Wstęp do historii sztuki 2525-s1ETN1Z-WHS

1. Wprowadzenie. Czym jest historia sztuki? Pytanie o przedmiot badań (Białostocki).
2. Biograficzna historia sztuki i koncepcja historii sztuki jako historii artystów (Vasari).
3.Normatywna historia sztuki (Winckelmann i polemika Herdera).
4. Materialistyczna historia sztuki (Semper).
5.Historia sztuki - historia idei (Hegel, Dvorak).
6. Stylistyczna historia sztuki (Riegl i Wolfflin).
7.Wprowadzenie do nomenklatury z malarstwa i rzeźby.
8. Architektura (terminologia dotycząca architektury antycznej, typy budowli, porządki, elementy i detale architektoniczne).
9. Portret - specyfika tematu w sztukach wizualnych (Riegl i Belting).
10. Akt w sztuce europejskiej.
11. Problem ikonografii i ikonologii (Warburg i Panofsky).
12. Powojenna historia sztuki – hermeneutyka i semiotyka.
13. Historia sztuki i psychologia widzenia (Arnheim i Gombrich).
14. Psychoanaliza i sztuka / New Art History.
15. Historia sztuki a teorie feministyczne i postkolonializm. Studia nad kulturą (Visual Culture Studies).

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczyciela: wykłady 30h konsultacje 15h Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta:czytanie literatury 15h, przygotowanie do egzaminu 30h Łącznie: godzin 90h

Efekty uczenia się - wiedza

W1 15 bloków tematycznych (wraz z wykładem wprowadzającym) realizowanych w trybie stacjonarnym, a także przekazanie niezbędnych materiałów (w tym teksty i odnośniki do zbiorów i opracowań naukowych /muzealnych, skrypt do wykładu, materiał ilustracyjny, zagadnienia do samodzielnego opracowania, proponowaną literaturę uzupełniającą) umożliwia student/kom poznanie kluczowych aspektów z teorii i metodologii historii sztuki. W2 Student/ka zna dzieje i rozwój dyscypliny historii sztuki, potrafi opisać dzieło sztuki; rozumie podstawowe pojęcia i teorie z zakresu historii sztuki i architektury; student/ka zna i rozumie metody analizy i interpretacji dzieł sztuki z różnych epok. W3 Po zakończeniu wykładu student/ka ma uporządkowaną wiedzę z zakresu teorii i metodologii historii sztuki (od metody biograficznej wprowadzonej przez Vasariego po współczesne teorie odwołujące się do ikonografii i ikonologii, badań nad obrazem, studiów feministycznych, postkolonialnych i innych). Weryfikacja opanowanej przez studenta/kę wiedzy w oparciu o cyklicznie nadsyłane zadania pisemne i końcowy egzamin ustny; analiza i komentarz do otrzymanych prac przez prowadzącą wykład; kontakt mailowy ze studentami przez pocztę USOS.

Efekty uczenia się - umiejętności

U1 W oparciu o treści i materiały udostępnione przez prowadzącą wykład student/ka potrafi opisać dzieje historii sztuki z uwzględnieniem najważniejszych twórców i badaczy; zna podstawowe terminy z zakresu historii sztuki i architektury; zna sposoby interpretacji dzieł z zastosowaniem odpowiedniej metodologii dla określenia ich znaczeń i wartości historycznych, religijnych, kulturowych i artystycznych; U2 Omówione i udostępnione materiały pozwalają studentom poprowadzić logiczną, osadzoną w wielowymiarowym kontekście analizę dzieła. Student zna najważniejszych badaczy, ich teorie i możliwości zastosowania tych teorii w praktyce; rozpoznaje wybraną ikonografię, rozumie symbolikę dzieł, tematy i watki religijne, mitologiczne; U3 Na podstawie przeprowadzonych wykładów online i udostępnionych materiałów student /ka potrafi samodzielnie wykorzystywać i poszerzać wiedzę z zakresu teorii historii sztuki; wyszukuje bibliografię; analizuje źródła i opracowania właściwe dla wybranego tematu; czyta literaturę przedmiotu; prezentuje wyniki swojej pracy; posiada umiejętność logicznego budowania wypowiedzi i merytorycznego argumentowania postawionej wybranej metody badawczej;

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1 Poprzez zdobytą wiedzę dotyczącą różnych teorii badawczych historii sztuki student/ka rozumie wartość dzieła sztuki; ma świadomość poziomu swojej wiedzy, rozumie potrzebą ciągłego rozwoju naukowego; K2 Przekazana wiedza pozwala studentom interpretować zjawiska z historii sztuki we współczesnym ujęciu i kontekście; student/ka rozumie znaczenie dyscypliny historii sztuki jako nauki ułatwiającej analizę zjawisk społecznych, religijnych, politycznych; K3 Dzięki przyswojonym materiałom student/ka rozumie uniwersalny język symboli i motywów, które od czasów starożytnych współtworzą ikono sferę zarówno w kontekście sztuki „wysokiej” jak i szeroko rozumianej kultury popularnej.

Metody dydaktyczne

Wykład stacjonarny z prezentacją multimedialną; regularne przekazywanie student/kom niezbędnych materiałów (w tym teksty i odnośniki do zbiorów i opracowań naukowych /muzealnych, skrypt do wykładu, materiał ilustracyjny, zagadnienia do samodzielnego opracowania, proponowaną literaturę uzupełniającą) na wykładzie i za pomocą poczty USOS.

Metody dydaktyczne podające

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Wiedza z historii i kultury na poziomie szkoły średniej.

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2022/23Z:

Magdalena Maciudzińska-Kamczycka

W cyklu 2023/24Z:

Karolina Sikorska

Kryteria oceniania

Egzamin ustny sprawdzający wiedzę z zakresu teorii i metodologii historii sztuki wraz z podstawową terminologią stosowaną w dyscyplinie; systematyczne opracowywanie zagadnień i terminów związanych w omawianym na wykładzie tematem).

Praktyki zawodowe

Literatura

J. Białostocki, Dzieje historiografii artystycznej i naukowej historii sztuki, w: Wstęp do historii sztuki, t.1: Przedmiot – metodologia – zawód, (red. P. Skubiszewski), Warszawa 1973,
W. Tatarkiewicz, Definicja sztuki, tamże
J. Białostocki, Pojęcia, kierunki i metody historii sztuki, tamże,
P. Skubiszewski, Elementy metodologii, tamże,
Z. Waźbiński, Vasari i nowożytna historiografia sztuki, Wrocław 1975
J. J. Winckelmann, Myśli o naśladowaniu greckich rzeźb i malowideł, w: Teoretycy, artyści i krytycy o sztuce, 1700-1870, red. E. Grabska i M. Poprzęcka, Warszawa 1974
J. J. Winckelmann, Opis Torsa w rzymskim Belwederze, tamże
H. Wölfflin, Podstawowe pojęcia historii sztuki. Problem rozwoju stylu w sztuce nowożytnej, Wrocław 1962
K. Piwocki, Pierwsza nowoczesna historia sztuki. Poglądy Aloisa Riegla, Warszawa 1970
L. Kalinowski, Max Dvořák i jego metoda badań nad sztuką, Warszawa 1974
J. Białostocki, Posłanie Aby Warburga: historia sztuki czy historia kultury?, w: tegoż, Refleksje i syntezy ze świata sztuki, cykl drugi, Warszawa 1987
E. Panofsky, Ikonografia i ikonologia, w: tegoż: Studia z historii sztuki, Warszawa 1971
E. H. Gombrich, Sztuka i złudzenie. O psychologii przedstawiania obrazowego, Warszawa 1981
G. Kubler, Kształt czasu. Uwagi o historii rzeczy, Warszawa 1970
J. Białostocki, Kształt czasu. Kryzys pojęcia stylu i teoria Kublera, w: tegoż, Sztuka i myśl humanistyczna, W-wa 1966
J. Białostocki, Znaczenie historii sztuki wśród nauk humanistycznych, tamże,
M. Bryl, Płaszczyzna, ogląd, absolut. Inspiracje heremeutyczne we współczesnej historii sztuki, AQ VI, Poznań 1993
R. Arnheim, Sztuka i percepcja wzrokowa. Psychologia twórczego oka, Warszawa 1978
J. Berger, Sposoby widzenia, Poznań 1997
A. Danto, Czym jest sztuka, Warszawa 2016
G. Boehm, O obrazach i widzeniu. Antologia tekstów, Kraków 2014
H. Belting, Antropologia obrazu, Kraków 2007
G. Didi-Huberman, Obrazy mimo wszystko, Kraków 2012
G. Didi-Huberman, Przed obrazem, Gdańsk 2011
A. Leśniak, Obraz płynny, Kraków 2012
E. Hyży, Kobieta, ciało, tożsamość, Kraków 2012
L. Nochlin, Dlaczego nie było wielkich artystek? (pdf)
W. Chadwick, Kobiety, sztuka i społeczeństwo, Poznań 2015

Encyklopedia architektury, N. Pevsner i inni, Warszawa 1992
Mączeński Z., Elementy i detale architektoniczne w rozwoju historycznym, Warszawa 1997
Rządek W., Tomaszewski K., Podręczny słownik historyka sztuki. Ornamenty i motywy dekoracyjne, Poznań 1991
Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Warszawa 2006

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2525-s1ETN1Z-WHS w USOSweb