2008.
Gandhi L., Teoria postkolonialna: wprowadzenie krytyczne, Poznań 2008.
Geertz C., Interpretacja kultur. Wybrane eseje, Kraków 2005.
Geertz C., Wiedza lokalna. Dalsze eseje z zakresu antropologii interpretatywnej, Kraków 2005.
Geertz C., Zastane światło: antropologiczne refleksje na tematy filozoficzne, Kraków 2003.
Gender. Perspektywa antropologiczna, red. R.E. Hryciuk, A. Kościańska, t. 1 i 2, Warszawa 2007.
Godlewski G., Słowo - pismo - sztuka słowa : perspektywy antropologiczne, Warszawa 2008.
Hall E.T., Poza kulturą, Warszawa 2001.
Hall E.T., Ukryty wymiar, Warszawa 2005.
Havelock E.A., Muza uczy się pisać: rozważania o oralności i piśmienności w kulturze Zachodu, Warszawa 2006.
Sapir E., Kultura, język, osobowość, Warszawa 1978.
Świat człowieka – świat kultury. Antologia tekstów klasycznej antropologii, wybór i red. E. Nowicka i M. Głowcka-Grajper, Warszawa 2007.
Wallerstein I., Analiza systemów-światów: wprowadzenie, Warszawa 2007.
Whorf B.L., Język, myśl i rzeczywistość, Warszawa 2002.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2525-s1ETN3L-TK-E2 w USOSweb