Historia myśli etnologicznej /antropologicznej 2525-s1ETN2Z-HME/A

W ramach przedmiotu zostaną przybliżone oraz omówione główne kierunki i nurty w historii myśli etnologicznej/antropologicznej. Przedmiot stanowi przegląd klasycznych stanowisk teoretycznych i realizowanych w ramach danych ujęć badań empirycznych. Studenci zostaną zapoznani z węzłowymi problemami i głównymi postaciami z zakresu historii myśli etnologicznej/antropologicznej. Na zajęciach podane zostaną szczegółowe informacje dotyczące: ram czasowych, kontekstu historycznego i społecznego, źródeł inspiracji, głównych przedstawicieli, zaplecza teoretycznego oraz metod i terminologii. Wykład ma charakter w głównej mierze chronologiczno-problemowy. Pierwsza część kursu koncentruje się na historycznych i klasycznych problemach i podejściach badawczych (I semestr: od protoantropologii i ewolucjonizmu po strukturalizm), druga na problematyce współczesnej (II semestr: od strukturalizmu do ujęć w XXI wieku).

W cyklu 2022/23Z:

W ramach przedmiotu zostaną przybliżone oraz omówione główne kierunki i nurty w historii myśli etnologicznej/antropologicznej. Przedmiot stanowi w głównej mierze przegląd klasycznych stanowisk teoretycznych i realizowanych w ramach danych ujęć badań empirycznych. Studenci zostaną zapoznani z węzłowymi problemami i głównymi postaciami z zakresu historii myśli etnologicznej/antropologicznej. Na zajęciach podane zostaną szczegółowe informacje dotyczące: ram czasowych, kontekstu historycznego i społecznego, źródeł inspiracji, głównych przedstawicieli, zaplecza teoretycznego oraz metod i terminologii. Wykład ma charakter w głównej mierze chronologiczno-problemowy. Pierwsza część kursu koncentruje się na historycznych i klasycznych problemach i podejściach badawczych (I semestr: od protoantropologii i ewolucjonizmu po strukturalizm).

W cyklu 2023/24Z:

W cyklu 2024/25Z:

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli (30 godz.): - udział w wykładach – 30 godz. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta (60 godz.): - czytanie literatury – 30 godz. - przygotowanie do zaliczenia – 30 godz. Łącznie: 90 godz. (3 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

W1: Rozumie odrębność etnologii i jej powiązania z innymi dyscyplinami nauki (historią, socjologią, historią sztuki, teorią kultury, folklorystyką) oraz pojmuje drogi i kierunki jej rozwoju w przeszłości (K_W02). W2: Zna podstawową terminologię z zakresu etnologii i antropologii kulturowej, antropologii społecznej oraz innych nauk o kulturze w perspektywie historycznej (K_W03). W3: Posiada podstawową wiedzę z zakresu terminologii i metodologii badań etnologii i antropologii kulturowej, w tym metodyki badań terenowych oraz metodologii innych dziedzin badań nad kulturą, stosowanych w toku rozwoju dyscypliny (K_W04). W4: Ma świadomość złożoności i zmienności kultury oraz ciągłego rozwoju i zmienności metod jej interpretacji w zależności od przyjmowanych koncepcji teoretycznych w historii myśli etnologicznej/antropologicznej (K_W13).

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: Potrafi formułować tezy i przeprowadzać analizę porównawczą źródeł w zakresie historii myśli etnologicznej/antropologicznej (K_U03). U2: Potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę wykorzystując publikacje, konsultacje i źródła internetowe, dotyczące historii myśli etnologicznej/antropologicznej (K_U05). U3: Potrafi w zakresie podstawowym określić konsekwencje zastosowania w badaniach różnych sposobów interpretacji kultur, wiązanych z historycznymi koncepcjami etnologiczno-antropologicznymi (K_U08).

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: Identyfikuje i rozstrzyga problemy związane z doborem prób, technik i metod pracy terenowej, korzystając z dorobku historii dyscypliny (K_K02). K2: Ma świadomość potrzeby ochrony oraz odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego, stanowiącego przedmiot refleksji w historii dyscypliny (K_K04).

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład konwersatoryjny
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące

- klasyczna metoda problemowa
- biograficzna

Rodzaj przedmiotu

kanon (atrybut wycofany)

Wymagania wstępne

W momencie przystąpienia do zajęć student powinien dysponować znajomością treści przekazanych w ramach "Wstępu do etnologii i antropologii kulturowej": powinien umieć definiować podstawowe pojęcia i kategorie etnologiczne, potrafić się nimi posługiwać, a także mieć ogólną wiedzę na temat historii dyscypliny, jej celów poznawczych oraz specyfiki na tle innych nauk o kulturze.

Koordynatorzy przedmiotu

Rafał Kleśta-Nawrocki

Kryteria oceniania

Zaliczenie w formie końcowej rozmowy z prowadzącym. W trakcie zaliczenia studenci odpowiadają na trzy pytania. Jedno pytanie obejmuje zagadnienie z wykładów, drugie dotyczy wybranego podręcznika, trzecie dotyczy wybranego klasycznego dzieła antropologicznego.
Studenci losują pierwsze pytanie z przedstawionej na 2 tyg. przed zaliczeniem listy pytań-zagadnień, w zbliżonej formie do tematów wykładów. Referują jeden z wybranych podręczników z listy. Referują przeczytany klasyczny tekst antropologiczny. Lista pytań-zagadnień i literatury, obowiązujących na zaliczeniu jest zarchiwizowana przez prowadzącego i udostępniana.

Literatura

Lista podręczników (student/ka wybiera obligatoryjnie jeden na zaliczenie, reszta pomocniczo, nieobligatoryjnie):
Barnard Alan, Antropologia. Zarys teorii i historii, Warszawa 2006.
Barth Fredrik, Gingrich Andre, Parkin Robert, Silverman Sydel, Antropologia. Jedna dyscyplina, cztery tradycje: brytyjska, niemiecka, francuska i amerykańska, Kraków 2007.
Deliège Robert, Historia antropologii. Szkoły, autorzy, teorie, Warszawa 2011.
Eriksen Thomas Hylland , Małe miejsca, wielkie sprawy. Wprowadzenie do antropologii społecznej i kulturowej, Warszawa 2009.
Hann Chris, Antropologia społeczna, Kraków 2008.

Lista klasycznych dzieł antropologicznych (student/ka wybiera jedno na zaliczenie, reszta pomocniczo, nieobligatoryjnie):
Benedict Ruth, Chryzantema i miecz: wzory kultury japońskiej, Warszawa 2003.
Benedict Ruth, Wzory kultury, Warszawa 2005.
Evans-Pritchard Edward E., Czary, wyrocznie i magia u Azande, Warszawa 2008.
Evans-Pritchard Edward, Religia Nuerów, Kęty 2007.
Gennep Arnold van, Obrzędy przejścia. Systematyczne studium ceremonii, Warszawa 2006.
Godelier Maurice, Idee i materia. Myśl, gospodarka, społeczeństwo, Kraków 2012.
Godelier Maurice, Zagadka daru, Kraków 2010.
Lévi-Strauss Claude, Antropologia strukturalna, Warszawa 2021.
Lévi-Strauss Claude, Myśl nieoswojona, Warszawa 1969.
Lévi-Strauss Claude, Smutek tropików, Warszawa 2020.
Lévy-Bruhl Lucien, Czynności umysłowe w społeczeństwach pierwotnych, Warszawa 1992.
Linton Ralph, Kulturowe podstawy osobowości, Warszawa 1975.
Malinowski Bronisław, Argonauci Zachodniego Pacyfiku. Relacje o poczynaniach i przygodach krajowców z Nowej Gwinei, Warszawa 1967.
Malinowski Bronisław, Szkice z teorii kultury, Warszawa 1958.
Mauss Marcel, Socjologia i antropologia, Warszawa 2001.
Mead Margaret, Kultura i tożsamość. Studium dystansu międzypokoleniowego, Warszawa 2000.
Mead Margaret, Trzy studia. Dojrzewanie na Samoa. Dorastanie na Nowej Gwinei. Płeć i charakter w trzech społecznościach pierwotnych, Warszawa 1986.
Radcliffe-Brown Alfred Reginald, Wyspiarze z Andamanów. Studia z antropologii społecznej, Kęty 2006.
Sapir Edward, Kultura, język, osobowość, Warszawa 1978.
Whorf Benjamin Lee, Język, myśl i rzeczywistość, Warszawa 2002.

W cyklu 2022/23Z:

Lista podręczników (student wybiera obligatoryjnie jeden na zaliczenie, reszta pomocniczo do wykładów, nieobligatoryjnie):
Barnard Alan, Antropologia. Zarys teorii i historii, Warszawa 2006.
Barth Fredrik, Gingrich Andre, Parkin Robert, Silverman Sydel, Antropologia. Jedna dyscyplina, cztery tradycje: brytyjska, niemiecka, francuska i amerykańska, Kraków 2007.
Deliège Robert, Historia antropologii. Szkoły, autorzy, teorie, Warszawa 2011.
Eriksen Thomas Hylland , Małe miejsca, wielkie sprawy. Wprowadzenie do antropologii społecznej i kulturowej, Warszawa 2009.
Hann Chris, Antropologia społeczna, Kraków 2008.

Lista klasycznych dzieł antropologicznych (student wybiera jedno na zaliczenie, reszta pomocniczo do wykładów, nieobligatoryjnie):
Benedict Ruth, Wzory kultury, Warszawa 2005.
Benedict Ruth, Chryzantema i miecz: wzory kultury japońskiej, Warszawa 2003.
Evans-Pritchard Edward E., Czary, wyrocznie i magia u Azande, Warszawa 2008.
Lévi-Strauss Claude, Antropologia strukturalna, Warszawa 1970.
Linton Ralph, Kulturowe podstawy osobowości, Warszawa 1975.
Malinowski Bronisław, Argonauci Zachodniego Pacyfiku. Relacje o poczynaniach i przygodach krajowców z Nowej Gwinei, Warszawa 1967.
Malinowski Bronisław, Szkice z teorii kultury, Warszawa 1958.
Mauss Marcel, Socjologia i antropologia, Warszawa 1973.
Mead Margaret, Trzy studia. Dojrzewanie na Samoa. Dorastanie na Nowej Gwinei. Płeć i charakter w trzech społecznościach pierwotnych, Warszawa 1986.
Mead Margaret, Kultura i tożsamość. Studium dystansu międzypokoleniowego, Warszawa 2000.
Radcliffe-Brown Alfred Reginald, Wyspiarze z Andamanów. Studia z antropologii społecznej, Kęty 2006.
Sapir Edward, Kultura, język, osobowość, Warszawa 1978.
Whorf Benjamin Lee, Język, myśl i rzeczywistość, Warszawa 2002.

Uwagi

W cyklu 2022/23Z:

W przypadku zagrożenia rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2 i konieczności zdalnej organizacji kształcenia wykład w semestrze zimowym roku akademickiego 2022/2023 będzie prowadzony z wykorzystaniem metod i technik nauczania na odległość w formie zdalnej jako zajęcia on-line przy pomocy synchronicznej wideokonferencji (Microsoft Teams).

W cyklu 2023/24Z:

W przypadku zagrożenia rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2 i konieczności zdalnej organizacji kształcenia wykład w semestrze zimowym roku akademickiego 2023/2024 będzie prowadzony z wykorzystaniem metod i technik nauczania na odległość w formie zdalnej jako zajęcia on-line przy pomocy synchronicznej wideokonferencji (Microsoft Teams).

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2525-s1ETN2Z-HME/A w USOSweb