Prosty język w praktyce 2518-s2LP1Z-PJWP

Zajęcia dostarczają wiedzy i kształcą umiejętności w zakresie komunikacji interpersonalnej z zastosowaniem standardu prostego języka – prostej polszczyzny. Przedmiotem studiów będą następujące zagadnienia:

a) w zakresie teoretycznych podstaw zagadnienia prostej komunikacji:
pojęcie prostego języka, teksty łatwe do czytania i zrozumienia – standard ETR; standard prostego języka w szkole, urzędzie, w środowisku zawodowym, w kampaniach społecznych i politycznych, przykłady dobrych praktyk, lider prostego języka w służbie cywilnej; gramatyczne, leksykalne, kompozycyjne i formalne wyznaczniki tekstu zachowującego standard prostej komunikacji;

b) w zakresie przeprowadzania analiz i redagowania wypowiedzi:
metody i narzędzia do mierzenia trudności tekstu, wykorzystywanie słowników, korpusów i narzędzi do automatycznego przetwarzania tekstu w celu konstruowania prostych tekstów, ćwiczenia w redagowaniu prostych tekstów zróżnicowanych gatunkowo i ze względu na odbiorcę (np. dla ucznia i dla specjalisty z danej dziedziny), przeredagowywanie testów zbyt trudnych.

W cyklu 2025/26Z:

Zagadnienia omawiane na zajęciach:

1. Standard prostego języka jako realizacja zasad komunikacji włączającej: pojęcie, historia, przyczyny stosowania; prosty język a standard ETR (teksty łatwe do czytania i zrozumienia), lider prostego języka w służbie cywilnej.

2. Gramatyczne, leksykalne, kompozycyjne i formalne wyznaczniki tekstu zachowującego standard prostej komunikacji.

3. Metody i narzędzia do mierzenia trudności tekstu, wykorzystywanie słowników, korpusów i narzędzi do automatycznego przetwarzania tekstu w celu oceny trudności tekstu oraz jego upraszczania.

4. Analiza tekstów będących przykładami dobrych praktyk: urzędy, banki, szkolnictwo, inne środowiska zawodowe, kampanie społeczne i polityczne.

5. Ćwiczenia w redagowaniu prostych tekstów zróżnicowanych gatunkowo i ze względu na odbiorcę (np. dla ucznia i dla specjalisty z danej dziedziny), przeredagowywanie testów zbyt trudnych.

Całkowity nakład pracy studenta

Za zaliczenie przedmiotu student uzyskuje 3 punkty ECTS (90 godzin) w następującym układzie: 1) godziny realizowane przy bezpośrednim udziale nauczyciela akademickiego: a) uczestnictwo w zajęciach - 30 godzin (1 ECTS), b) konsultowanie z prowadzącym zagadnień omawianych na zajęciach - 5 godzin (0,2 ECTS). 2) godziny realizowane bez udziału nauczyciela akademickiego: a) przygotowanie się do zajęć, lektura literatury, wykonywanie zadań: 30 godzin (1 ECTS), b) przygotowanie do zaliczenia końcowego:10 godzin (0.8 ECTS).

Efekty uczenia się - wiedza

Po ukończeniu zajęć studentki i studenci: W1: znają i rozumieją najważniejsze dylematy współczesnej cywilizacji związane z komunikacją włączającą - K_W04 W2: mają pogłębioną i uporządkowaną wiedzę o roli prostego języka w komunikacji społecznej oraz o znają jego standardy - K_W05

Efekty uczenia się - umiejętności

Po ukończeniu zajęć studentki i studenci: U1: potrafią komunikować się za pomocą wypowiedzi spełniających standardy prostego języka: analizują wypowiedzi pod kątem użytych środków językowych, dokonują transformacji komunikatów językowych oraz je budują - K_U02 U2: stosują wiedzę i umiejętności w celu rozwijania w otoczeniu zawodowym standardu prostego języka - K_U08

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Po ukończeniu zajęć studentki i studenci: K1: rozumieją potrzebę stosowania standardu prostego języka w różnych środowiskach społecznych, w szczególności wielokulturowych i o zróżnicowanym poziomie znajomości języka - K_K02 K2: dzięki pozyskanym kompetencjom językowym są przygotowani do sprawnego tworzenia związanych z wykonywanym zawodem wypowiedzi ustnych i pisemnych zachowujących standard prostego języka - K_K06

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy
- wykład konwersatoryjny
- pogadanka

Metody dydaktyczne poszukujące

- projektu
- studium przypadku
- giełda pomysłów
- ćwiczeniowa
- obserwacji
- klasyczna metoda problemowa

Wymagania wstępne

Brak.

Koordynatorzy przedmiotu

Małgorzata Gębka-Wolak

Kryteria oceniania

Ocena uzyskania efektów uczenia się obejmuje bieżącą kontrolę postępów oraz kontrolę końcową, tj.:

1. Kontrola bieżąca: wykonywanie zadań na zajęciach, aktywny udział w dyskusjach, prace pisemne itp. (W1, W2, U1, U2, K1, K2)
2. Kontrola końcowa: sprawdzian końcowy (W1, W2, U1) oraz projekt lub prezentacja (W1, W2, U1, U2, K1, K2).

Zaliczenie zajęć stanowi składową następujących elementów:
1. Obecność w zajęciach na poziomie 80%.
2. Aktywny udział w zajęciach (20% oceny)
2. Zaliczenie na minimum 60% testu końcowego, sprawdzającego znajomość zagadnień teoretycznych omawianych na zajęciach (30% oceny).
3. Prezentacja (projekt) na wybrany temat z zakresu problematyki zajęć (50% oceny).

Skala oceniania:
91-100% - bardzo dobry
86-90%- dobry plus
76-85%- dobry
71-75% - dostateczny plus
61-70% - dostateczny
poniżej 60% - niedostateczny

Literatura

Literatura podstawowa

Komunikacja pisemna. Rekomendacje, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Warszawa 2017, dostęp: https://www.gov.pl/web/sluzbacywilna/dokumenty-i-publikacje2
Glapik A., 2023, Prosty język kluczem do skutecznej komunikacji urzędu z obywatelem, Warszawa, dostęp online.
Miodek J., Maziarz M., Piekot T., Poprawa M., Zarzeczny G., 2010, Jak pisać o Funduszach Europejskich?, Warszawa.
Piekot T., Zarzeczny G., Moroń E., 2017, Prosta polszczyzna w praktyce. Standaryzacja języka serwisu Obywatel.gov.pl, [w:] Przyszłość polszczyzny – polszczyzna przyszłości, red. K. Kłosińska, R. Zimny, Warszawa, 251-265.
Piekot T., G. Zarzeczny, E. Moroń, 2019, Standard „plain language" w polskiej sferze publicznej, [w:] Lingwistyka kryminalistyczna. Teoria i praktyka, red. M. Zaśko-Zielińska, K. Kredens, Wrocław, s. 197-214.
Skaryszewska A., 2022, Ruch prostego języka w Polsce w latach 2012-2022, „Poradnik Językowy”, 8, s. 64-80.

Aplikacja „Jasnopis”: https://www.jasnopis.pl/o-nas/
Pracownia Prostej Polszczyzny: https://ctt.uwr.edu.pl/ppp/
Serwis Służby Cywilnej „Prosty język: https://www.gov.pl/web/sluzbacywilna/prosty-jezyk
oraz przykłady dobrych praktyk: https://www.gov.pl/web/sluzbacywilna/dobre-praktyki2
Numer tematyczny „dwutygodnikcom” pn. „Kultura dostępna”: https://www.dwutygodnik.com/cykl/91-kultura-dostepna.html
Zintegrowana Platforma Edukacyjna, Komunikacja włączająca: Lektury dostępne: https://zpe.gov.pl/a/lektury-dostepne/D1HUbVOK5 oraz Materiały łatwe do czytania (standard ETR) https://zpe.gov.pl/a/materialy-latwe-do-czytania-i-zrozumienia/D1APaQCI5

Literatura uzupełniająca

Czerwińska E., 2016, Stylistyczne wykładniki niekomunikatywności tekstów urzędowych, „Poradnik Językowy”, z. 6, s. 20-36.
Gruszczyński W., Ogrodniczuk M., 2015, Jasnopis, czyli mierzenie zrozumiałości polskich tekstów użytkowych, Warszawa.
Iluk J., 2012, Wpływ czytelności tekstów edukacyjnych na efektywność nauczania w warunkach szkolnych, Wrocław.
Kołodziejek E., 2013, E-urząd – język komunikacji internetowej wybranych instytucji państwowych, [w:] I Kongres Języka Urzędowego 30‒31 października 2012 r., oprac. M. Lipińska, Warszawa, s. 159-68.
Mamet P., 2008, Czy język specjalistyczny musi być trudny? Próba adaptacji założeń Plain English Campaign do tekstów w języku polskim, [w:] Ł. Karpiński (red.), „Języki Specjalistyczne” t. 8: Kulturowy i leksykograficzny obraz języków specjalistycznych, Warszawa, s. 49-62.
Matyjaszczyk-Łoboda O., 2019, Prosty język jako narzędzie do adaptacji tekstów na potrzeby nauczania języka polskiego jako obcego – przegląd badań, „Oblicza Komunikacji”, 11, s. 187-200.
Piekot T., Maziarz M., 2014, Styl „plain language” i przystępność języka publicznego jako nowy kierunek w polskiej polityce językowej, „Język a Kultura”, t. 24: Perswazja przez styl i stylizację, red. A. Dąbrowska, s. 307-324.
Seretny A., 2024, Polszczyzna jako język szkolnej edukacji w perspektywie glottodydaktycznej, Kraków.
Zarzeczny G., Piekot T., 2017, Przystępność tekstów urzędowych w internecie, Warszawa.
Numer tematyczny „Poradnika Językowego” nt. prostej polszczyzny, z. 8/ 2022.
V Forum Prostego Języka „Prosto i kropka”: https://www.youtube.com/watch?v=wdlC5RnLTmY
Nagrania z serii „Prosto i kropka”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLSoHIHWmvfwrTatU7IKlOfg7eTwdH6Ykf

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2518-s2LP1Z-PJWP w USOSweb