Wstęp do etnologii/antropologii kulturowej 2525-s1ETN1Z-WE/AK

Przedmiot wprowadza studentów w podstawową problematykę etnologii/ antropologii kulturowej, przedstawia w ogólnym zarysie historię dyscypliny oraz jej specyfikę na tle innych nauk o człowieku i kulturze. W tym celu wyjaśnione zostają kluczowe dla etnologii/antropologii kulturowej pojęcia, zwłaszcza pojęcie kultury, socjalizacji, terminy związane z różnymi formami życia społecznego od rodziny podstawowej po naród i z relacjami wenątrz- i międzykulturowymi. Studenci zapoznani zostaną z podstawowymi metodami badawczymi dyscypliny w kontekście zmieniających się jej celów naukowych.
Zajęcia zapoznają studenta z kluczowymi pojęciami, kategoriami, teoriami oraz koncepcjami stosowanymi na gruncie etnologii/antropologii kulturowej.
Do najważniejszych zagadnień omawianych w trakcie zajęć należą:
narodziny i rozwój etnologii/antropologii kulturowej, jej specyfika w różnych krajach i odrębność na tle innych dyscyplin humanistycznych i społecznych;
relacje etnologii/antropologii kulturowej z innymi dyscyplinami tj. np. antropologia fizyczna, archeologia, socjologia, psychologia, językoznawstwo;
holistyczność i interdyscyplinarność etnologii/antropologii kulturowej;
opozycja natura-kultura oraz swój-obcy jako determinanty refleksji antropologicznej;
atrybutywne i dystrybutywne rozumienie kultury;
diachroniczne i synchroniczne badanie faktów kulturowych;
rodzaje i typy kultury;
kultura tradycyjna i kultura współczesna;
cechy charakterystyczne społeczeństwa pierwotnego;
język w kulturze, język a kultura, związki między językiem, umysłem a kulturą; zjawisko tabu językowego i kulturowego;
zaplecze metodologiczne etnologii/antropologii kulturowej;
proces profesjonalizacji badań etnograficznych;
relacja badacz-badany;
teren jako kategoria etnologiczna/antropologiczna;

Przedmiot wprowadza studentów w podstawową problematykę etnologii/ antropologii kulturowej, przedstawia w ogólnym zarysie historię dyscypliny oraz jej specyfikę na tle innych nauk o człowieku i kulturze. W tym celu wyjaśnione zostają kluczowe dla etnologii/antropologii kulturowej pojęcia, zwłaszcza pojęcie kultury, socjalizacji, terminy związane z różnymi formami życia społecznego od rodziny podstawowej po naród i z relacjami wenątrz- i międzykulturowymi. Studenci zapoznani zostaną z podstawowymi metodami badawczymi dyscypliny w kontekście zmieniających się jej celów naukowych.
Zajęcia zapoznają studenta z kluczowymi pojęciami, kategoriami, teoriami oraz koncepcjami stosowanymi na gruncie etnologii/antropologii kulturowej.
Do najważniejszych zagadnień omawianych w trakcie zajęć należą:
narodziny i rozwój etnologii/antropologii kulturowej, jej specyfika w różnych krajach i odrębność na tle innych dyscyplin humanistycznych i społecznych;
relacje etnologii/antropologii kulturowej z innymi dyscyplinami tj. np. antropologia fizyczna, archeologia, socjologia, psychologia, językoznawstwo;
holistyczność i interdyscyplinarność etnologii/antropologii kulturowej;
opozycja natura-kultura oraz swój-obcy jako determinanty refleksji antropologicznej;
atrybutywne i dystrybutywne rozumienie kultury;
diachroniczne i synchroniczne badanie faktów kulturowych;
rodzaje i typy kultury;
kultura tradycyjna i kultura współczesna;
cechy charakterystyczne społeczeństwa pierwotnego;
język w kulturze, język a kultura, związki między językiem, umysłem a kulturą; zjawisko tabu językowego i kulturowego;
zaplecze metodologiczne etnologii/antropologii kulturowej;
proces profesjonalizacji badań etnograficznych;
relacja badacz-badany;
teren jako kategoria etnologiczna/antropologiczna;

Literatura obowiązkowa:
Barnard Alan, Antropologia. Zarys teorii i historii, Warszawa 2006.
Barth Fredrik, Gingrich Andre, Parkin Robert, Silverman Sydel, Antropologia. Jedna dyscyplina, cztery tradycje: brytyjska, niemiecka, francuska i amerykańska, Kraków 2007.
Burszta Wojciech J., Antropologia kultury. Tematy, teorie, interpretacje, Poznań 1998.
Głowacka-Grajper Małgorzata, Nowicka Ewa, Świat człowieka – świat kultury. Antologia tekstów klasycznej antropologii, Warszawa 2007.
Nowicka Ewa, Świat człowieka – świat kultury, Warszawa 1991.

Literatura dodatkowa:
Burszta Wojciech J., Piątkowski Krzysztof, O czym opowiada antropologiczna opowieść?, Warszawa 1994.
Geertz Clifford, Dzieło i życie. Antropolog jako autor, Warszawa 2000.
Tegoż, Interpretacja kultur. Wybrane eseje, Kraków 2005.
Kempny Marian, Nowicka Ewa, Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej, Warszawa 2003.
Kmita Jerzy, Kultura i poznanie, Warszawa 1985.
Sapir Edward, Kultura, język, osobowość, Warszawa 1978.
Staszczak Zofia (red.), Słownik etnologiczny. Terminy ogólne, Warszawa-Poznań 1987.
Stomma Ludwik, Antropologia kultury wsi polskiej XIX wieku oraz wybrane eseje, Łódź 2002.

Literatura obowiązkowa:
Barnard Alan, Antropologia. Zarys teorii i historii, Warszawa 2006.
Barth Fredrik, Gingrich Andre, Parkin Robert, Silverman Sydel, Antropologia. Jedna dyscyplina, cztery tradycje: brytyjska, niemiecka, francuska i amerykańska, Kraków 2007.
Burszta Wojciech J., Antropologia kultury. Tematy, teorie, interpretacje, Poznań 1998.
Głowacka-Grajper Małgorzata, Nowicka Ewa, Świat człowieka – świat kultury. Antologia tekstów klasycznej antropologii, Warszawa 2007.
Nowicka Ewa, Świat człowieka – świat kultury, Warszawa 1991.

Literatura dodatkowa:
Burszta Wojciech J., Piątkowski Krzysztof, O czym opowiada antropologiczna opowieść?, Warszawa 1994.
Geertz Clifford, Dzieło i życie. Antropolog jako autor, Warszawa 2000.
Tegoż, Interpretacja kultur. Wybrane eseje, Kraków 2005.
Kempny Marian, Nowicka Ewa, Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej, Warszawa 2003.
Kmita Jerzy, Kultura i poznanie, Warszawa 1985.
Sapir Edward, Kultura, język, osobowość, Warszawa 1978.
Staszczak Zofia (red.), Słownik etnologiczny. Terminy ogólne, Warszawa-Poznań 1987.
Stomma Ludwik, Antropologia kultury wsi polskiej XIX wieku oraz wybrane eseje, Łódź 2002.