Sposoby zapewniania jakości danych i ich udostępnianie 2518-s2LP1Z-SZJDIU
Przedmiot ma na celu zwiększenie świadomości studentów na temat znaczenia danych, a w szczególności danych badawczych, we współczesnym świecie oraz zaznajomienie ich z podstawowymi procedurami związanymi z zapewnianiem jakości danych, ich przechowywaniem, ochroną i udostępnianiem. Umiejętności nabyte w ramach przedmiotu będą mieć zastosowanie zarówno w kontekście akademickim – przy planowaniu i realizowaniu etapów projektów badawczych związanych z danymi – jak i w otoczeniu społeczno-gospodarczym – m.in. przy planowaniu zarządzania danymi przy pozyskiwaniu funduszy na prace badawczo-rozwojowe, pracy nad danymi jako produkcie rynkowym, przy egzekwowaniu ochrony danych w kontekście prywatnym i zawodowym. W ramach przedmiotu zostaną omówione poniższe zagadnienia:
1. Czym są dane? Wybrane zagadnienia związane ze specyfiką danych badawczych: rodzaje danych, w tym dane badawcze, Big Data, dane osobowe, dane wrażliwe, wartość rynkowa danych, polityka względem danych w kraju i na świecie, rola uniwersytetów w produkcji danych.
2. Zarządzanie danymi badawczymi: funkcja opiekuna danych (data steward), przygotowanie i realizacja Planu Zarządzania Danymi (Data Management Plan, DMP).
3. Ochrona danych osobowych i danych wrażliwych: podstawy etyczne, podstawy prawne, dobre praktyki.
4. Metody zapewniania jakości danych badawczych: porządkowanie i przechowywanie danych, środki kontroli jakości danych, standardy metadanych.
5. Udostępnianie danych badawczych: pojęcia otwartych danych i otwartego dostępu (Open Access), podstawowe zasady udostępniania danych (standard F.A.I.R.), bazy danych, repozytoria danych.
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Metody dydaktyczne
Metody dydaktyczne eksponujące
Metody dydaktyczne podające
- opis
Metody dydaktyczne poszukujące
- giełda pomysłów
- klasyczna metoda problemowa
- ćwiczeniowa
- projektu
Wymagania wstępne
Koordynatorzy przedmiotu
Kryteria oceniania
Aktywność – w tym aktywne uczestnictwo w dyskusjach, realizacja zadań w trakcie zajęć, przygotowanie zadań domowych (50%) – W1, U1, K1
Projekt grupowy – opracowanie kompleksowego Planu Zarządzania Danymi w wybranym kontekście (50%) – W2, U2, K2
Literatura
Literatura podstawowa:
Komisja Europejska (2021). Horizon 2020 Online Manual.
Komisja Europejska (2021). Horizon Europe: Data Management Plan Template. Version 1.0.
Narodowe Centrum Nauki (2019). Wytyczne dla wnioskodawców do uzupełnienia planu zarządzania danymi w projekcie badawczym.
Science Europe (2021). Practical Guide to the International Alignment of Research Data Management (Extended Edition).
Literatura uzupełniająca:
Donner, E. K. (2023). Research data management systems and the organization of universities and research institutes: A systematic literature review. Journal of Librarianship and Information Science, 55(2), 261–281. https://doi.org/10.1177/09610006211070282.
Wilkinson, M. D. et al. (2016). The FAIR Guiding Principles for scientific data management and stewardship. Scientific Data 3, 160018. https://doi.org/10.1038/sdata.2016.18.
Literatura zostanie udostępniona studentom za pomocą platformy Moodle.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: