Tworzenie lingwistycznych baz danych 2518-s2LP1Z-TLBD

Problematyka spotkań obejmuje bloki tematyczne:

1. Wprowadzenie do językoznawstwa korpusowego: Definicje, historia, typy korpusów (pisane, mówione, synchroniczne, diachroniczne, jedno- i wielojęzyczne).

2. Podstawy teoretyczne i metodyczne: Reprezentatywność, zrównoważenie, wielkość korpusu. Rola językoznawstwa korpusowego w badaniach.

3. Tworzenie korpusu – gromadzenie danych: Źródła tekstów/danych, kwestie prawne (prawa autorskie), formaty danych. Przygotowanie danych tekstowych.

4. Oznaczanie korpusów (anotacja) – teoria: Poziomy anotacji (tokenizacja, lematyzacja, morfoskładnia – PoS tagging, składnia). Narzędzia i standardy anotacyjne.

5. Praktyczne aspekty oznaczania korpusów: Praca z automatycznymi taggerami morfoskładniowymi, weryfikacja i korekta anotacji. Narzędzia do anotacji.

6. Wyszukiwanie i analiza danych korpusowych: Wprowadzenie do języka zapytań korpusowych (np. CQP, CQL). Konkordancje, kolokacje, listy frekwencyjne.

7. Narodowy Korpus Języka Polskiego (NKJP): Struktura, zasoby, narzędzia (np. Poliqarp). Praktyczna praca z NKJP.

8. Inne ważne korpusy polskie i zagraniczne: Korpusy paralalne, korpusy historyczne, British National Corpus (BNC), Corpus of Contemporary American English (COCA).

9. Korpusy w badaniach leksykalnych i leksykografii: Wykorzystanie kolokacji, listy słów kluczowych (keywords) do tworzenia słowników i badań słownictwa.

10. Korpusy w badaniach gramatycznych: Badanie frekwencji konstrukcji składniowych, wariantywność językowa.

11. Metody statystyczne w analizie korpusowej. Podsumowanie.

12. Prezentacja projektów: Omówienie i konsultacje prac studenckich.

Całkowity nakład pracy studenta

Uczestnictwo w ćwiczeniach - 30 godzin - 2 ECTS Samodzielna praca: przygotowanie do zajęć, opracowanie prac domowych, przygotowanie projektu końcowego - 30 godzin - 1 ECTS

Efekty uczenia się - wiedza

W1: Rozumie podstawowe pojęcia, założenia i metodykę językoznawstwa korpusowego. (K_W01) W2: Zna różne typy korpusów oraz ich budowę (reprezentatywność, anotacja). (K_W02) W3: Zna podstawowe narzędzia i techniki informatyczne wykorzystywane w tworzeniu i przeszukiwaniu lingwistycznych baz danych. (K_W07)

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: Potrafi omówić i scharakteryzować różne typy korpusów i ich przeznaczenie. (K_U01) U2: Potrafi scharakteryzować proces tworzenia korpusu (od gromadzenia danych do anotacji). (K_U08) U3: Potrafi wyjaśnić i zastosować podstawowe techniki anotacyjne (lematyzacja, PoS tagging). (K_U01) U4: Potrafi sformułować zapytania w języku korpusowym i wyjaśnić wyniki wyszukiwania (konkordancje, kolokacje). (K_U01) U5: Potrafi omówić potencjał korpusów w badaniach językoznawczych i zastosowaniach praktycznych (np. w dydaktyce, leksykografii). (K_U01)

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: Rozumie znaczenie precyzji metodologicznej i krytycznej analizy danych w pracy z lingwistycznymi bazami danych. (K_K01) K2: Potrafi pracować w zespole nad projektem korpusowym oraz krytycznie oceniać własne i cudze wyniki badań korpusowych. (K_K05)

Metody dydaktyczne

Wykład konwersatoryjny (wprowadzanie teorii i metodologii). Prezentacja multimedialna (pokaz narzędzi i przykładów korpusów). Dyskusje problemowe (analiza przypadków i możliwości zastosowań korpusów). Ćwiczenia praktyczne w laboratorium komputerowym (praca z narzędziami korpusowymi, tworzenie minikorpusu).

Metody dydaktyczne podające

- wykład konwersatoryjny
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- opis

Metody dydaktyczne poszukujące

- ćwiczeniowa
- projektu
- studium przypadku
- laboratoryjna

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Brak

Koordynatorzy przedmiotu

Aleksandra Miaskowska

Kryteria oceniania

Laboratoria:

1. Aktywność podczas zajęć (50%).
2. Zrealizowanie projektu (50%).

Ocena końcowa:
Na ocenę końcową składa się:
1. ocena z laboratorium (100%).

Skala ocen:
91%-100%: 5 (A)
81%-90%: 4+ (B)
71%-80%: 4 (C)
61%-70%: 3+ (D)
51%-60%: 3 (E)
<50%: 2 (F)

Literatura

Obowiązkowa
1. Barth, Danielle, Stefan Schnell. 2022. Understanding Corpus Linguistics. Routledge (Wybrane rozdziały).
2. Chlebda, Wojciech (red.). 2013. Na tropach korpusów: W poszukiwaniu optymalnych zbiorów tekstów. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
3. Przepiórkowski, Adam, Mirosław Bańko, Rafał L. Górski, and Barbara Lewandowska-Tomaszczyk (red.). 2012. Narodowy Korpus Języka Polskiego. Warszawa: PWN.
4. Zaśko-Zielińska Monika, Majewska-Tworek Anna, Śleziak Mart, Tworek Artur. 2020. Od rozmowy do korpusu. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Uzupełniająca
1. Paquot, Magali, Stefan Th. Gries (red.). 2020. A Practical Handbook of Corpus Linguistics. Cham: Springer.
2. Meyer, Charles F. 2002. English Corpus Linguistics: An Introduction. Cambridge: CUP.
3. Lewandowska-Tomaszczyk, Barbara (red.). 2005. Podstawy językoznawstwa korpusowego. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
4. Wybrane artykuły i materiały online (dokumentacja) dotyczące narzędzi korpusowych.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2518-s2LP1Z-TLBD w USOSweb