Narzędziownik językoznawcy 2518-s2LP1Z-NJ

1) Wstęp do nauki o języku:
Podstawowe działy językoznawstwa; język i mówienie, język jako system znaków, znak językowy a inne typy znaków; funkcje i cechy języka; funkcje tekstu i wypowiedzi; współdziałanie znaków językowych i pozajęzykowych; ustna vs. pisana odmiana język
Języki naturalne vs. sztuczne.

2) Podstawowe podsystemy języka:
Fonetyka, fonologia; prozodia, akcent, intonacja; badanie i przetwarzanie mowy.
Słowotwórstwo: kategorie słowotwórcze, afiksy, typy derywatów, leksykalizacja vs. operacje; formacje systemowe vs. innowacje.
Leksyka: jednostki języka i połączenia jednostek języka, relacje semantyczne między wyrażeniami językowymi, problem wieloznaczności; pola semantyczne. Język jako klasyfikator rzeczywistości: kategorie pojęciowe i leksykalne w języku.
Części mowy i znaczniki morfosyntaktyczne; klasyfikacje części mowy, klasy tzw. trudne; kategorie werbalne i nominalne.
Fleksja: rodzaj gramatyczny, deklinacja, koniugacja.
Składnia: indeksy i predykaty; struktura predykatowo-argumentowa; argumenty i modyfikatory; uzupełnianie i przyłączanie; schematy składniowe; transformacje składniowe; szyk elementów w zdaniu; składnia języka mówionego.

3) Parafrazowanie i transformacje gramatyczne i leksykalne:
Struktura powierzchniowa a struktura głęboka: środki językowe a funkcje składniowo-semantyczne wyrażeń językowych; synonimia składniowa; przypadek vs. przyimek; parafrazy składniowe i leksykalne.

4) Interpretacja i rozumienie wypowiedzi:
Semantyka a pragmatyka; modalność.
Dekodowanie intencji mówiącego, komunikatów niewyrażonych wprost; wpływ kontekstu i konsytuacji na interpretację wypowiedzi.

5) Dostosowanie języka do sytuacji komunikacyjnej:
Stylistyczne zróżnicowanie języka: historyczne, terytorialne, społeczne, sytuacyjne; język mówiony vs. pisany; style funkcjonalne i gatunki mowy.

Całkowity nakład pracy studenta

1. Godziny realizowane z udziałem nauczycieli: – uczestnictwo w ćwiczeniach: 30 g – konsultacje: 5 g 2. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta/słuchacza/uczestnika kursu potrzebny do pomyślnego zaliczenia przedmiotu: – przygotowanie do zajęć: 20 g – czytanie lektur: 20 g 3. Czas wymagany do przygotowania się do uczestnictwa w procesie oceniania (np. w egzaminach): – przygotowanie do zaliczenia końcowego: 25 g Łącznie: 100 g (4 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

W1: ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę z zakresu językoznawstwa - K_W01 W2: ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę z zakresu języka specjalistycznego – KW07 W3: ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę z zakresu języków sztucznych – KW08

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: potrafi wyszukiwać, selekcjonować, analizować, krytycznie oceniać i użytkować informacje pozyskane z różnorodnych źródeł i różnymi sposobami – KU01 U2: potrafi pracować w zespole przyjmując różne role, planować zadania i organizować pracę własną i innych członków zespołu – KU04 U3: potrafi rozpoznać różne typy komunikatów i komunikacji, dokonać ich analizy w odniesieniu do studiowanej dyscypliny – KU07

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju – K_K01

Metody dydaktyczne podające

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny
- pogadanka
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące

- giełda pomysłów
- ćwiczeniowa
- klasyczna metoda problemowa
- studium przypadku
- projektu

Koordynatorzy przedmiotu

Magdalena Żabowska

Kryteria oceniania

– aktywność na zajęciach: K01
– referat: W01, W02, U1;
– projekt: W01, W02, W03, U01, U02

Literatura

Apresjan J., 2000, Semantyka leksykalna (synonimiczne środki języka), Wrocław.
Austin J.L., 1974, Performatywy i konstatacje, [w:] Michał Hempoliński, Brytyjska filozofia analityczna, Warszawa 1974, s. 235-244.
Bańko M., 2002, Wykłady z polskiej fleksji, Warszawa.
Bobrowski I., 1998, Zaproszenie do językoznawstwa, Kraków 1998.
Bobrowski I., 2005, Składniowy model polszczyzny, Kraków.
Danielewiczowa M., 2017, Do czego konieczny jest język?, Co jest konieczne w języku?, „Załącznik Kulturoznawczy” 4, s. 11–31.
Eco U., 2002, W poszukiwaniu języka uniwersalnego, Gdańsk/Warszawa.
Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, 2003, red. K. Polański, Wrocław (wybrane artykuły hasłowe).
Grice H.P., Logika a konwersacja, Przegląd Humanistyczny 1977, 6, s.85-99.
Grzegorczykowa R., 2008, Wstęp do językoznawstwa, Warszawa.
Haspelmath M., 2015, Word Classes and Parts of Speech, [w:] International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences, s. 16538–16545.
Hjelmslev L., Prolegomena do teorii języka, [w:] Językoznawstwo strukturalne. Wybór tekstów, red. H. Kurkowska, A. Weinsberg, Warszawa 1979; par. 1-11; s. 44-70.
Jurkowski M., 1986, Od wieży Babel do języka kosmitów, Białystok.
Kuryłowicz J., Współczesne językoznawstwo. Pierwodruk: „Znak” 1971, nr 203, s.537-560. Przedruk w: J. Kuryłowicz, Studia językoznawcze, Warszawa 1987, s.15-38
Milewski T., 1967, Językoznawstwo, Warszawa.
Oxford Research Encyclopedia of Linguistics [online: https://oxfordre.com/linguistics] (wybrane artykuły problemowe).
Przewodnik językowo-encyklopedyczny po gramatyce semantycznej języka polskiego w ujęciu historycznym, 2024, red. M. Grochowski, Kraków (wybrane artykuły problemowe).
Saloni Z., 1976, Kategoria rodzaju we współczesnym języku polskim, [w:] Kategorie gramatyczne grup imiennych w języku polskim, Wrocław, s. 52-64.
Saloni Z., 1992, Co istnieje, a co nie istnieje we fleksji polskiej, „Prace Filologiczne” XXXVII, Warszawa, s. 75-87.
Saloni Z., 2000, Wstęp do koniugacji, Olsztyn.
de Saussure F., 1991, Kurs językoznawstwa ogólnego, Warszawa 1991: Wprowadzenie K. Polańskiego (s.10-22); Wstęp (r. 3, 4, 5 - s.35-50), Część I (r.1, 2, 3 - s.89-122), Część III (r. 4 - s.189-195).
Zaron Z., 2009, Problemy składni funkcjonalnej, Warszawa.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2518-s2LP1Z-NJ w USOSweb